Οι εκπομπές Scope 3 — δηλαδή εκείνες που προκύπτουν κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας και εκτός των άμεσων λειτουργιών μιας εταιρείας — αναδεικνύονται σε κεντρικό ζήτημα για τις επιχειρήσεις το 2026. Η εφαρμογή κανονιστικών πλαισίων όπως η CSRD στην Ευρώπη, αλλά και αντίστοιχες απαιτήσεις διεθνώς, μετατρέπει την καταγραφή αυτών των εκπομπών από τυπική υποχρέωση συμμόρφωσης σε κρίσιμο εργαλείο στρατηγικής διαχείρισης κινδύνων και ενίσχυσης ανταγωνιστικότητας.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Sphera (The 2026 Scope 3 Report), οι επιχειρήσεις βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο: από τον σχεδιασμό και τις πιλοτικές διαδικασίες, στη δημιουργία πλήρως λειτουργικών και ελέγξιμων συστημάτων βιωσιμότητας.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 1.000 στελέχη βιωσιμότητας από 15 κλάδους, καταγράφει ενίσχυση των επενδύσεων:
- Το 59% δηλώνει αύξηση προϋπολογισμών βιωσιμότητας.
- Το 73% προχωρά σε εθελοντικές γνωστοποιήσεις πέραν των υποχρεωτικών.
- Το 80% αναφέρει ότι οι πρόσφατες κανονιστικές αλλαγές επιτάχυναν σημαντικά τις διαδικασίες reporting.
- Το 75% διαπιστώνει αυξημένες απαιτήσεις ειδικά για Scope 3.
Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν ότι η αγορά δεν αντιμετωπίζει πλέον τις εκπομπές Scope 3 ως περιφερειακό θέμα, αλλά ως βασικό δείκτη αξιολόγησης από επενδυτές και ρυθμιστικές αρχές.
Παρά την πρόοδο, η ποιότητα των δεδομένων παραμένει πρόκληση. Σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες εκφράζουν περιορισμένη εμπιστοσύνη στην ακρίβεια των διαθέσιμων στοιχείων.
Οι βασικές δυσκολίες περιλαμβάνουν:
- Περιορισμένη διαθεσιμότητα πρωτογενών δεδομένων από προμηθευτές.
- Ασυνέπειες σε μεθοδολογίες μέτρησης.
- Πολυπλοκότητα παγκόσμιων αλυσίδων αξίας.
- Χρήση εκτιμήσεων βάσει δαπανών αντί πραγματικών εκπομπών.
Το χάσμα αυτό μεταξύ φιλοδοξίας και επιχειρησιακής ετοιμότητας δημιουργεί κινδύνους για greenwashing, αλλά και για εσφαλμένη αποτίμηση μεταβατικών κινδύνων.
Η διαχείριση Scope 3 δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση. Η έκθεση επισημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός:
- Βελτιστοποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας.
- Ανάπτυξης προϊόντων χαμηλότερου αποτυπώματος.
- Μείωσης κόστους μέσω ενεργειακής αποδοτικότητας.
- Ενίσχυσης εταιρικής φήμης και πρόσβασης σε κεφάλαια.
Το 89% των οργανισμών σχεδιάζει να επεκτείνει τις αναφορές Scope 3 τα επόμενα χρόνια, ενώ η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύονται ως κρίσιμα εργαλεία για την ενοποίηση και επαλήθευση δεδομένων.
Το Scope 3 ως πυλώνας βιώσιμης ανάπτυξης
Οι εκπομπές Scope 3 συχνά αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο ποσοστό του συνολικού ανθρακικού αποτυπώματος μιας εταιρείας — ιδίως σε κλάδους όπως η ενέργεια, η μεταποίηση, η τεχνολογία και η μόδα.
Η αποτελεσματική διαχείρισή τους συνδέεται άμεσα με:
- Την επίτευξη στόχων καθαρών μηδενικών εκπομπών.
- Τη διαχείριση κλιματικών και μεταβατικών κινδύνων.
- Την ενίσχυση ανθεκτικότητας αλυσίδων αξίας.
- Τη διασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέσω αξιόπιστων δεδομένων.
Η μετάβαση από αποσπασματικές, χειροκίνητες διαδικασίες σε ολοκληρωμένα, διαφανή και ελέγξιμα συστήματα αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση.
Το Scope 3 εισέρχεται σε «φάση εκτέλεσης». Οι επιχειρήσεις καλούνται να ενσωματώσουν τις εκπομπές της αλυσίδας αξίας στον πυρήνα της στρατηγικής τους, μετατρέποντας την πρόκληση της διαφάνειας σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς αξιόπιστη μέτρηση και διαχείριση του πλήρους αποτυπώματος. Το 2026 αναδεικνύεται ως κομβικό έτος για τη μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη.