Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν συνεπάγεται μόνο ανθρώπινες απώλειες και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, αλλά και μια εκτεταμένη περιβαλλοντική επιβάρυνση που αποκτά πλέον μετρήσιμες διαστάσεις. Σύμφωνα με νεότερη έκθεση της Initiative on GHG Accounting of War, οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με τη ρωσική εισβολή από τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2026 φτάνουν τα 311,4 εκατ. τόνους CO₂e.
Πού οφείλονται οι περισσότερες εκπομπές
Με βάση τη σύνοψη της μελέτης, το μεγαλύτερο μερίδιο προέρχεται από:
- Στρατιωτικές επιχειρήσεις: 114,1 MtCO₂e (37%)
- Πυρκαγιές σε φυσικά οικοσυστήματα: 70,3 MtCO₂e (23%)
- Ανοικοδόμηση υποδομών: 73,3 MtCO₂e (23%)
Η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων από στρατιωτικό εξοπλισμό — όπως άρματα μάχης και μαχητικά αεροσκάφη — αντιστοιχεί περίπου στο 90% των εκπομπών που συνδέονται άμεσα με τις πολεμικές επιχειρήσεις, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγάλη ενεργειακή ένταση των σύγχρονων συγκρούσεων.
Πυρκαγιές και κλιματική επιδείνωση
Η αλληλεπίδραση πολέμου και κλιματικής αλλαγής επιτείνει το πρόβλημα. Το 2025, οι πυρκαγιές σε φυσικά τοπία στην Ουκρανία έφτασαν τα 1,39 εκατ. εκτάρια, υπερβαίνοντας αισθητά τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύρραξης. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία διευκόλυναν την ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά στα μέτωπα.
Πλήγματα στην ενέργεια και έμμεσες εκπομπές
Σημαντική είναι και η επίδραση από την καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων. Επιθέσεις σε υποδομές φυσικού αερίου, αποθηκευτικούς χώρους και θερμικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής — ειδικά κατά τον χειμώνα 2025–2026 — προκάλεσαν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος. Η αυξημένη χρήση γεννητριών ντίζελ για την κάλυψη των αναγκών ηλεκτροδότησης επιβάρυνε περαιτέρω το ήδη αυξημένο κλιματικό αποτύπωμα.
Η πρόκληση της ανοικοδόμησης
Το κόστος δεν σταματά στο παρόν. Η μελλοντική ανοικοδόμηση εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε νέα άνοδο των εκπομπών, καθώς υλικά υψηλής ενεργειακής έντασης, όπως το σκυρόδεμα και ο χάλυβας, αναμένεται να ευθύνονται για πάνω από το 80% των σχετικών εκπομπών.
Με δεδομένο ότι το κοινωνικό κόστος άνθρακα υπολογίζεται στα 185 δολάρια ανά τόνο CO₂e, η Ουκρανία προετοιμάζει διεκδικήσεις αποζημιώσεων που ξεπερνούν τα 57 δισ. δολάρια για τις κλιματικές ζημιές, στο πλαίσιο διεθνούς μηχανισμού απαιτήσεων.
Η έκθεση καταλήγει πως η σύγκρουση δεν συνιστά μόνο μια περιφερειακή γεωπολιτική κρίση, αλλά και έναν επιταχυντή της κλιματικής επιβάρυνσης, ενισχύοντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ πολέμου, ενεργειακής κατανάλωσης και υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Πηγή: Initiative on GHG Accounting of War Report, Φεβρουάριος 2026