Οι δύο μεγαλύτεροι οργανισμοί παροχής συμβουλών ψήφου παγκοσμίως, η Institutional Shareholder Services (ISS) και η Glass Lewis, βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σύνθετης αντιπαράθεσης που συνδυάζει ρυθμιστικές αλλαγές, πολιτικές παρεμβάσεις και μεταβαλλόμενες ισορροπίες στη σχέση εταιρειών και μετόχων.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε ενόψει της περιόδου γενικών συνελεύσεων του 2026, καθώς οι δύο proxy advisers παρουσίασαν τις επικαιροποιημένες προσεγγίσεις τους σε ένα κρίσιμο ζήτημα: πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θεωρούν θεμιτό να αποκλείονται προτάσεις μετόχων από την ψηφοφορία.
Διαφορετικές γραμμές στις «omissions» προτάσεων
Σύμφωνα με το Responsible Investor, η ISS και η Glass Lewis ακολουθούν πλέον διακριτές γραμμές αξιολόγησης όσον αφορά τις λεγόμενες omissions προτάσεων μετόχων, ιδιαίτερα όταν αυτές αφορούν ζητήματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG).
Το θέμα συνδέεται άμεσα με τη μεταβολή της στάσης της U.S. Securities and Exchange Commission (SEC), η οποία έχει επαναφέρει μια πιο φιλική προς τις εταιρείες προσέγγιση στις διαδικασίες no-action. Οι διαδικασίες αυτές επιτρέπουν σε εισηγμένες εταιρείες να ζητούν την εξαίρεση προτάσεων μετόχων, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.
Για τους επενδυτές, η εξέλιξη αυτή αυξάνει την αβεβαιότητα, καθώς οι συστάσεις ψήφου ενδέχεται πλέον να διαφέρουν αισθητά, ανάλογα με το αν μια υπόθεση εξετάζεται από την ISS ή τη Glass Lewis.
Πολιτική κλιμάκωση και αυξημένη εποπτεία
Το ρυθμιστικό σκηνικό επιβαρύνεται περαιτέρω από την πολιτική αντιπαράθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που ζητά αυξημένη εποπτεία των proxy advisers, κατηγορώντας τους ότι αξιοποιούν την επιρροή τους για την προώθηση «πολιτικά υποκινούμενων ατζεντών», με έμφαση στο περιβάλλον και τη διαφορετικότητα.
Το διάταγμα καλεί τη SEC, την Federal Trade Commission (FTC) και το U.S. Department of Labor να εξετάσουν κατά πόσο η ISS και η Glass Lewis παραβιάζουν κανόνες περί απάτης, ανταγωνισμού ή τις υποχρεώσεις των θεσμικών επενδυτών σε σχέση με το fiduciary duty των συνταξιοδοτικών ταμείων.
Η αντίδραση του επιχειρηματικού κόσμου
Η κίνηση του Λευκού Οίκου αντικατοπτρίζει τη μακροχρόνια δυσαρέσκεια ισχυρών επιχειρηματικών κύκλων απέναντι στον ρόλο των proxy advisers. Επιχειρηματικοί ηγέτες όπως ο Jamie Dimon και ο Elon Musk έχουν επανειλημμένα επικρίνει δημόσια τις συστάσεις τους.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία βασίζεται στην άποψη ότι η στήριξη προτάσεων που σχετίζονται με ESG και diversity δεν συνδέεται άμεσα με τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων, η οποία –κατά την άποψη αυτή– θα έπρεπε να αποτελεί τη μοναδική προτεραιότητα των επενδυτών.
Η απάντηση των proxy advisers
Οι ίδιες οι εταιρείες proxy advice απαντούν με προσεκτικές τοποθετήσεις. Η ISS δήλωσε ότι μελετά το εκτελεστικό διάταγμα, υπογραμμίζοντας πως λειτουργεί ανεξάρτητα, χωρίς να επιβάλλει πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης και με αποκλειστικό γνώμονα τα συμφέροντα των πελατών της.
Η Glass Lewis, από την πλευρά της, τόνισε ότι συμμορφώνεται με υψηλά ηθικά και επαγγελματικά πρότυπα, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη προχωρήσει σε προσαρμογές του μοντέλου λειτουργίας της, όπως η απόσυρση των λεγόμενων house recommendations.
Τι διακυβεύεται για την εταιρική διακυβέρνηση
Πέρα από τις άμεσες ρυθμιστικές και πολιτικές προεκτάσεις, η σύγκρουση αυτή αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα: ποιος διαμορφώνει τελικά τους όρους της σύγχρονης εταιρικής διακυβέρνησης;
Καθώς οι ρυθμιστικές αρχές εμφανίζονται πιο δεκτικές στις πιέσεις των εταιρειών και η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ESG εντείνεται, ο ρόλος των proxy advisers ως διαμεσολαβητών μεταξύ μετόχων και διοικήσεων επαναπροσδιορίζεται. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εταιρείες συμβουλευτικής ψήφου, αλλά και το κατά πόσο οι μέτοχοι –ιδίως οι μικρότεροι και πιο «ακτιβιστικοί»– θα συνεχίσουν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις στρατηγικές αποφάσεις των εισηγμένων εταιρειών.
Πηγές: Responsible Investor, Financial Times