Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχειρίζεται την ευλογιά των αιγοπροβάτων αναμένεται να τεθούν στο επίκεντρο συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες μεταξύ του Ευρωπαίου Επιτρόπου Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, Όλιβερ Βαρχέλι, και του προέδρου της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για τη Διαχείριση και τον Έλεγχο της Ευλογιάς, Χαράλαμπος Μπιλλίνης.
Όπως ανέφερε ο κ. Μπιλλίνης μιλώντας στο CNN Greece, η Ελλάδα –ως χώρα που βίωσε τη μεγαλύτερη επιδημία ευλογιάς αιγοπροβάτων τα τελευταία χρόνια– προτίθεται να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την αναθεώρηση κρίσιμων πτυχών των ισχυόντων μέτρων.
Οι βασικοί άξονες των ελληνικών προτάσεων
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, οι προτάσεις που θα τεθούν προς συζήτηση περιλαμβάνουν:
- Την αποφυγή της ολικής θανάτωσης κοπαδιών σε περίπτωση εντοπισμού κρούσματος, με στόχο πιο αναλογικά και στοχευμένα μέτρα.
- Τη δυνατότητα ανάπτυξης εγκεκριμένου εμβολίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να υπάρχει αξιόπιστο εργαλείο πρόληψης στο μέλλον.
- Την ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου σε περιοχές που έχουν καθαρίσει από τη νόσο, χωρίς να απαιτείται ο μηδενισμός κρουσμάτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μπιλλίνης, η γεωγραφική εγγύτητα της Ελλάδας με χώρες όπου το νόσημα είναι ενδημικό καθιστά αναγκαία μια πιο ευέλικτη και ρεαλιστική προσέγγιση στη διαχείρισή του.
Το ζήτημα της ανασύστασης και οι κοινωνικές επιπτώσεις
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης θα αποτελέσει και το ισχύον καθεστώς για την ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου. Σήμερα, ακόμη και η ύπαρξη μίας μόνο ενεργής εστίας ευλογιάς στη χώρα αρκεί για να μπλοκάρει την ανασύσταση σε όλες τις περιοχές, ανεξαρτήτως τοπικής επιδημιολογικής εικόνας.
Αυτό σημαίνει ότι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα κοπάδια τους στα πρώτα στάδια της επιδημίας παραμένουν για μήνες εκτός επαγγέλματος, με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Στο πλαίσιο αυτό, θα τεθεί το αίτημα για οριοθέτηση της χώρας σε ζώνες, ώστε η ανασύσταση να επιτρέπεται σε περιοχές όπου η επιζωοτία έχει εκλείψει, δίνοντας τη δυνατότητα στους παραγωγούς να επιστρέψουν νωρίτερα στην παραγωγική δραστηριότητα.
Αισιοδοξία για την πορεία της επιδημίας
Παράλληλα, ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για την εξέλιξη της νόσου. Όπως ανέφερε, τα κρούσματα έχουν μειωθεί σημαντικά, φτάνοντας πλέον σε 8–15 την εβδομάδα, έναντι περίπου 200 την εβδομάδα τον Οκτώβριο.
Σημαντική μείωση παρουσιάζει και ο δείκτης μεταδοτικότητας, ο οποίος έχει περιοριστεί στο 50%. Αν η τάση αυτή διατηρηθεί, εκτιμάται ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες η επιδημία θα μπορούσε να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο.
Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν, σύμφωνα με τον ίδιο, η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, οι περιορισμένες μετακινήσεις ζώων και οι εποχικές συνθήκες.
Βιοασφάλεια και προειδοποιήσεις για τον εμβολιασμό
Ο κ. Μπιλλίνης τόνισε, ωστόσο, ότι ακόμη και μετά τον μηδενισμό των κρουσμάτων, τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας θα πρέπει να διατηρηθούν για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών, καθώς ο ιός μπορεί να επιβιώσει στο περιβάλλον έως και έξι μήνες.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο εμβολιασμού, επανέλαβε ότι σήμερα δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή, καθώς δεν υπάρχει εγκεκριμένο και αξιόπιστο εμβόλιο, ενώ μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα σε χαρακτηρισμό ως ενδημικής, με σοβαρές συνέπειες για τις εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων ΠΟΠ.
Ως παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών, όπου ο πολυετής εμβολιασμός είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να μην έχει ακόμη αναγνωριστεί ως ελεύθερη από τη νόσο.
Το διακύβευμα για την αγροτική οικονομία
Η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν αφορά μόνο την υγειονομική διαχείριση της ευλογιάς, αλλά και τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας, τη διατήρηση της απασχόλησης στην ύπαιθρο και την προστασία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Όπως σημειώνει ο κ. Μπιλλίνης, η επιτυχής αντιμετώπιση της νόσου προϋποθέτει συνεργασία σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα – από τους προμηθευτές ζωοτροφών έως τους κτηνοτρόφους και τις τοπικές αρχές – με κατανόηση ότι τα μέτρα, όσο αυστηρά κι αν είναι, έχουν προσωρινό χαρακτήρα.