Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε σύσταση υπέρ της ενσωμάτωσης των αρχών του New European Bauhaus στις εθνικές πολιτικές και τα χρηματοδοτικά προγράμματα των κρατών-μελών, ενισχύοντας τη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο, ανθεκτικό και κοινωνικά συμπεριληπτικό μοντέλο ανάπτυξης των ευρωπαϊκών πόλεων.
Η πρωτοβουλία New European Bauhaus (NEB), που ξεκίνησε το 2021, αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πράσινης μετάβασης και συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές για την κλιματική ουδετερότητα και το Clean Industrial Deal. Στόχος της είναι να μεταφράσει τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για το κλίμα και τη βιώσιμη ανάπτυξη σε πρακτικές παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και αναβαθμίζουν τις γειτονιές με κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, το νέο αυτό μοντέλο ανάπτυξης δεν περιορίζεται στην αρχιτεκτονική ή στον σχεδιασμό κτιρίων, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην προώθηση ενός νέου τρόπου ζωής στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Βιωσιμότητα, κυκλική οικονομία και κοινωνική συμπερίληψη
Η σύσταση προβλέπει οκτώ βασικούς άξονες δράσης που ενσωματώνουν τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης σε διαφορετικά επίπεδα πολιτικής και σχεδιασμού.
Κεντρικό ρόλο κατέχει η προώθηση βιώσιμων και κυκλικών κατασκευών, με έμφαση στις ανακαινίσεις αντί των κατεδαφίσεων, στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κτιρίων και στη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, στην εξοικονόμηση πόρων και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό και τον μετασχηματισμό των γειτονιών τους, μέσω συμμετοχικών διαδικασιών και ψηφιακών εργαλείων συν-σχεδιασμού. Η ενεργή εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών θεωρείται κρίσιμη για τη δημιουργία πιο δημοκρατικών, ανθεκτικών και ανθρώπινων πόλεων.
Ο ρόλος της εκπαίδευσης και του πολιτισμού
Το Συμβούλιο αναγνωρίζει επίσης τον σημαντικό ρόλο της εκπαίδευσης, των τεχνών και του πολιτισμού στην πράσινη μετάβαση και στη διαμόρφωση νέων δεξιοτήτων για το μέλλον.
Η σύσταση προβλέπει την ενίσχυση εκπαιδευτικών και επαγγελματικών προγραμμάτων που σχετίζονται με τη βιώσιμη κατασκευή, την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και τις πράσινες τεχνολογίες, συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη ενός πιο βιώσιμου παραγωγικού μοντέλου.
Ταυτόχρονα, προωθείται η καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω του NEB Facility και του προγράμματος Horizon Europe, καθώς και η κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων για έργα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.
Βιώσιμες πόλεις για το μέλλον
Η πρωτοβουλία αποκτά και διεθνή διάσταση, καθώς περιλαμβάνει αναφορά στη στήριξη της βιώσιμης ανοικοδόμησης της Ουκρανία, με έμφαση στην ανθεκτικότητα των υποδομών και στη δημιουργία σύγχρονων, πράσινων και λειτουργικών αστικών χώρων.
Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 700 έργα έχουν ήδη υποστηριχθεί μέσω του New European Bauhaus, με χρηματοδότηση που φτάνει περίπου τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2021-2027.
Η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Παναγιώτου, δήλωσε ότι το New European Bauhaus στοχεύει στη δημιουργία ζωντανών κοινοτήτων και ενός πιο πράσινου, ποιοτικού και συμπεριληπτικού μέλλοντος για τις ευρωπαϊκές γειτονιές.
Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με τους Sustainable Development Goals, ιδιαίτερα με τους στόχους για βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή, δράση για το κλίμα και κοινωνική ισότητα, αναδεικνύοντας τον ρόλο της αρχιτεκτονικής και του αστικού σχεδιασμού στη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον.