Η κλιματική αλλαγή και η απώλεια βιοποικιλότητας βρίσκονται στο επίκεντρο δύο σημαντικών διεθνών διασκέψεων το φθινόπωρο του 2026. Ποιες είναι οι διαφορές τους και πώς συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη;
Δύο μεγάλες περιβαλλοντικές διασκέψεις του ΟΗΕ πραγματοποιούνται το φθινόπωρο του 2026, με κοινό στόχο την προστασία του πλανήτη και την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η COP17 για τη βιοποικιλότητα διεξάγεται στο Γερεβάν της Αρμενίας από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου, ενώ η COP31 για την κλιματική αλλαγή θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου.
Παρότι οι δύο διασκέψεις αφορούν διαφορετικές διεθνείς συμβάσεις, οι αποφάσεις τους συνδέονται άμεσα με το μέλλον των οικοσυστημάτων, της οικονομίας και της ανθρώπινης ευημερίας.
Τι σημαίνει COP και γιατί υπάρχει διαφορετική αρίθμηση;
Ο όρος COP προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις Conference of the Parties, δηλαδή Διάσκεψη των Μερών.
Πρόκειται για το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων μιας διεθνούς σύμβασης, στο οποίο συμμετέχουν τα κράτη που έχουν προσχωρήσει σε αυτή.
Κάθε σύμβαση πραγματοποιεί τις δικές της διασκέψεις, γεγονός που εξηγεί γιατί το 2026 διεξάγονται η COP31 για το κλίμα και η COP17 για τη βιοποικιλότητα.
COP31: Στο επίκεντρο η υπερθέρμανση του πλανήτη
Η COP31 αφορά τη διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Σημαντικό ορόσημο αυτής της διαδικασίας αποτέλεσε η COP21 του 2015, όταν υιοθετήθηκε η Συμφωνία του Παρισιού.
Η συμφωνία προβλέπει τον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας αρκετά κάτω από τους 2°C, με προσπάθεια συγκράτησής της στον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Η COP31 αναμένεται να επικεντρωθεί στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στην προσαρμογή στις κλιματικές επιπτώσεις, στην κλιματική χρηματοδότηση και στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.
Η Τουρκία αναλαμβάνει τη φιλοξενία της διάσκεψης, ενώ η Αυστραλία θα έχει ιδιαίτερο ρόλο στην προεδρία των διαπραγματεύσεων, σε συνεργασία με τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού.
COP17: Προστασία της φύσης και των οικοσυστημάτων
Η COP17 αφορά τη Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα, η οποία υιοθετήθηκε το 1992 στη Σύνοδο της Γης στο Ρίο.
Βασική προτεραιότητα αποτελεί η εφαρμογή του Παγκόσμιου Πλαισίου Βιοποικιλότητας Kunming-Montreal, που συμφωνήθηκε το 2022.
Μεταξύ των σημαντικότερων στόχων του περιλαμβάνονται:
- Η προστασία τουλάχιστον του 30% των χερσαίων, εσωτερικών υδάτινων και θαλάσσιων περιοχών έως το 2030.
- Η αποκατάσταση τουλάχιστον του 30% των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων.
- Η αντιμετώπιση της εξαφάνισης απειλούμενων ειδών.
- Η ενίσχυση της χρηματοδότησης για την προστασία της φύσης.
Η σημασία αυτών των δεσμεύσεων είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς επιστημονικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως και ένα εκατομμύριο είδη ζώων και φυτών απειλούνται με εξαφάνιση.
Κλίμα και βιοποικιλότητα: Δύο κρίσεις που συνδέονται
Η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει τα οικοσυστήματα, μεταβάλλει τους φυσικούς οικοτόπους και αυξάνει τους κινδύνους για πολλά είδη.
Ταυτόχρονα, η προστασία της φύσης συμβάλλει στον περιορισμό της υπερθέρμανσης.
Τα δάση, οι υγρότοποι και οι ωκεανοί απορροφούν σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, λειτουργώντας ως φυσικές καταβόθρες άνθρακα.
Η καταστροφή τους περιορίζει αυτή τη δυνατότητα και εντείνει τις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Γιατί οι δύο COP αφορούν τη βιώσιμη ανάπτυξη;
Οι αποφάσεις των δύο διασκέψεων επηρεάζουν άμεσα την ενεργειακή μετάβαση, τη γεωργία, τη διαχείριση των υδάτων, την προστασία των φυσικών πόρων και τη δημιουργία ανθεκτικών κοινωνιών.
Συνδέονται ιδιαίτερα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ για τη δράση για το κλίμα, τη ζωή στο νερό και τη ζωή στη στεριά.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και η προστασία της βιοποικιλότητας πρέπει να προχωρούν παράλληλα. Χωρίς υγιή οικοσυστήματα δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική κλιματική προστασία, όπως και χωρίς σταθερό κλίμα δεν μπορεί να διασφαλιστεί το μέλλον της φύσης.
Πηγή: ΟΗΕ, UNRIC και διεθνείς συμβάσεις για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, βάσει του παρεχόμενου υλικού.