Νέες προοπτικές συνεργασίας Ελλάδας και Ιαπωνίας σε πράσινη μετάβαση, ενέργεια, αγροδιατροφή, τεχνολογία, υποδομές και βιώσιμες μεταφορές αναδείχθηκαν στην εκδήλωση «Discover Japan», στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το μήνυμα από τη Θεσσαλονίκη ήταν σαφές: το θεσμικό πλαίσιο έχει δημιουργηθεί και πλέον η «σκυτάλη» περνά στις επιχειρήσεις.
Η παρουσία της Ιαπωνίας ως τιμώμενης χώρας στην 90ή ΔΕΘ δημιουργεί ένα νέο πεδίο για την εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών, με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την καινοτομία να βρίσκονται ανάμεσα στους τομείς με τις σημαντικότερες προοπτικές.
Μιλώντας στην εκδήλωση «Discover Japan», ο πρέσβης της Ιαπωνίας στην Ελλάδα Ίτο Κοΐτσι υπογράμμισε ότι μετά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει σε κυβερνητικό επίπεδο, έφτασε η στιγμή να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο ο ιδιωτικός τομέας.
«Τώρα είναι η ώρα του ιδιωτικού τομέα, των ίδιων των επιχειρήσεων, να κάνουν περισσότερα και να ενισχύσουν περαιτέρω τους επιχειρηματικούς μας δεσμούς», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Ένα νέο πλαίσιο για επενδύσεις και εμπόριο
Οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Ιαπωνίας διαθέτουν πλέον δύο σημαντικά θεσμικά εργαλεία.
Το πρώτο είναι η Συμφωνία Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ιαπωνίας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2019 και, μεταξύ άλλων, προβλέπει μηδενικούς δασμούς για πάνω από το 90% των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Ιαπωνίας.
Το δεύτερο είναι η συμφωνία Ελλάδας–Ιαπωνίας για την αποφυγή της διπλής φορολογίας.
Η ύπαρξη ενός πιο σαφούς και προβλέψιμου θεσμικού πλαισίου περιορίζει εμπόδια και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για νέες εμπορικές συνεργασίες και επενδύσεις.
Από την αγροδιατροφή στην πράσινη μετάβαση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιώσιμη οικονομία παρουσιάζουν οι κλάδοι στους οποίους εντοπίζονται οι μεγαλύτερες δυνατότητες συνεργασίας.
Η πρέσβης της Ελλάδας στην Ιαπωνία Όλγα Κλιαμάκη αναφέρθηκε σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει την αγροδιατροφική αλυσίδα, την ενέργεια και την πράσινη μετάβαση, τις υποδομές, τις μεταφορές και τα logistics, τη ναυτιλία και τη ναυπηγική, την υγεία, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τις ιατρικές τεχνολογίες και συνολικά τον τεχνολογικό τομέα.
Πρόκειται για πεδία που μπορούν να συνδέσουν την ελληνική παραγωγή και επιχειρηματικότητα με μια από τις πλέον προηγμένες τεχνολογικά οικονομίες του κόσμου.
Η ίδια επισήμανε ότι οι ελληνικές εξαγωγές προς την Ιαπωνία αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, αλλά εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος των πραγματικών δυνατοτήτων της συγκεκριμένης αγοράς.
Η Ιαπωνία ως στρατηγικός εταίρος
Η είσοδος στην ιαπωνική αγορά, πάντως, δεν αποτελεί εύκολη υπόθεση.
Πρόκειται για μια ώριμη και ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά, στην οποία η ποιότητα, η συνέπεια και η μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των επιχειρηματικών εταίρων έχουν καθοριστική σημασία.
Ακριβώς γι’ αυτό, όπως σημείωσε η Όλγα Κλιαμάκη, η Ιαπωνία μπορεί να αποτελέσει για μια ελληνική επιχείρηση κάτι περισσότερο από μια ακόμη εξαγωγική αγορά: έναν μακροπρόθεσμο στρατηγικό εταίρο.
Μια επιτυχημένη παρουσία στην Ιαπωνία μπορεί παράλληλα να λειτουργήσει ως διεθνής επιβεβαίωση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας ενός ελληνικού προϊόντος ή μιας ελληνικής εταιρείας.
Η Hitachi και το Μετρό Θεσσαλονίκης
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ήδη υπάρχουσας τεχνολογικής συνεργασίας αποτελεί το Μετρό Θεσσαλονίκης.
Ο Ιάπωνας πρέσβης υπενθύμισε ότι οι συρμοί, καθώς και συστήματα πυρασφάλειας και ελέγχου του Μετρό, φέρουν την υπογραφή της ιαπωνικής Hitachi.
Η συγκεκριμένη συνεργασία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ιαπωνική τεχνογνωσία μπορεί να ενσωματωθεί σε μεγάλα ελληνικά έργα υποδομής και σύγχρονων μεταφορών.
Ενδιαφέρον έχει και η ιστορική διάσταση των σχέσεων των δύο χωρών. Όπως αποκάλυψε ο Ίτο Κοΐτσι, στοιχεία από παλαιό φυλλάδιο της ΔΕΘ δείχνουν παρουσία ιαπωνικής επιχείρησης στη διοργάνωση ήδη από το 1929, όταν στη Θεσσαλονίκη είχε παρουσιαστεί ιαπωνική μπίρα.
Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, η Ιαπωνία επιστρέφει στην 90ή ΔΕΘ ως τιμώμενη χώρα, αυτή τη φορά με το βλέμμα στις τεχνολογίες και στις επενδύσεις της επόμενης ημέρας.
Σκάλκος: Ισχυρό το momentum
Στις σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών οικονομικών σχέσεων αναφέρθηκε και ο γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας και πρόεδρος της Enterprise Greece Δημήτρης Σκάλκος.
Όπως επισήμανε, η Ιαπωνία αποτελεί χώρα υψηλής προτεραιότητας για την ελληνική οικονομική διπλωματία και το σχέδιο εξωστρέφειας έως το 2030.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 2025 η Ελλάδα προσέλκυσε 11,4 δισ. ευρώ άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ την περίοδο 2019–2025 το συνολικό ποσό πλησίασε τα 44 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, οι ελληνικές εξαγωγές ανήλθαν το 2025 στα 48,6 δισ. ευρώ, με αύξηση 2% εφόσον εξαιρεθούν τα πετρελαιοειδή.
Βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από διεθνείς συνεργασίες
Για το viosimi.gr, η εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων Ελλάδας–Ιαπωνίας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ακριβώς επειδή δεν περιορίζεται στο παραδοσιακό εμπόριο.
Η επόμενη φάση μπορεί να στηριχθεί στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και σε επενδύσεις σε κλάδους που θα καθορίσουν το νέο παραγωγικό μοντέλο: καθαρή ενέργεια, βιώσιμες μεταφορές, σύγχρονες υποδομές, τεχνολογία, καινοτόμος αγροδιατροφή και προηγμένες υπηρεσίες υγείας.
Με το θεσμικό πλαίσιο να έχει ήδη ενισχυθεί, η πρόκληση περνά πλέον στον ιδιωτικό τομέα.
Το μήνυμα του «Discover Japan» από την 90ή ΔΕΘ είναι ότι Ελλάδα και Ιαπωνία έχουν μπροστά τους την ευκαιρία να μετατρέψουν τις καλές διπλωματικές σχέσεις σε επενδύσεις, επιχειρηματικές συνεργασίες και κοινά έργα με πραγματικό οικονομικό, τεχνολογικό και βιώσιμο αποτύπωμα.