Τα σωματίδια που προκύπτουν από τη φθορά των ελαστικών στα αυτοκίνητα είναι η κύρια πηγή των νανοπλαστικών που βρέθηκαν στα μεγάλα υψόμετρα των Άλπεων, μετά από πρωτοποριακή έρευνα.
Ειδικοί ορειβάτες συνεργάζονται με επιστήμονες και συλλέγουν δείγματα από βουνοκορυφές για να συνεισφέρουν στην πρώτη παγκόσμια αξιολόγηση του προβλήματος των νανοπλαστικών, τα οποία μεταφέρονται εύκολα σε όλο τον κόσμο με τους ανέμους, σύμφωνα με τον Guardian.
Τα μικροπλαστικά – μικρά θραύσματα από τα απορρίμματα που ρυπαίνουν το περιβάλλον – έχουν βρεθεί σε όλο τον πλανήτη, από την κορυφή του Έβερεστ μέχρι τους βαθύτερους ωκεανούς. Ωστόσο, τα νανοπλαστικά είναι ακόμη πιο μικροσκοπικά και είναι δύσκολο να συλλεχθούν και να αναλυθούν.
«Αυτή θα είναι η πρώτη μελέτη της παγκόσμιας νανοπλαστικής ρύπανσης», δήλωσε ο Δρ. Dušan Materić, από το Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών Helmholtz στη Λειψία της Γερμανίας. «Πρέπει να έχουμε ένα σημείο αναφοράς, ώστε να μπορούμε να επιστρέψουμε στο μέλλον και να δούμε αν τα πράγματα έχουν βελτιωθεί ή χειροτερέψει».
Η χαρτογράφηση θα βοηθήσει επίσης στον εντοπισμό των πηγών των νανοπλαστικών και θα καθοδηγήσει τις προσπάθειες για τη μείωση της ρύπανσης.
Γιατί προτιμώνται βουνά και παγετώνες
Μετά τις αποστολές στις Άλπεις, οι ορειβάτες συνέλεξαν δείγματα χιονιού από παγετώνα στα Όρη Ρουβενζόρι στα σύνορα Ουγκάντα-Κονγκό, καθώς και από τη Βολιβία, τη Γεωργία, το Κιργιστάν, το Νεπάλ, τη Νέα Ζηλανδία και την Ανταρκτική.
Μέσα στο 2025, η Παγκόσμια Έρευνα Ατμοσφαιρικών Πλαστικών (GAPS), όπως ονομάζεται, θα λάβει δείγματα από το Σβάλμπαρντ και την Ισλανδία στην Αρκτική, καθώς και από το Όρος Έβερεστ, την Ινδία, το Γουαϊόμινγκ και την Αλάσκα στις ΗΠΑ και τον βόρειο Καναδά, καθώς και περισσότερα ευρωπαϊκά δείγματα από τα ισπανικά Πυρηναία, την Πολωνία και τη Νορβηγία.
H λήψη χιονιού από παγετώνες σημαίνει ότι συλλέγονται μόνο νανοπλαστικά που πέφτουν από τον ουρανό
Με τη λήψη δειγμάτων από πολύ απομονωμένα μέρη εξασφαλίζεται ότι οι τοπικές πηγές νανοπλαστικών δεν κυριαρχούν στις μετρήσεις. Επιπλέον, η λήψη χιονιού από παγετώνα σημαίνει ότι συλλέγονται μόνο σωματίδια που πέφτουν από τον ουρανό.
Η έρευνα στις Άλπεις, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports, βρήκε νανοπλαστικά σε 5 από τις 14 τοποθεσίες όπου λήφθηκαν δείγματα στις γαλλικές, ελβετικές και ιταλικές Άλπεις. Το πιο άφθονο νανοπλαστικό ήταν τα σωματίδια ελαστικών (41%), ακολουθούμενο από το πολυστυρένιο (28%) και το πολυαιθυλένιο (12%). Κάθε ελαστικό στα 1,6 δισεκατομμύρια οχήματα του κόσμου μπορεί να χάσει 4 κιλά κατά τη διάρκεια της ζωής του και ίσως είναι η μεγαλύτερη πηγή μικροσκοπικής πλαστικής ρύπανσης.
Οι κίνδυνοι από τα μικροπλαστικά
Οι άνθρωποι είναι ήδη γνωστό ότι καταναλώνουν μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού μέσω της τροφής και του νερού, καθώς και ότι τα αναπνέουν. Μικροπλαστικά έχουν ανακαλυφθεί σε ανθρώπινο αίμα, σπέρμα και μητρικό γάλα και σε εγκεφάλους, συκώτια και μυελό των οστών, γεγονός που υποδηλώνει την άφθονη μόλυνση των σωμάτων των ανθρώπων. Ο αντίκτυπος στην υγεία είναι ακόμη άγνωστος, αλλά έχει αποδειχθεί ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν βλάβες στα ανθρώπινα κύτταρα στο εργαστήριο και έχουν συνδεθεί με εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιακές προσβολές, υπογονιμότητα και καρκίνο.