Μία από τις πιο εκτενείς θαλάσσιες γεωφυσικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί στα ελληνικά ύδατα ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο στο Ιόνιο, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του σεισμικού κινδύνου στην πιο σεισμογενή περιοχή της Μεσογείου.
Η διεθνής αποστολή ODISSEY, που πραγματοποιήθηκε στα ανοικτά των Ιονίων Νήσων και της Πελοποννήσου, συγκέντρωσε περισσότερα από 2.200 χιλιόμετρα σεισμικών προφίλ υψηλής ευκρίνειας, προσφέροντας νέα δεδομένα για τη δομή του γήινου φλοιού κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα.
Στόχος της έρευνας είναι η χαρτογράφηση των ενεργών ρηγμάτων και η κατανόηση του συστήματος βύθισης των τεκτονικών πλακών στην περιοχή. Τα δεδομένα αυτά θεωρούνται κρίσιμα για τη μοντελοποίηση της δυναμικής των σεισμών, την εκτίμηση κινδύνου τσουνάμι και τη βελτίωση της πολιτικής προστασίας.
Κατά την πρώτη φάση της αποστολής ποντίστηκαν 18 υποθαλάσσιοι σεισμογράφοι, οι οποίοι θα παραμείνουν στον πυθμένα για έναν χρόνο. Τον Ιούλιο του 2026 προβλέπεται η πόντιση και ανάσυρση ακόμη 17 σεισμογράφων, με στόχο τη δημιουργία τρισδιάστατου μοντέλου σεισμικής τομογραφίας.
Η αποστολή πραγματοποιήθηκε με το ισπανικό ερευνητικό σκάφος R/V Sarmiento de Gamboa, σε συνεργασία με ερευνητικούς φορείς από την Ισπανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γερμανία. Από ελληνικής πλευράς συμμετείχε ενεργά το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με συντονιστικό ρόλο της καθηγήτριας Παρασκευής Νομικού.
Η σημασία της αποστολής υπερβαίνει την επιστημονική έρευνα, καθώς συνδέεται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων. Η καλύτερη γνώση των θαλάσσιων γεωκινδύνων μπορεί να συμβάλει στον ασφαλέστερο χωροταξικό σχεδιασμό, στην προστασία κρίσιμων υποδομών, στην προετοιμασία απέναντι σε φυσικές καταστροφές και στη μείωση των επιπτώσεων σε κατοίκους, τουρισμό και τοπικές οικονομίες.
Η αποστολή ODISSEY ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ιδιαίτερα με τον Στόχο 11 (Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες), τον Στόχο 13 (Δράση για το Κλίμα) και τον Στόχο 14 (Ζωή στο Νερό), αναδεικνύοντας τον ρόλο της επιστήμης στην πρόληψη, την ασφάλεια και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Με την αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών και διεθνούς συνεργασίας, το ODISSEY ανοίγει τον δρόμο για πιο αξιόπιστη εκτίμηση του σεισμικού κινδύνου στο Ιόνιο και ενισχύει την ικανότητα της χώρας να σχεδιάζει με βάση την επιστημονική γνώση, την πρόληψη και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.