Την ανάγκη η σύγχρονη βιοϊατρική και η βιοτεχνολογία να υπηρετούν τον άνθρωπο ως ψυχοσωματική ολότητα ανέδειξε ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος, μιλώντας στο 3ο Συνέδριο Βιοηθικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Τη σχέση της επιστημονικής προόδου με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ηθική ευθύνη και την αναζήτηση νοήματος ζωής ανέπτυξε ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, κατά την εισήγησή του με τίτλο «Βιοηθική και Μεταβιοηθική».
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο του 3ου Συνεδρίου «Βιοηθικά Διλήμματα», που διοργάνωσαν το Εργαστήριο Βιοηθικής και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιοηθική» του Τμήματος Ιατρικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Το συνέδριο φιλοξενήθηκε στην ιστορική Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, στην αίθουσα Cotsen Hall της Αθήνας, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα.
Η βιοηθική απέναντι στις προκλήσεις της βιοτεχνολογίας
Ο Μητροπολίτης Ιερόθεος συμμετείχε στη στρογγυλή τράπεζα «Βιοθεολογία – Βιοηθική», έπειτα από πρόσκληση της καθηγήτριας Πειραματικής Χειρουργικής και διευθύντριας του μεταπτυχιακού προγράμματος, Αλεξάνδρας Τσαρούχα.
Στην εισήγησή του υπογράμμισε ότι η ραγδαία ανάπτυξη των βιοϊατρικών ερευνών και της βιοτεχνολογίας κατέστησε αναγκαία την ανάπτυξη της βιοηθικής.
Όπως εξήγησε, η βιοηθική επιδιώκει να θέσει αρχές και όρια στην εφαρμογή των επιστημονικών ανακαλύψεων, ώστε αυτές να ωφελούν τον άνθρωπο και να αποτρέπονται πιθανές βλάβες.
Η προβληματική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν συνεχώς σύνθετα ερωτήματα για την ανθρώπινη ζωή και την ιατρική πράξη.
Τι είναι η «Μεταβιοηθική»;
Ιδιαίτερο μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στην έννοια της Μεταβιοηθικής, την οποία ο Μητροπολίτης συνέδεσε με τη Βιοθεολογία.
Αναφερόμενος στο έργο «Τα θεμέλια της Βιοηθικής» του φιλοσόφου H. Tristram Engelhardt, παρουσίασε τον προβληματισμό γύρω από τις δυνατότητες και τα όρια μιας κοινής ηθικής προσέγγισης στα ζητήματα της βιοτεχνολογίας.
Σύμφωνα με τον κ. Ιερόθεο, η βιοηθική διαμορφώνει βασικές αρχές που μπορούν να γίνουν αποδεκτές από ανθρώπους διαφορετικών πολιτιστικών και θρησκευτικών παραδόσεων.
Ωστόσο, υποστήριξε ότι η θεώρηση του ανθρώπου δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στη βιολογική του διάσταση.
Η Μεταβιοηθική, όπως την παρουσίασε, επιχειρεί να συμπληρώσει τη βιοηθική, εξετάζοντας τον άνθρωπο ως ψυχοσωματική ολότητα, με υπαρξιακές ανάγκες, ελευθερία και αναζήτηση νοήματος.
Η συμβολή της ορθόδοξης θεολογίας
Στην προσέγγισή του, ο Μητροπολίτης Ιερόθεος αναφέρθηκε στην υπαρξιακή φιλοσοφία και την υπαρξιακή ψυχολογία, επισημαίνοντας ότι συμβάλλουν σε μια ευρύτερη κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης.
Παράλληλα, παρουσίασε την ορθόδοξη θεολογία ως μια πνευματική προσέγγιση που, κατά την άποψή του, μπορεί να συμβάλει στην αναζήτηση νοήματος ζωής.
Διευκρίνισε ότι η Μεταβιοηθική δεν προτείνεται ως άρνηση της βιοηθικής, αλλά ως συμπληρωματικός προβληματισμός για τις υπαρξιακές διαστάσεις της ανθρώπινης ζωής.
Βιοηθική και βιώσιμη ανάπτυξη
Η συζήτηση για τη βιοηθική συνδέεται με την κοινωνική διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς θέτει στο επίκεντρο την υπεύθυνη αξιοποίηση της επιστήμης, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την προστασία της υγείας.
Η σύνδεση αυτή αφορά ιδιαίτερα τον Στόχο 3 του ΟΗΕ για καλή υγεία και ευημερία, αλλά και τον Στόχο 16 για ισχυρούς και υπεύθυνους θεσμούς.
Σε έναν κόσμο ταχύτατων τεχνολογικών εξελίξεων, ο διάλογος μεταξύ επιστήμης, φιλοσοφίας και θεολογίας μπορεί να συμβάλει στην εξέταση διαφορετικών ηθικών προσεγγίσεων.
Τιμητική διάκριση από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Μετά την ολοκλήρωση της στρογγυλής τράπεζας, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιοηθική» του ΔΠΘ απένειμε στον Μητροπολίτη Ιερόθεο τιμητική πλακέτα για τη συνεισφορά του στην επιστήμη της βιοηθικής και την προαγωγή της.
Ο Μητροπολίτης συμμετέχει επίσης στο διδακτικό έργο του συγκεκριμένου μεταπτυχιακού προγράμματος.
Το κεντρικό μήνυμα της εισήγησής του ήταν ότι η επιστημονική πρόοδος χρειάζεται να συνοδεύεται από ηθικό προβληματισμό, με διαρκή αναφορά στον άνθρωπο και στις πολλαπλές διαστάσεις της ύπαρξής του.
Πηγή: Αναφορά στην εισήγηση του Μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιεροθέου στο 3ο Συνέδριο «Βιοηθικά Διλήμματα» του ΔΠΘ, βάσει του παρεχόμενου υλικού.