Βιομηχανίες, αγροτοκτηνοτρόφοι και παραγωγοί ζητούν την προστασία ενός κρίσιμου πυλώνα κυκλικής οικονομίας και πράσινης ανάπτυξης
Ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στέλνουν 220 βιομηχανίες γάλακτος, τροφίμων, αγροτοκτηνοτρόφοι και ελαιοπαραγωγοί, συνυπογράφοντας επιστολή με την οποία ζητούν τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των μονάδων βιοαερίου. Όπως επισημαίνουν, οι μονάδες αυτές αποτελούν τη μοναδική οργανωμένη, περιβαλλοντικά ορθή και βιώσιμη λύση για τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων που παράγουν.
Οι μονάδες βιοαερίου δεν είναι απλώς ενεργειακές εγκαταστάσεις. Αποτελούν κρίσιμες υποδομές κυκλικής οικονομίας, οι οποίες μετατρέπουν τα οργανικά απόβλητα της βιομηχανίας και της αγροδιατροφής σε ανανεώσιμη ενέργεια και σε πολύτιμα εδαφοβελτιωτικά προϊόντα, μειώνοντας τη χρήση λιπασμάτων ορυκτής προέλευσης και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής.
Οι παραγωγοί εκπέμπουν SOS για το μέλλον των μονάδων βιοαερίου
Οι 220 υπογράφοντες προειδοποιούν ότι, εάν οι μονάδες αναγκαστούν να μειώσουν τη λειτουργία τους λόγω οικονομικής ασφυξίας, οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρές τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για το περιβάλλον.
Χωρίς οργανωμένη και περιβαλλοντικά ασφαλή διαχείριση, πολλές επιχειρήσεις θα βρεθούν χωρίς δυνατότητα διάθεσης των αποβλήτων τους, αντιμέτωπες με κινδύνους παράβασης περιβαλλοντικής νομοθεσίας και με σημαντικά εμπόδια στη λειτουργία τους.
Το ζήτημα, όπως επισημαίνουν, δεν αφορά μόνο τη λειτουργία των μονάδων βιοαερίου, αλλά το σύνολο της εθνικής στρατηγικής για βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων, την προστασία των υδάτων και του εδάφους, και την επίτευξη των στόχων της πράσινης μετάβασης.
«Να παραμείνει η ενίσχυση 25%»: Το αίτημα για διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας
Ο Σόλωνας Ιωάννου, μέλος του ΔΣ του ΕΣΠΑΒ (Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου), εξηγεί στο emakedonia.gr ότι οι μονάδες βιοαερίου έχουν υψηλό και σταθερό λειτουργικό κόστος, καθώς λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο και στηρίζονται σε προμηθευτές πρώτων υλών που προέρχονται από πραγματικές βιομηχανικές και αγροτικές δραστηριότητες.
Με βάση μελέτη της Deloitte, η ισχύουσα τιμολόγηση δεν καλύπτει το πραγματικό κόστος μεταφοράς, των πρώτων υλών και τον αυξημένο πληθωρισμό. Η έκτακτη ενίσχυση 25% που δόθηκε από τον Μάρτιο του 2023 «έσωσε» οριακά τη βιωσιμότητα των μονάδων, μετατρέποντας ζημίες της τάξης του -20% σε μικρά θετικά αποτελέσματα της τάξης του +4–5%.
«Ζητάμε να παραμείνει η ενίσχυση, καθώς οι στρεβλώσεις της αγοράς δεν έχουν διορθωθεί και η παραγωγή βιομεθανίου –η φυσική εξέλιξη του κλάδου προς ακόμα πιο βιώσιμα καύσιμα– δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί», σημειώνει ο κ. Ιωάννου.
Στρατηγική σημασία για την κυκλική οικονομία και την πράσινη ενέργεια
Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 70 μονάδες βιοαερίου. Όπως τονίζει ο κ. Ιωάννου, αυτές οι μονάδες επεξεργάζονται περίπου 4 εκατ. κυβικά μέτρα οργανικών αποβλήτων ετησίως—ποσοστό που καμία άλλη υποδομή, ούτε βιολογικοί καθαρισμοί, μπορεί να διαχειριστεί.
Οι μονάδες βιοαερίου:
αποτρέπουν την ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων
μειώνουν τους ρύπους που καταλήγουν στο έδαφος και στα υπόγεια νερά
μετατρέπουν τα απόβλητα σε πράσινη ενέργεια ή βιομεθάνιο
παράγουν εδαφοβελτιωτικά που μειώνουν τη χρήση χημικών λιπασμάτων
συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση της αγροδιατροφικής βιομηχανίας
Πρόκειται ουσιαστικά για «πράσινα εργοστάσια» της κυκλικής οικονομίας που κλείνουν τον κύκλο των αποβλήτων και ενισχύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
Ανυπολόγιστη περιβαλλοντική επιβάρυνση χωρίς τις μονάδες βιοαερίου
Ο κ. Ιωάννου υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμα συστηματική εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», με αποτέλεσμα οι μονάδες βιοαερίου να επωμίζονται το κόστος μεταφοράς και διαχείρισης των οργανικών αποβλήτων.
Αν αυτές οι ποσότητες παρέμεναν ανεπεξέργαστες:
τα λύματα θα ρύπαιναν εδάφη και υδροφόρους ορίζοντες
οι επιχειρήσεις θα αντιμετώπιζαν αδιέξοδα λειτουργίας
ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης διάθεσης και παράνομων πρακτικών θα αυξανόταν
η χώρα θα απομακρυνόταν από τους στόχους της Ε.Ε. για κυκλική οικονομία και μείωση εκπομπών
Χαρακτηριστικά, αναφέρει ότι σε περιοχές όπως η Χαλκιδική, δεκάδες ελαιοτριβεία δεν έχουν εναλλακτική λύση διαχείρισης των αποβλήτων τους και στηρίζονται αποκλειστικά στα βιοαέρια για να λειτουργήσουν νόμιμα και βιώσιμα.
Εκατοντάδες επιχειρήσεις στηρίζουν εγγράφως το αίτημα διατήρησης της ενίσχυσης. Όπως σημειώνουν, η ύπαρξη των μονάδων βιοαερίου αποτελεί προϋπόθεση για κάθε νέα επένδυση σε κτηνοτροφία, μεταποίηση ή αγροδιατροφή:
οι τράπεζες ζητούν πλέον διασφαλισμένη λύση για τη διαχείριση των αποβλήτων ως κριτήριο χρηματοδότησης.
Συνεπώς, η στήριξη των μονάδων δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες τους, αλλά τον πυρήνα της βιώσιμης αγροτικής και βιομηχανικής ανάπτυξης.
Όπως καταλήγει ο κ. Ιωάννου, υπάρχουν θετικά μηνύματα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο εξετάζει τα αιτήματα με προσοχή.
Η επόμενη περίοδος θα κρίνει εάν η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει έναν από τους βασικότερους πυλώνες της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.