Οι ωκεανοί του πλανήτη απορρόφησαν τεράστιες ποσότητες θερμότητας το 2025, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ και ενισχύοντας την ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων, σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα που δόθηκαν στη δημοσιότητα.
Περισσότερο από το 90% της θερμότητας που παγιδεύεται από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα απορροφάται από τους ωκεανούς, γεγονός που καθιστά τη θερμοκρασία τους έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες της κλιματικής κρίσης. Σχεδόν κάθε έτος από τις αρχές της χιλιετίας καταγράφει νέο ρεκόρ θερμότητας στους ωκεανούς, τάση που –όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες– θα συνεχιστεί όσο οι παγκόσμιες εκπομπές δεν μηδενίζονται.
Η επιπλέον θερμότητα συμβάλλει στην ενίσχυση τυφώνων και τροπικών καταιγίδων που πλήττουν παράκτιες περιοχές, προκαλεί εντονότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες και οδηγεί σε παρατεταμένους θαλάσσιους καύσωνες, με σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή. Παράλληλα, η θέρμανση των υδάτων επιταχύνει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας λόγω της θερμικής διαστολής, απειλώντας δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Οι αξιόπιστες μετρήσεις θερμοκρασίας των ωκεανών ξεκινούν από τα μέσα του 20ού αιώνα, ωστόσο οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι σημερινές θερμοκρασίες είναι πιθανότατα οι υψηλότερες των τελευταίων τουλάχιστον 1.000 ετών και αυξάνονται ταχύτερα από οποιαδήποτε περίοδο των τελευταίων 2.000 ετών.
Σε αντίθεση με τους ωκεανούς, η ατμόσφαιρα αποθηκεύει μικρότερο μέρος της θερμότητας και επηρεάζεται περισσότερο από φυσικούς κύκλους, όπως το φαινόμενο Ελ Νίνιο – Λα Νίνια. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία επιφανείας του αέρα το 2025 αναμένεται να ισοφαρίσει περίπου το 2023 ως η δεύτερη υψηλότερη από το 1850, με το 2024 να παραμένει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.
«Η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι υπερθέρμανση των ωκεανών», δήλωσε ο καθηγητής Τζον Έιμπραχαμ του Πανεπιστημίου St Thomas στη Μινεσότα, μέλος της ερευνητικής ομάδας. Όπως είπε, η θέρμανση των ωκεανών αποτυπώνει με τον πιο σαφή τρόπο πόσο έχει ήδη θερμανθεί η Γη και πόσο γρήγορα θα συνεχίσει να θερμαίνεται.
Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advances in Atmospheric Sciences, βασίστηκε σε δεδομένα θερμοκρασίας από ποικίλα όργανα μέτρησης σε όλο τον κόσμο και συγκεντρώθηκε από τρεις ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες. Οι ερευνητές υπολόγισαν τη θερμική ενέργεια στα ανώτερα 2.000 μέτρα των ωκεανών, όπου απορροφάται το μεγαλύτερο μέρος της θερμότητας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η ποσότητα θερμότητας που απορροφούν οι ωκεανοί αντιστοιχεί σε περισσότερες από 200 φορές τη συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της ανθρωπότητας. Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι η θέρμανση των ωκεανών έχει «βαθιές και εκτεταμένες επιπτώσεις» στο κλιματικό σύστημα της Γης.
Το φαινόμενο δεν είναι ομοιόμορφο. Το 2025, οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφηκαν στον τροπικό και νότιο Ατλαντικό, στον βόρειο Ειρηνικό και στον Νότιο Ωκεανό γύρω από την Ανταρκτική, όπου οι επιστήμονες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την κατάρρευση της χειμερινής θαλάσσιας παγοκάλυψης τα τελευταία χρόνια. Θερμότεροι, πιο όξινοι και φτωχότεροι σε οξυγόνο γίνονται επίσης ο Βόρειος Ατλαντικός και η Μεσόγειος, γεγονός που, σύμφωνα με τους ερευνητές, καθιστά τα θαλάσσια οικοσυστήματα πιο ευάλωτα.