Νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών (BEUC) και του Ευρωπαϊκού Γραφείου Περιβάλλοντος (EEB), με τη συμμετοχή της ΕΚΠΟΙΖΩ, αποκαλύπτει τεράστιες ανισότητες στη διαθεσιμότητα των οικολογικά πιστοποιημένων προϊόντων.
Η αγορά προϊόντων με το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Σήμα (EU Ecolabel) μπορεί να αποτελεί μια έξυπνη και βιώσιμη επιλογή, όμως δεν είναι το ίδιο προσιτή σε όλους τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα που δημοσίευσαν σήμερα η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) και το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος (EEB), με τη συμμετοχή της ΕΚΠΟΙΖΩ.
13 χώρες, μεγάλες αποκλίσεις
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε σούπερ μάρκετ 13 ευρωπαϊκών χωρών, όπου καταγράφηκε η παρουσία και η τιμή προϊόντων με το EU Ecolabel, καθώς και άλλων εθνικών πιστοποιήσεων, όπως το Nordic Swan (Σκανδιναβία), το Blue Angel (Γερμανία) και το Austrian Ecolabel.
Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά:
Στη Δανία, το 80% των προϊόντων φέρουν οικολογική σήμανση.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο, μόλις το 2%.
Ακόμα πιο εντυπωσιακό: σε πολλές χώρες, τα προϊόντα με οικολογικό σήμα είναι φθηνότερα — έως και 27% λιγότερο σε σχέση με τα συμβατικά, γεγονός που ανατρέπει την κοινή πεποίθηση ότι τα “πράσινα” προϊόντα είναι ακριβότερα.
Η Ελλάδα ουραγός στην πρόσβαση
Η Αργυρώ Σταυρουλάκη, υπεύθυνη προγραμμάτων της ΕΚΠΟΙΖΩ, δήλωσε:
«Μετά από 30 χρόνια ύπαρξης του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Σήματος, εντοπίσαμε μόλις ένα προϊόν (καθαριστικό γενικής χρήσης) με το EU Ecolabel — και αυτό μόνο σε μεγάλο κατάστημα γνωστής αλυσίδας. Δεν βρέθηκε ούτε ένα προϊόν προσωπικής φροντίδας ή χαρτί υγείας με την πιστοποίηση».
Η ίδια προσέθεσε πως, σε περίοδο ακρίβειας, είναι απογοητευτικό τα πιο προσιτά και βιώσιμα προϊόντα να μην προωθούνται επαρκώς, παρά τη σαφή προτίμηση των καταναλωτών για “πράσινες” επιλογές.
Το πρόβλημα του greenwashing
Η μελέτη επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των παραπλανητικών “πράσινων” ισχυρισμών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 3 στα 4 προϊόντα στην αγορά της ΕΕ φέρουν “πράσινη” επισήμανση, όμως πάνω από τα μισά είναι ατεκμηρίωτα ή ανακριβή.
Οι αξιόπιστες πιστοποιήσεις, όπως το EU Ecolabel, είναι επομένως κρίσιμες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών, καθώς εγγυώνται προϊόντα με χαμηλότερες περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις σε όλο τον κύκλο ζωής τους — από την παραγωγή έως την απόρριψη.
Η “μάχη” για τους πράσινους ισχυρισμούς
Η δημοσίευση της έρευνας συμπίπτει χρονικά με τις συζητήσεις στις Βρυξέλλες για την Οδηγία Green Claims Directive, η οποία στοχεύει να θέσει σαφείς και δεσμευτικούς κανόνες για το πώς οι εταιρείες τεκμηριώνουν τους περιβαλλοντικούς τους ισχυρισμούς.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, οι διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει, προκαλώντας ανησυχίες ότι η πρόοδος των τελευταίων δύο ετών μπορεί να αναιρεθεί ή να εγκαταλειφθεί υπό την πίεση οικονομικών συμφερόντων.
«Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης απορρύθμισης, η απουσία κανόνων πλήττει την αξιοπιστία και τις ίδιες τις βιώσιμες επιχειρήσεις», τονίζει η Ένωση Καταναλωτών.
Η βιώσιμη επιλογή πρέπει να είναι εύκολη επιλογή
Η έρευνα BEUC–EEB δείχνει πως η βιώσιμη κατανάλωση δεν είναι μόνο θέμα πρόθεσης, αλλά και προσβασιμότητας και εμπιστοσύνης.
Για να μπορέσει ο Ευρωπαίος πολίτης να επιλέγει συνειδητά, χρειάζεται διαφάνεια, σήμανση με ουσία και πολιτικές που ενισχύουν την κυκλοφορία οικολογικών προϊόντων σε κάθε αγορά.