Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός άνοιξε φέτος τις εργασίες του σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, ανακατανομής συμμαχιών και επιβράδυνσης της διεθνούς συνεργασίας. Παραδοσιακά, το Νταβός δεν λειτουργεί ως χώρος λήψης δεσμευτικών αποφάσεων, αλλά ως βαρόμετρο των τάσεων που θα διαμορφώσουν την οικονομία, την ενέργεια και την κλιματική πολιτική μέσα στη χρονιά.
Το 2026, η ενέργεια και το κλίμα παραμένουν ψηλά στην ατζέντα — όχι όμως αποκομμένα από τη γεωπολιτική και την τεχνολογία. Αντιθέτως, η συζήτηση μετατοπίζεται προς το πώς η ενεργειακή μετάβαση, η ασφάλεια εφοδιασμού και η τεχνητή νοημοσύνη συνδιαμορφώνουν ένα νέο οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά φέτος η τεχνητή νοημοσύνη, τόσο ως παράγοντας αύξησης της ενεργειακής ζήτησης όσο και ως εργαλείο αναδιάρθρωσης της παραγωγικότητας. Όπως τόνισε η Francine Lacqua στο επίσημο podcast του Φόρουμ, το AI ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για το είδος των δεξιοτήτων και των εργαζομένων που θα απαιτήσει η οικονομία τα επόμενα χρόνια — μια συζήτηση που διατρέχει πλέον όλες τις θεματικές του Νταβός.
Στο διπλωματικό πεδίο, τα βλέμματα στρέφονται στη δυναμική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, με τον Donald Trump να συμμετέχει συνοδευόμενος από τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία των τελευταίων ετών, στην οποία περιλαμβάνονται ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent και ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή Steve Witkoff.
Αντίθετα, η απουσία του Ιράν είναι ηχηρή, μετά την απόσυρση της πρόσκλησης προς τον υπουργό Εξωτερικών Abbas Araghchi, ενώ εκτός Νταβός μένει και η Δανία, εν μέσω της έντασης με τις ΗΠΑ για το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Η Ελλάδα εκπροσωπείται από τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης και κυβερνητική αντιπροσωπεία, με έμφαση στην ενέργεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κύρια ομιλία του πρωθυπουργού, στις 22 Ιανουαρίου, αναμένεται να επικεντρωθεί στην ανάδειξη της χώρας ως σταθερού ενεργειακού και γεωπολιτικού κόμβου, με ζητήματα όπως το αμερικανικό LNG, οι διασυνδέσεις και η πορεία της πράσινης μετάβασης να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Η ενεργειακή ασφάλεια κυριαρχεί στις φετινές συζητήσεις, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι γηρασμένες υποδομές και οι εύθραυστες εφοδιαστικές αλυσίδες μετατρέπουν την ενέργεια σε ζήτημα εθνικής προτεραιότητας. Συνεδριάσεις όπως το “Who Is Winning on Energy Security?” αναδεικνύουν ποιες χώρες και στρατηγικές αποκτούν πλεονέκτημα σε έναν κόσμο αυξημένων διαταραχών.
Στο ίδιο πλαίσιο, εταιρείες όπως η Hitachi Energy συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση για το πώς μπορούν να οικοδομηθούν ηλεκτρικά συστήματα ανθεκτικά σε γεωπολιτικούς και κλιματικούς κραδασμούς.
Ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα είναι η απόκλιση ανάμεσα στην εκρηκτική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας —λόγω AI, data centers και ηλεκτροκίνησης— και στις αντοχές των υφιστάμενων δικτύων. Προβλέψεις του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας κάνουν λόγο για αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρισμού κατά 40–50% έως το 2035.
Συζητήσεις όπως το “AI and the Future Grid” εστιάζουν στο πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως φορτίο, αλλά και ως εργαλείο βελτιστοποίησης, μέσω ευέλικτων δικτύων και προγνωστικής διαχείρισης.
Παράλληλα, η πυρηνική σύντηξη επανέρχεται στο τραπέζι ως μακροπρόθεσμος καταλύτης καθαρής ενέργειας, με τις συνέργειες AI–fusion να παρουσιάζονται ως πιθανή απάντηση στην αυξανόμενη ενεργειακή όρεξη της ψηφιακής οικονομίας.
Η απανθρακοποίηση παραμένει κεντρικός στόχος, αλλά πλέον συζητείται ανοιχτά σε συνάρτηση με την ανταγωνιστικότητα και το κόστος. Συνεδριάσεις όπως το “Energy: The Great Funding Gap” και το “How to Finance Decarbonization?” αναδεικνύουν το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό για δίκτυα, υποδομές και καθαρή ενέργεια.
Στην ευρωπαϊκή διάσταση, η συζήτηση επικεντρώνεται στο αν η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τις πράσινες φιλοδοξίες της εν μέσω βιομηχανικών πιέσεων και γεωπολιτικών απειλών.
Την ίδια στιγμή, το ίδιο το Φόρουμ βρίσκεται στο στόχαστρο περιβαλλοντικών οργανώσεων. Η Greenpeace κατήγγειλε την εκτεταμένη χρήση ιδιωτικών τζετ από τους συμμετέχοντες, επισημαίνοντας το υψηλό ανθρακικό αποτύπωμα της διοργάνωσης. Το ζήτημα αυτό επαναφέρει την αντίφαση ανάμεσα στη ρητορική για το κλίμα και στις πρακτικές της παγκόσμιας ελίτ — μια αντίφαση που συνοδεύει διαχρονικά το Νταβός.
Το φετινό Νταβός δεν αναμένεται να δώσει απαντήσεις με τη μορφή πολιτικών αποφάσεων. Αντίθετα, λειτουργεί ως καθρέφτης ενός κόσμου όπου η ενεργειακή μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη και η γεωπολιτική αλληλεπιδρούν με τρόπους που δοκιμάζουν τα όρια της διεθνούς συνεργασίας.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: το κλίμα και η ενέργεια δεν συζητούνται πλέον ως μεμονωμένες πολιτικές, αλλά ως πυλώνες ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και τεχνολογικής ισχύος.