Σημαντικές δομικές αδυναμίες στον σχεδιασμό, την επίβλεψη και τη μακροχρόνια διαχείριση των δημόσιων έργων αναδεικνύει πρόσφατη έκθεση ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θέτοντας στο προσκήνιο ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κλιματική ανθεκτικότητα και την αποδοτική αξιοποίηση δημόσιων πόρων.
Σύμφωνα με το πόρισμα, τα δημόσια έργα στην Ελλάδα εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται κυρίως ως μεμονωμένες κατασκευές και όχι ως υποδομές με πλήρη κύκλο ζωής, από τον αρχικό σχεδιασμό έως τη λειτουργία και τη συντήρησή τους. Δεν υφίσταται, όπως διαπιστώνεται, ένα ενιαίο σύστημα συνολικής διαχείρισης, ενώ η αξιολόγηση σκοπιμότητας, βιωσιμότητας και η ουσιαστική διαβούλευση με την κοινωνία είτε δεν προβλέπονται θεσμικά είτε δεν εφαρμόζονται στην πράξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανεπαρκή ενσωμάτωση κλιματικών και περιβαλλοντικών κινδύνων κατά τη φάση των μελετών. Παρά την αυξανόμενη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων, γεωτεχνικών αστοχιών και περιβαλλοντικών πιέσεων, οι σχετικοί παράγοντες δεν σταθμίζονται επαρκώς, γεγονός που υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των υποδομών.
Παράλληλα, το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει την απουσία συστηματικής παρακολούθησης και προληπτικής συντήρησης. Οι περισσότερες παρεμβάσεις πραγματοποιούνται αντιδραστικά, μετά από βλάβες ή καταγγελίες χρηστών, αντί να βασίζονται σε προγραμματισμένες επιθεωρήσεις. Η έλλειψη δεικτών απόδοσης καθιστά επίσης δύσκολη την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής αξίας των έργων.
Ανησυχία προκαλεί και η εικόνα της ανεπαρκούς επίβλεψης, καθώς οι τεχνικές υπηρεσίες χαρακτηρίζονται υποστελεχωμένες, με ελλείψεις στην τεκμηρίωση, περιορισμένη φυσική παρουσία επιβλεπόντων και μη αξιοποίηση διαθέσιμων εργαλείων, όπως η ανάθεση επίβλεψης σε εξωτερικούς φορείς.
Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: χωρίς θεσμική ενσωμάτωση της βιωσιμότητας, της ανθεκτικότητας και της διαρκούς αξιολόγησης, τα δημόσια έργα κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τόσο την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων όσο και την προσαρμογή της χώρας στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.