Άκης Σκέρτσος: Οι παρεμβάσεις πρόληψης μπορούν να κάνουν τη διαφορά – Πέντε έργα Antinero ύψους 49 εκατ. ευρώ στη Χαλκιδική από το 2022
Η μεγάλη δασική πυρκαγιά στη Σίβηρη Χαλκιδικής επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης στην εποχή της κλιματικής κρίσης: την πρόληψη, την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών απέναντι στις φυσικές καταστροφές.
Τα συμπεράσματα από την πυρκαγιά και τη μεγάλη επιχείρηση κατάσβεσης παραθέτει σε ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση τόσο στον επιχειρησιακό συντονισμό όσο και στα έργα πρόληψης που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στη Χαλκιδική.
Όπως σημειώνει, «η χθεσινή πολύ επικίνδυνη δασική πυρκαγιά στη Σίβηρη της Χαλκιδικής αντιμετωπίστηκε επιτυχώς χάρη στην έγκαιρη παρέμβαση της Πυροσβεστικής σε συνεργασία με τη Δασική Υπηρεσία και τις συντονισμένες προσπάθειες της Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος και των εθελοντών για τις μαζικές εκκενώσεις που έγιναν από στεριάς και θαλάσσης».
Περίπου 3.500 στρέμματα στις φλόγες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο υπουργός Επικρατείας, η καμένη έκταση ανέρχεται σε περίπου 3.500 στρέμματα, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 1% της συνολικής έκτασης του πρώτου «ποδιού» της Χαλκιδικής.
Ο ίδιος προχωρά σε σύγκριση με τη μεγάλη πυρκαγιά του 2006, όταν, όπως αναφέρει, είχε καεί σχεδόν το 25% της έκτασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε μία περιοχή με έντονη τουριστική δραστηριότητα και πολύ αυξημένο πληθυσμό κατά τη θερινή περίοδο, όπου συνυπάρχουν δασικές εκτάσεις και κατοικίες. Πρόκειται για τις λεγόμενες μικτές ζώνες δάσους και οικιστικού ιστού, οι οποίες αποτελούν ένα από τα δυσκολότερα πεδία διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών.
Πρόληψη και βιώσιμη διαχείριση των δασών
Η περίπτωση της Σίβηρης αναδεικνύει ότι η βιώσιμη διαχείριση των δασών δεν περιορίζεται στην προστασία της βιοποικιλότητας. Συνδέεται άμεσα με την προστασία ανθρώπινων ζωών και περιουσιών, την ανθεκτικότητα των τουριστικών προορισμών, την προστασία των φυσικών πόρων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Ο Άκης Σκέρτσος αποδίδει την περιορισμένη, σε σχέση με το μέγεθος του κινδύνου, έκταση της καταστροφής στην οργανωμένη επιχειρησιακή προσπάθεια, στις επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και μέσα, αλλά και στην πρόληψη.
Όπως αναφέρει, από το 2022 έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί στη Χαλκιδική πέντε παρεμβάσεις του προγράμματος Antinero, συνολικού ύψους 49 εκατ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν διανοίξεις και βελτιώσεις δασικών δρόμων, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, καθαρισμούς και υποδομές υδροληψίας, με στόχο να ενισχύεται η δυνατότητα πρόσβασης και επέμβασης των δασικών υπηρεσιών, της Πυροσβεστικής και των εθελοντών.
«Τα έργα πρόληψης μπορούν να κάνουν τη διαφορά»
Απαντώντας παράλληλα στην κριτική που έχει ασκηθεί στο Antinero, ο υπουργός Επικρατείας επισημαίνει:
«Το πρόγραμμα αυτό δεν σβήνει φωτιές. Συμβάλλει όμως σημαντικά στον περιορισμό της ζημίας όταν προκύψει μια πυρκαγιά διευκολύνοντας το έργο της Πυροσβεστικής. Δεν υπάρχει κανένα έργο πρόληψης που να μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα ξεσπάσει ή δεν θα επεκταθεί μια πυρκαγιά. Υπάρχουν όμως έργα που μπορούν να κάνουν τη διαφορά όταν αυτή ξεσπάσει».
Η συγκεκριμένη προσέγγιση βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης αντίληψης για την κλιματική ανθεκτικότητα: η αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών δεν μπορεί να ξεκινά τη στιγμή που εκδηλώνεται μια κρίση, αλλά απαιτεί σχεδιασμό και επενδύσεις πολύ πριν από αυτήν.
Από την κατάσβεση στην ανθεκτικότητα
Οι ολοένα δυσκολότερες συνθήκες κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου καθιστούν αναγκαία τη μετάβαση από ένα μοντέλο που επικεντρώνεται κυρίως στην καταστολή σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, διαχείρισης δασών, έγκαιρης προειδοποίησης, πολιτικής προστασίας και γρήγορης αποκατάστασης.
Αυτή είναι και η ουσιαστική σύνδεση της δασοπροστασίας με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ένα ανθεκτικό δάσος προστατεύει τη βιοποικιλότητα, συγκρατεί το έδαφος, συμβάλλει στον κύκλο του νερού και λειτουργεί ως φυσική δεξαμενή άνθρακα. Ταυτόχρονα, η προστασία του μειώνει τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που προκαλούν οι μεγάλες πυρκαγιές στις τοπικές κοινωνίες.
Στη Χαλκιδική η παράμετρος αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς το φυσικό περιβάλλον αποτελεί βασικό κεφάλαιο για την τουριστική οικονομία και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του προορισμού.
Ο υπουργός Επικρατείας προειδοποιεί, τέλος, ότι ο κίνδυνος παραμένει υψηλός λόγω των πολύ ισχυρών ανέμων και ζητά τη μέγιστη δυνατή επαγρύπνηση.
Παράλληλα ευχαριστεί τα στελέχη της Πυροσβεστικής και των δασικών υπηρεσιών και επισημαίνει ότι η Πολιτεία, μέσω της κρατικής αρωγής, θα βρίσκεται δίπλα στους πολίτες που υπέστησαν ζημιές.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η φωτιά στη Σίβηρη αφήνει πίσω της μια σημαντική περιβαλλοντική πληγή, αλλά ταυτόχρονα επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα για ολόκληρη τη χώρα: πόσο επενδύουμε στην πρόληψη πριν χρειαστεί να πληρώσουμε το πολλαπλάσιο κόστος μιας φυσικής καταστροφής;
Στη νέα πραγματικότητα που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη ανάπτυξη περνά αναπόφευκτα μέσα από την κλιματική προσαρμογή. Η προστασία των δασών, οι καθαρισμοί, οι αντιπυρικές υποδομές, η επιστημονική παρακολούθηση, η οργανωμένη Πολιτική Προστασία και η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών δεν αποτελούν απλώς περιβαλλοντική πολιτική.
Αποτελούν επένδυση στην ασφάλεια, στην οικονομία και στην ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στις κρίσεις του μέλλοντος.