Η δυνατότητα του πλανήτη να αποθηκεύσει με ασφάλεια διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) στο υπέδαφος είναι πολύ μικρότερη από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, σύμφωνα με νέα μελέτη του Imperial College London που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Nature.
Λιγότερη χωρητικότητα από τις προβλέψεις
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορούν να αποθηκευτούν λιγότερα από 1.500 γιγατόνοι CO₂, ενώ προηγούμενες προβλέψεις έκαναν λόγο για έως και 40.000 γιγατόνους. Η τεράστια αυτή διαφορά αλλάζει τα δεδομένα στη διεθνή κλιματική στρατηγική, καθώς η επίτευξη του στόχου συγκράτησης της υπερθέρμανσης στους 1,5°C —σύμφωνα με τη Συμφωνία του Παρισιού— απαιτεί την ετήσια δέσμευση περίπου 8,7 γιγατόνων CO₂.
Περιορισμοί και κίνδυνοι
Η υπόγεια αποθήκευση δεν είναι χωρίς ρίσκο. Οι ειδικοί προειδοποιούν για:
Σεισμικούς κινδύνους
Τεχνικές αστοχίες
Πιθανές διαρροές CO₂
Επιπλέον, οι κατάλληλες περιοχές για αποθήκευση εντοπίζονται κυρίως σε χώρες όπως η Ρωσία, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Βραζιλία, η Σαουδική Αραβία και η Αυστραλία, γεγονός που προσθέτει και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Τεχνολογία σε πρώιμο στάδιο
Σήμερα, η τεχνολογία Carbon Capture and Storage (CCS) βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό επίπεδο. Μόλις 600.000 τόνοι CO₂ αποθηκεύονται ετησίως σε εξαντλημένα κοιτάσματα πετρελαίου ή σε γεωλογικούς σχηματισμούς — ποσότητα ασήμαντη σε σύγκριση με τα δισεκατομμύρια τόνων που εκπέμπονται κάθε χρόνο.
Ο καθηγητής Τζοέρι Ρόχελ, ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης, τόνισε ότι η υπόγεια αποθήκευση πρέπει να θεωρείται «σπάνιος πόρος» και όχι «απεριόριστη λύση». Όπως σημειώνει, η χρήση της θα πρέπει να επικεντρώνεται στη μείωση των πιο δύσκολων εκπομπών και όχι να αποτελεί δικαιολογία για συνέχιση ρυπογόνων πρακτικών.
Επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη
Μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας όπως η Microsoft και η Amazon επενδύουν ήδη σε έργα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι τεχνικοί και οικονομικοί περιορισμοί καθιστούν αδύνατη την απεριόριστη κλιμάκωση της τεχνολογίας.
Η μελέτη καταλήγει ότι, αν και η υπόγεια αποθήκευση CO₂ μπορεί να συμβάλει στην πορεία προς το «καθαρό μηδέν», δεν αποτελεί πανάκεια. Η ουσιαστική μείωση των εκπομπών και η στροφή σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν κεντρικοί άξονες για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, ιδιαίτερα του Στόχου 13 για την κλιματική δράση.