Η σύνδεση μεταξύ βιωσιμότητας και οικονομικής επίδοσης των τραπεζών δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως υπόθεση εργασίας. Τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που ενσωματώνουν ουσιαστικά τα κριτήρια ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία, Διακυβέρνηση) εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, χαμηλότερο κίνδυνο και, σε πολλές περιπτώσεις, ισχυρότερη κερδοφορία.
Όταν το ESG γίνεται οικονομικό μέγεθος
Οι δείκτες βιωσιμότητας έχουν μετακινηθεί από τη σφαίρα των «μη χρηματοοικονομικών» δεδομένων στον πυρήνα της τραπεζικής αξιολόγησης. Πολιτικές περιβαλλοντικής υπευθυνότητας, ισόρροπη εκπροσώπηση στη διοίκηση και διαφανείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων συνδέονται με μειωμένη πιθανότητα κανονιστικών προστίμων, νομικών εμπλοκών και πλήγματος στη φήμη.
Η χαμηλότερη έκθεση σε τέτοιους κινδύνους μεταφράζεται σε μειωμένο κόστος κεφαλαίου και καλύτερους δείκτες απόδοσης, όπως το Return on Equity (ROE). Παράλληλα, η στροφή προς τη χρηματοδότηση πράσινων και κοινωνικά ωφέλιμων έργων διευρύνει την πρόσβαση των τραπεζών σε κεφάλαια από θεσμικούς επενδυτές και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Εμπιστοσύνη αγορών και πελατών
Η υιοθέτηση σαφών ESG πρακτικών λειτουργεί ως ένδειξη αξιοπιστίας για τις αγορές. Τα διεθνή κεφάλαια βιώσιμων επενδύσεων αυξάνονται με ταχύ ρυθμό και κατευθύνονται κυρίως σε οργανισμούς που δημοσιοποιούν μετρήσιμους δείκτες περιβαλλοντικής και κοινωνικής επίδοσης.
Ταυτόχρονα, η εμπιστοσύνη των πελατών ενισχύεται όταν μια τράπεζα αποδεικνύει έμπρακτα ότι λειτουργεί με διαφάνεια και κοινωνική υπευθυνότητα. Στην ελληνική αγορά, η σταδιακή ευθυγράμμιση των τραπεζικών στρατηγικών με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και η ανάπτυξη εργαλείων πράσινης χρηματοδότησης αποτυπώνουν αυτή τη μετατόπιση.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναδείξει τον ρόλο του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην πράσινη μετάβαση, ενισχύοντας τη συζήτηση γύρω από την κλιματική αλλαγή και τη βιωσιμότητα.
Τι δείχνουν τα ευρωπαϊκά δεδομένα
Μελέτες της Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή και του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας καταγράφουν ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες με υψηλές επιδόσεις ESG εμφανίζουν, κατά μέσο όρο:
- 10–15% υψηλότερη χρηματιστηριακή αποτίμηση,
- χαμηλότερα ποσοστά επισφαλών δανείων,
- μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περιόδους οικονομικής πίεσης.
Η εικόνα αυτή αποδίδεται αφενός στη μείωση λειτουργικών και ρυθμιστικών κινδύνων και αφετέρου στη μεγαλύτερη ευελιξία προσαρμογής στις ενεργειακές και τεχνολογικές αλλαγές.
Το ζήτημα του κόστους
Παρά τις επιφυλάξεις που συχνά εκφράζονται για το αρχικό κόστος εφαρμογής ESG πολιτικών —σε υποδομές, εκπαίδευση και συστήματα παρακολούθησης— η εμπειρία δείχνει ότι μακροπρόθεσμα η βιωσιμότητα λειτουργεί ως επένδυση. Η μείωση απωλειών, η βελτίωση της αποδοτικότητας και η ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια τείνουν να αντισταθμίζουν το αρχικό κόστος.
Χώρες με πιο ώριμα τραπεζικά οικοσυστήματα, όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, δείχνουν ότι η ενσωμάτωση ESG στην εσωτερική αξιολόγηση συνέβαλε σε βελτιωμένους δείκτες απόδοσης ενεργητικού (ROA) και ταχύτερη ανάκαμψη μετά από περιόδους αστάθειας.
Από τη συμμόρφωση στη στρατηγική ανθεκτικότητα
Το ESG δεν αποτελεί εργαλείο επικοινωνίας, αλλά εξέλιξη της ίδιας της έννοιας της τραπεζικής σταθερότητας. Σε ένα περιβάλλον όπου οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες επηρεάζουν άμεσα την αξία του χρήματος, η βιωσιμότητα μετατρέπεται σε κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας.
Για τις τράπεζες, η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι απλώς η συμμόρφωση με κανονισμούς, αλλά η ουσιαστική ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων στη στρατηγική τους. Εκείνες που θα καταφέρουν να μετρήσουν με ακρίβεια το αποτύπωμα των επενδύσεών τους και να συνδέσουν τη βιωσιμότητα με τη λειτουργική τους απόδοση, είναι πιθανό να είναι και οι πλέον ανθεκτικές στο χρηματοπιστωτικό τοπίο του μέλλοντος.
Πηγή: Euro2day.gr