Παρέμβαση ΥΠΕΝ για τον χωροταξικό σχεδιασμό και την προστασία του περιβάλλοντος

Με τροποποίηση του άρθρου 19 του ν. 1650/1986, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε μια σημαντική νομοθετική παρέμβαση με στόχο την ορθολογική οργάνωση του χώρου και τον περιορισμό της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης. Η συγκεκριμένη πρακτική έχει διαχρονικά προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις τόσο στο αστικό και περιαστικό τοπίο όσο και στο φυσικό περιβάλλον, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο συγκροτημένο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Όπως επισημαίνεται από αρμόδιες πηγές, πρόκειται για ένα διαχρονικό πρόβλημα που δεν μπορεί να παραμένει άλυτο. Η έλλειψη σαφών κανόνων έχει οδηγήσει σε εκτεταμένη αυθαιρεσία, αφήνοντας χιλιάδες πολίτες σε περιοχές της χώρας –όπως τα Ιωάννινα, το Ναύπλιο και η Καστοριά– σε καθεστώς ομηρίας, με αβεβαιότητα ως προς το πολεοδομικό καθεστώς των ιδιοκτησιών τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι περίπου το 28% της χερσαίας έκτασης της Ελλάδας εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000, στο οποίο περιλαμβάνονται πόλεις, νησιά και περισσότεροι από 1.000 οικισμοί. Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη σε αυτές τις περιοχές θα γίνεται με αυστηρούς όρους, χωρίς να θίγονται δάση, αρχαιολογικοί χώροι, υγρότοποι και ευαίσθητοι οικότοποι.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η δυνατότητα περιορισμένης επέκτασης σχεδίων πόλης μόνο σε περιπτώσεις αυξημένων πληθυσμιακών πιέσεων και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι επεκτάσεις αυτές θα πρέπει να γειτνιάζουν με υφιστάμενους οικισμούς, να εντάσσονται σε Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων και να είναι συμβατές με τις εγκεκριμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, χωρίς να διαταράσσουν την οικολογική ισορροπία.
Παράλληλα, τίθενται σαφή όρια, καθώς οι επεκτάσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 20% των συγκεκριμένων ζωνών και θα πρέπει να εντάσσονται σε Τοπικά ή Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Η εφαρμογή τους προϋποθέτει τεκμηριωμένη αναγκαιότητα και συμμόρφωση με το ισχύον περιβαλλοντικό πλαίσιο.
Τελικός στόχος της παρέμβασης του ΥΠΕΝ είναι η επίτευξη μιας ισορροπημένης ανάπτυξης, που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, θα διασφαλίζει την ποιότητα ζωής των πολιτών και θα προστατεύει το φυσικό κεφάλαιο και τη βιοποικιλότητα της χώρας.