Η στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο αποτέλεσε κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο διεθνές ενεργειακό Gastech Forum 2025, που πραγματοποιείται στο Μιλάνο της Ιταλίας.
Κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του σε πάνελ με θέμα «Leveraging energy policy to achieve energy security and sustainability goals», ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, σε συνδυασμό με τις υποδομές που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, την έχουν μετατρέψει σε κρίσιμο δίαυλο μεταφοράς φυσικού αερίου και LNG προς την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος
«Η χώρα μας έχει μετατραπεί σε σημαντικό ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που αναγνωρίζεται πλέον τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε ο Υπουργός.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στη σημασία της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης, υπογραμμίζοντας ότι το αμερικανικό LNG που φτάνει στις ελληνικές υποδομές τροφοδοτεί όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Ωστόσο, επισήμανε ότι απαιτείται περαιτέρω δουλειά ώστε να διασφαλιστεί ένα οικονομικά αποδοτικό μοντέλο, το οποίο θα επιτρέψει τη ροή LNG προς τον Βορρά με ανταγωνιστικούς όρους, «ανατρέποντας την τάξη πραγμάτων που επικρατούσε επί δεκαετίες».
Ο Κάθετος Διάδρομος: Στρατηγική ευκαιρία
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του Υπουργού αποτέλεσε ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος – ένα στρατηγικό έργο που βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αλλά έχει τη δυναμική να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
«Ο Κάθετος Διάδρομος προσφέρει μια τεράστια ευκαιρία να μεταμορφώσει την περιοχή», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, εξηγώντας ότι κάθε αγωγός και κάθε ενεργειακή διασύνδεση είναι κάτι πολύ περισσότερο από τη μεταφορά ενός προϊόντος:
«Είναι η δημιουργία αρτηριών σταθερότητας και ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή. Πρέπει να ενισχύσουμε αυτή την προοπτική».
Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη εναρμόνισης των ρυθμιστικών και φορολογικών πλαισίων μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στον διάδρομο, ώστε να διευκολυνθεί η επιχειρηματική δραστηριότητα:
«Δεν μπορεί ένας προμηθευτής να χρειάζεται να αντιμετωπίζει πέντε διαφορετικά συστήματα. Χρειαζόμαστε μια ενιαία, φιλική προς τις επενδύσεις συμφωνία».
Αποσύνδεση από το ρωσικό φυσικό αέριο
Σε κλειστή συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τον Doug Burgum (Υπουργό Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ), τη Ditte Juul Jørgensen (Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της ΕΕ) και εκπροσώπους της διεθνούς ενεργειακής βιομηχανίας, ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε:
Το 81% των εισαγωγών LNG της Ελλάδας το πρώτο εξάμηνο του 2025 προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ελλάδα, από καθαρός εισαγωγέας φυσικού αερίου το 2020, έχει μετατραπεί σε εξαγωγέα το 2024.
Ο Κάθετος Διάδρομος θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη δυναμική, συμβάλλοντας στην ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης.
Επενδυτικό ενδιαφέρον από ConocoPhillips
Στο περιθώριο του φόρουμ, ο κ. Παπασταύρου είχε συνάντηση με τον Andy O’Brian, Executive Vice President & CFO της ConocoPhillips, ο οποίος εξέφρασε ενδιαφέρον για νέες επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα. Η θετική αυτή προοπτική καταδεικνύει ότι η χώρα προσελκύει πλέον το ενδιαφέρον διεθνών ενεργειακών κολοσσών.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο των γεωπολιτικών και ενεργειακών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αναβάθμιση των υποδομών, η στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ και την ΕΕ και ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου καθιστούν τη χώρα βασικό παράγοντα στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης.
Όπως τόνισε ο Σταύρος Παπασταύρου:
«Η ευκαιρία είναι μπροστά μας. Το στοίχημα είναι να τη μετατρέψουμε σε πραγματικότητα»