Την έκδοση νέας πρόσκλησης για την ενίσχυση υποδομών ύδρευσης στα ελληνικά νησιά, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «GReco Islands», χαιρετίζει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών.
Η πρόσκληση, που εκδόθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αφορά την υποβολή προτάσεων στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και συνοδεύεται από συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη ύψους 20 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα υπερδέσμευσης πόρων, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.
Στόχος της πρωτοβουλίας «GReco Islands» είναι η ενίσχυση της αειφορίας και ο συνολικός μετασχηματισμός των ελληνικών νησιών, με έμφαση στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της οικονομικής ευημερίας των κατοίκων. Η δράση αφορά συνολικά 39 μικρά νησιά των Περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, καθώς και των Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό από 100 έως 3.500 κατοίκους.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν έργα κατασκευής και αναβάθμισης υποδομών ύδρευσης, καθώς και μονάδες αφαλάτωσης για την κάλυψη αναγκών σε πόσιμο νερό, ιδιαίτερα σε νησιά όπου δεν υπάρχουν εναλλακτικές πηγές. Δικαιούχοι των έργων είναι οι Δήμοι, οι ΔΕΥΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης) όπου υφίστανται, καθώς και η ΜΟΔ Α.Ε. (Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων) ως δυνητικός συνδικαιούχος.
Η πρόσκληση θέτει συγκεκριμένους στόχους, προβλέποντας την υλοποίηση 15 παρεμβάσεων για τη βιώσιμη διαχείριση υδάτων, με εκτιμώμενο όφελος για περίπου 40.000 κατοίκους. Μεταξύ των επιλέξιμων έργων περιλαμβάνονται νέες υποδομές για επάρκεια πόσιμου νερού, εκσυγχρονισμός και αντικατάσταση δικτύων, δεξαμενές αποθήκευσης και εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού, καθώς και μονάδες αφαλάτωσης που αξιοποιούν ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας).
Ιδιαίτερα φιλόδοξοι είναι οι στόχοι που τίθενται, καθώς επιδιώκεται ο μηδενισμός της ανάγκης μεταφοράς πόσιμου νερού, η μείωση των απωλειών στα δίκτυα κάτω από το 20% και η καθολική πρόσβαση των κατοίκων σε ασφαλές πόσιμο νερό.
Η διαδικασία υποβολής των προτάσεων πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του ΟΠΣ (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα υποβολής και διαχείρισης έργων), με καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαρτίου 2027. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η αξιολόγηση γίνεται άμεσα, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε πρόωρη λήξη της διαδικασίας σε περίπτωση εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ωριμότητα των προτάσεων, καθώς τα έργα θα πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένα, να διαθέτουν τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις και να εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο βιώσιμης διαχείρισης υδάτων για κάθε νησί.
Σε δήλωσή του, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας χαρακτήρισε την πρόσκληση «χρυσή ευκαιρία» για τα μικρά και απομακρυσμένα νησιά, επισημαίνοντας ότι τα έργα αυτά θα συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, στη δημόσια υγεία και στην περιβαλλοντική προστασία.
Όπως σημείωσε, η πρωτοβουλία «GReco Islands» περνά πλέον από το στάδιο του σχεδιασμού στην υλοποίηση, με στόχο τη θωράκιση των νησιών απέναντι στην κλιματική κρίση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους. Παράλληλα, κάλεσε τους αρμόδιους φορείς να αξιοποιήσουν έγκαιρα τη διαθέσιμη χρηματοδότηση, ώστε οι πόροι να μετατραπούν σε έργα με μόνιμο θετικό αποτύπωμα για τις τοπικές κοινωνίες.
Η παρέμβαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης, ενισχύοντας την ορθολογική διαχείριση υδάτινων πόρων και τη χρήση καθαρής ενέργειας, σε μια περίοδο όπου η κλιματική αλλαγή εντείνει τις πιέσεις στις νησιωτικές περιοχές.