Με ισχύ 85,69 petaflops και υψηλή ενεργειακή αποδοτικότητα, ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής φιλοδοξεί να μεταμορφώσει την έρευνα, την πράσινη οικονομία, την πολιτική προστασία και την ελληνική επιχειρηματικότητα.

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή τεχνολογικής ανάπτυξης με την έναρξη λειτουργίας του εθνικού υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, μιας υποδομής που μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την επιστημονική έρευνα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Τα επίσημα εγκαίνια έχουν προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, ενώ ο υπερυπολογιστής εγκαθίσταται στο νέο Κέντρο Δεδομένων του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Η σημασία του έργου δεν περιορίζεται στην εντυπωσιακή υπολογιστική ισχύ του. Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δημιουργεί νέες δυνατότητες για την αντιμετώπιση σημαντικών προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή, η πρόληψη φυσικών καταστροφών, η ενεργειακή μετάβαση και η ανάπτυξη βιώσιμων παραγωγικών μοντέλων.

Μια επένδυση 58,9 εκατ. ευρώ στο τεχνολογικό μέλλον της Ελλάδας

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 58,9 εκατομμυρίων ευρώ, αποτελεί πρωτοβουλία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET).

Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.

85,69

Petaflops υπολογιστικής επίδοσης

58,9 εκατ. €

Συνολικός προϋπολογισμός

31η

Θέση στην παγκόσμια TOP500

23η

Θέση στην Green500 για ενεργειακή αποδοτικότητα

Στοιχεία σύμφωνα με την παρεχόμενη ενημέρωση για τον ΔΑΙΔΑΛΟ.

Πράσινη τεχνολογία: Η ενεργειακή αποδοτικότητα στο επίκεντρο

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ΔΑΙΔΑΛΟΥ είναι η υψηλή ενεργειακή του αποδοτικότητα.

Η κατάταξή του στην 23η θέση της διεθνούς λίστας Green500 αναδεικνύει τη δυνατότητα παραγωγής μεγάλης υπολογιστικής ισχύος με αποδοτικότερη αξιοποίηση της καταναλισκόμενης ενέργειας.

Σε μια εποχή όπου η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνει τις ενεργειακές απαιτήσεις των κέντρων δεδομένων, η αποδοτικότητα των ψηφιακών υποδομών αποκτά ιδιαίτερη περιβαλλοντική σημασία.

Ωστόσο, η ενεργειακή αποδοτικότητα από μόνη της δεν εξασφαλίζει μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η συνολική βιωσιμότητα εξαρτάται επίσης από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, το ενεργειακό μείγμα, τις ανάγκες ψύξης και τη διαχείριση του εξοπλισμού.

Κλιματική αλλαγή και φυσικές καταστροφές: Η τεχνολογία στην υπηρεσία της προστασίας του περιβάλλοντος

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο της επιστημονικής κοινότητας στην προσπάθεια κατανόησης και αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.

Με την υπολογιστική του ισχύ, ερευνητικές ομάδες θα μπορούν να πραγματοποιούν πολύπλοκες προσομοιώσεις, εξετάζοντας διαφορετικά σενάρια για την εξέλιξη ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζουν οι δυνατότητες εφαρμογής στην πρόβλεψη και μελέτη δασικών πυρκαγιών, πλημμυρών και άλλων φυσικών καταστροφών.

Για παράδειγμα, η προσομοίωση της εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς υπό διαφορετικές συνθήκες ανέμου, θερμοκρασίας και υγρασίας μπορεί να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα στους επιστήμονες και στους αρμόδιους φορείς πολιτικής προστασίας.

Η αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει την πρόληψη, τον σχεδιασμό και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Νέες προοπτικές για τη βιώσιμη γεωργία και την ελληνική περιφέρεια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δυνητικές εφαρμογές της υπολογιστικής ισχύος στον πρωτογενή τομέα.

Σε αγροτικές περιοχές όπως η Πέλλα και η Κεντρική Μακεδονία, όπου η γεωργική παραγωγή επηρεάζεται ολοένα περισσότερο από τις μεταβολές του κλίματος, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων εργαλείων υποστήριξης των παραγωγών.

Η επεξεργασία μεγάλων όγκων μετεωρολογικών, εδαφολογικών και γεωργικών δεδομένων μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών για την ορθολογική χρήση του νερού, την πρόβλεψη ασθενειών στις καλλιέργειες και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Παράλληλα, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα μπορούν να αξιοποιήσουν την υποδομή για τη μελέτη της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες και στην αγροτική οικονομία.

Η σύνδεση της προηγμένης τεχνολογίας με την πραγματική παραγωγή αποτελεί μια σημαντική προοπτική για ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο αγροτικό μοντέλο.

PHAROS: Ένα ελληνικό οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS.

Πρόκειται για μια υποδομή που φιλοδοξεί να συνδέσει πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς με προηγμένες δυνατότητες υπολογισμού και ανάπτυξης εφαρμογών.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Μπαίνει στην πρίζα ο Δαίδαλος. Στην ουσία πλέον ξεκινούν οι τελικές ρυθμίσεις και τίθεται σε λειτουργία».

Όπως εξήγησε, η υποδομή θα δώσει τη δυνατότητα σε ερευνητικούς φορείς και επιχειρήσεις να εκπαιδεύσουν μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης που μέχρι σήμερα απαιτούσαν ιδιαίτερα υψηλούς υπολογιστικούς πόρους.

Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία δεύτερου ισχυρού υπολογιστικού συστήματος στην Κοζάνη, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά, καλύπτοντας κυρίως τις ανάγκες εκτέλεσης των μοντέλων.

Από τη βιομηχανική κληρονομιά στην ψηφιακή εποχή

Ιδιαίτερο συμβολισμό έχει και ο χώρος εγκατάστασης του ΔΑΙΔΑΛΟΥ.

Το νέο Κέντρο Δεδομένων στεγάζεται στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.

Ένας χώρος συνδεδεμένος με τη βιομηχανική ιστορία της χώρας αποκτά πλέον έναν νέο ρόλο, φιλοξενώντας μια από τις σημαντικότερες σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές της Ελλάδας.

Η επανάχρηση ιστορικών βιομηχανικών εγκαταστάσεων αποτελεί μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση για την αναζωογόνηση περιοχών και την αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών, εφόσον συνοδεύεται από κατάλληλο περιβαλλοντικό και ενεργειακό σχεδιασμό.

Η βιώσιμη ανάπτυξη χρειάζεται και ψηφιακές υποδομές

Η λειτουργία του ΔΑΙΔΑΛΟΥ συνδέεται με πολλούς από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ιδιαίτερα με τον Στόχο 9 για τη βιομηχανία, την καινοτομία και τις υποδομές, καθώς και τον Στόχο 13 για τη δράση απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Η πραγματική αξία της επένδυσης θα κριθεί από το πόσο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθεί από την επιστημονική κοινότητα, τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση.

Η πρόσβαση μικρότερων επιχειρήσεων σε προηγμένους υπολογιστικούς πόρους, η ανάπτυξη εφαρμογών για το περιβάλλον και η ενίσχυση της ελληνικής έρευνας μπορούν να δημιουργήσουν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν αποτελεί απλώς έναν ισχυρό υπολογιστή. Αποτελεί μια επένδυση στις δυνατότητες της Ελλάδας να παράγει γνώση, να αναπτύσσει τεχνολογία και να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις ενός κόσμου που αλλάζει.

Και σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η τεχνολογική πρόοδος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία όταν υπηρετεί τη βιώσιμη ανάπτυξη και τις ανάγκες των ανθρώπων.