Προβληματισμό για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας εκφράζει η European Banking Federation, επισημαίνοντας ότι χωρίς ουσιαστική απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τις τράπεζες, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να μείνει πίσω σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες.
Σε επιστολή προς αξιωματούχους της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μεταξύ των οποίων και η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει το υφιστάμενο κανονιστικό περιβάλλον υπερβολικά σύνθετο και κατακερματισμένο. Σύμφωνα με την EBF, η κατάσταση αυτή περιορίζει τη δυνατότητα των τραπεζών να επεκτείνουν τη χρηματοδότηση προς την πραγματική οικονομία και λειτουργεί ανασταλτικά για την ανάπτυξη.
Κεφαλαιακές απαιτήσεις και δανειοδοτική ικανότητα
Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της EBF και διευθύνων σύμβουλος της Société Générale, Σλάβομιρ Κρούπα, το εποπτικό πλαίσιο έχει εξελιχθεί σε ένα μίγμα κανόνων και διακριτικών παρεμβάσεων που αυξάνουν την αβεβαιότητα για τις τράπεζες. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται τα λεγόμενα «διακριτικά εποπτικά μέτρα», τα οποία –σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας για την περίοδο 2021–2024– οδήγησαν 15 μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες στη διακράτηση άνω των 100 δισ. ευρώ σε πρόσθετα κεφάλαια.
Η EBF υποστηρίζει ότι περίπου το 90% του καθαρού κεφαλαίου που δημιουργήθηκε την περίοδο αυτή κατευθύνθηκε στην κάλυψη τέτοιων απαιτήσεων, περιορίζοντας τη δυνητική ικανότητα παροχής νέων δανείων κατά ποσό που εκτιμάται έως και στα 1,5 τρισ. ευρώ.
Ανάπτυξη, ενοποίηση και διεθνής σύγκριση
Η παρέμβαση της EBF έρχεται σε μια περίοδο όπου η χαμηλή αναπτυξιακή δυναμική της Ευρώπης απασχολεί έντονα κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, ενώ η πρόοδος προς μια πιο ενοποιημένη τραπεζική αγορά στην ΕΕ παραμένει αργή. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η απλοποίηση των κανόνων αποτελεί βασική προτεραιότητα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η ευθύνη μοιράζεται μεταξύ θεσμικών οργάνων, κρατών-μελών και εποπτικών αρχών.
Στο διεθνές περιβάλλον, η EBF συγκρίνει το ευρωπαϊκό πλαίσιο με τις εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, προωθούνται πιο ευέλικτες ρυθμιστικές προσεγγίσεις. Η σύγκριση αυτή ενισχύει τις ανησυχίες για ενδεχόμενο μακροπρόθεσμο ανταγωνιστικό μειονέκτημα της ΕΕ.
Διαφορετικές οπτικές από τις εποπτικές αρχές
Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές τράπεζες καταγράφουν ισχυρή κερδοφορία, με τις μετοχές τους να κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση του 2008. Οι εποπτικές αρχές, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε γενικευμένη χαλάρωση των κανόνων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ταχθεί υπέρ της απλοποίησης διαδικασιών, χωρίς να ανοίγει τη συζήτηση για μείωση των συνολικών κεφαλαιακών απαιτήσεων, υποστηρίζοντας ότι αυτές ενισχύουν την ανθεκτικότητα του συστήματος.
Ορισμένοι επόπτες εκφράζουν επίσης την άποψη ότι τυχόν χαμηλότερες απαιτήσεις δεν θα κατευθυνθούν απαραίτητα σε νέα δάνεια, αλλά ενδέχεται να ενισχύσουν κυρίως τις αποδόσεις προς τους μετόχους.
Το αίτημα για απλούστερο πλαίσιο
Η EBF καλεί την ΕΕ να προχωρήσει σε στοχευμένη απλοποίηση, προτείνοντας ενδεικτικά την άρση επικαλύψεων στις κεφαλαιακές απαιτήσεις, την επανεξέταση του systemic risk buffer και μεγαλύτερη ευθυγράμμιση των κανόνων για τις δραστηριότητες trading με διεθνή πρότυπα.
Η συζήτηση που ανοίγει αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής: πώς μπορεί να διατηρηθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, χωρίς να περιορίζεται η δυνατότητα των τραπεζών να στηρίξουν την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Πηγή: Reuters