Οι Άλπεις βρίσκονται αντιμέτωπες με μια διπλή πρόκληση: από τη μία, η εκρηκτική ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb και, από την άλλη, οι ολοένα πιο εμφανείς συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων μεταβάλλει ριζικά τον χαρακτήρα ιστορικών ορεινών προορισμών και δοκιμάζει τη συνοχή των τοπικών κοινωνιών.
Το φαινόμενο των «lits froids»
Στα γαλλικά θέρετρα, οι λεγόμενες «lits froids» — κατοικίες που χρησιμοποιούνται μόνο σε περιόδους αιχμής — αντιστοιχούν περίπου στο 50% της συνολικής τουριστικής δυναμικότητας. Την περίοδο των Χριστουγέννων η πληρότητα μπορεί να αγγίξει το 90%, ωστόσο για το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τα ακίνητα παραμένουν κλειστά. Το αποτέλεσμα είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους.
Η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων είναι εντυπωσιακή. Στη Σαβοΐα και την Άνω Σαβοΐα, οι καταχωρίσεις στην Airbnb διπλασιάστηκαν μέσα σε έξι χρόνια, φτάνοντας τις 72.000 το 2025 από 38.000 το 2019. Στο Σαμονί, οι δευτερεύουσες κατοικίες αποτελούν πλέον το 70% του συνολικού οικιστικού αποθέματος, ενώ ο μόνιμος πληθυσμός έχει μειωθεί κατά περίπου 10% τα τελευταία 25 χρόνια, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών.
Διεθνείς επενδύσεις και αμερικανική ζήτηση
Η παρουσία αμερικανικών εταιρειών και επισκεπτών ενισχύει περαιτέρω τη δυναμική αυτή. Η συνεργασία ευρωπαϊκών χιονοδρομικών κέντρων με διεθνή ski passes όπως το Ikon Pass και το Epic Pass έχει αυξήσει σημαντικά τη ροή τουριστών από τις ΗΠΑ. Στο Σαμονί, οι διανυκτερεύσεις Αμερικανών επισκεπτών αυξήθηκαν κατά 32% τον τελευταίο χειμώνα.
Παράλληλα, μεγάλοι επενδυτικοί όμιλοι αναπτύσσουν πολυτελή συγκροτήματα με στόχο την προσέλκυση εύπορου διεθνούς κοινού. Η τάση αυτή ενισχύεται από την αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του σκι, καθώς η μείωση της χιονοκάλυψης περιορίζει τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Στην οροσειρά του Μον Μπλαν, το χιόνι διαρκεί περίπου έναν μήνα λιγότερο σε σύγκριση με το 1970.
Ρυθμιστικές παρεμβάσεις και ανοιχτά ερωτήματα
Αντιδρώντας στις πιέσεις, το Σαμονί υιοθέτησε το 2025 τη νομοθεσία Loi Le Meur, η οποία επιτρέπει τον περιορισμό της κατασκευής δεύτερων κατοικιών και της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης βραχυχρόνιων μισθώσεων. Παρόμοια μέτρα εξετάζονται και σε άλλους προορισμούς, αν και η αποτελεσματικότητά τους παραμένει υπό αξιολόγηση.
Παρά τις αναταράξεις, οι Άλπεις εξακολουθούν να προσελκύουν διεθνές κοινό, καθώς το κόστος σκι παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με πολλά αμερικανικά θέρετρα. Ωστόσο, η εξισορρόπηση μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης, κοινωνικής βιωσιμότητας και περιβαλλοντικής προστασίας αναδεικνύεται πλέον στη μεγαλύτερη πρόκληση για το μέλλον των ορεινών κοινοτήτων.
Πηγή: The New York Times