Σε κομβικό σημείο βρίσκεται η αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, καθώς η μεταδοτικότητα της ζωονόσου παρουσιάζει σαφή κάμψη, δημιουργώντας προϋποθέσεις για τον περιορισμό και την εξάλειψή της. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιοι επιστήμονες, η θετική αυτή εξέλιξη καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την καθολική και αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και η προστασία της αγροδιατροφικής αλυσίδας.
Σύμφωνα με επικυρωμένα στοιχεία της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 18 Ιανουαρίου έχουν θανατωθεί 472.928 αιγοπρόβατα, ενώ καταγράφηκαν 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.559 εκτροφές. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το σοβαρό πλήγμα που έχει δεχθεί ο πρωτογενής τομέας, με επιπτώσεις τόσο στο εισόδημα των κτηνοτρόφων όσο και στην εγχώρια παραγωγή ζωικών προϊόντων.
Στη διαχείριση της κρίσης έχει εμπλακεί ενεργά και η κεντρική κυβέρνηση. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, επιβεβαιώθηκε η στρατηγική της αυστηρής εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας και απορρίφθηκε η λύση του εμβολιασμού. Παράλληλα, ανακοινώθηκε ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και ότι θα υπάρξει νέα επίσημη ενημέρωση τις επόμενες ημέρες.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ και πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, υπογράμμισε ότι «ο συνδυασμός των χειμερινών καιρικών συνθηκών και των ενισχυμένων μέτρων βιοασφάλειας έχει περιορίσει αισθητά την εξάπλωση του νοσήματος», επιβεβαιώνοντας ότι η πρόληψη αποτελεί βασικό πυλώνα μιας βιώσιμης στρατηγικής διαχείρισης ζωονόσων.
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα στοιχεία για τη μείωση της μεταδοτικότητας. Τον Οκτώβριο του 2025, όταν συστάθηκε η Επιτροπή, καταγράφονταν περίπου 200 νέες μολυσμένες εκτροφές την εβδομάδα, με δείκτη μετάδοσης κοντά στο 2. Την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο, οι νέες μολυσμένες εκτροφές περιορίστηκαν σε περίπου οκτώ, ενώ ο δείκτης μετάδοσης υποχώρησε στο 0,5. Χαρακτηριστικό είναι ότι το διάστημα 10–18 Ιανουαρίου καταγράφηκαν μόλις 16 νέα κρούσματα σε έξι περιφέρειες.
Η επιβράδυνση αυτή αποδίδεται τόσο στη μειωμένη κινητικότητα των ζώων λόγω χειμώνα όσο και στην εντατικοποίηση των ελέγχων και την απαγόρευση παράνομων μετακινήσεων. «Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής», τόνισε ο κ. Μπιλλίνης, προειδοποιώντας ωστόσο ότι απαιτείται αυστηροποίηση των μέτρων ενόψει της άνοιξης, όταν αυξάνεται η κινητικότητα και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της νόσου.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύονται σοβαρά προβλήματα στην εφαρμογή των μέτρων σε τοπικό επίπεδο. Σε ορισμένες περιφέρειες, όπως στη Θεσσαλία, η διακοπή λειτουργίας απολυμαντικών σταθμών λόγω λήξης συμβάσεων προσωπικού δημιουργεί επικίνδυνα κενά. Όπως σημείωσε ο κ. Μπιλλίνης, η λειτουργία των σταθμών με ωράριο δημοσίου δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες, καθώς οι μετακινήσεις ζώων πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Το ζήτημα του εμβολίου και οι επιπτώσεις στη βιωσιμότητα των προϊόντων
Αναφορικά με τη συζήτηση για τον εμβολιασμό, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε επιστολή του, ο Επίτροπος Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, επισημαίνει ότι η χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων θα συνεπαγόταν σοβαρούς περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και ζωικών προϊόντων, βάσει των κανονισμών της ΕΕ.
Σύμφωνα με τον κ. Μπιλλίνη, μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε σε κίνδυνο την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων και ιδιαίτερα της φέτας, τόσο εντός της ΕΕ όσο και στις διεθνείς αγορές, υπονομεύοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του κλάδου.
Προς την επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας
Όπως τόνισε ο κ. Μπιλλίνης, εφόσον τα μέτρα βιοασφάλειας εφαρμοστούν καθολικά και χωρίς εξαιρέσεις, η ευλογιά μπορεί να εξαλειφθεί. Στη συνέχεια, το κρίσιμο ζήτημα θα είναι η ανασύσταση των εκτροφών, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να επεξεργάζεται σχέδιο στήριξης των κτηνοτρόφων, ώστε να επανέλθουν στην παραγωγή με βιώσιμους και ευνοϊκούς όρους.
Κλείνοντας, απηύθυνε έκκληση για αυστηρή τήρηση των μέτρων και αποφυγή διάδοσης ψευδών πληροφοριών περί παράνομων εμβολίων, προειδοποιώντας ότι τέτοιες πρακτικές όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην επίλυση του προβλήματος, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα και στη διακίνηση των ελληνικών ζωικών προϊόντων.