Η απουσία κινήτρων για βιώσιμες επενδύσεις αφήνει τις αγορές εκτεθειμένες στην κλιματική αστάθεια

Μια νέα μελέτη από ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι χρηματοοικονομικοί φορείς δεν έχουν επαρκή οικονομικά κίνητρα για να επενδύσουν σε βιώσιμους σκοπούς – γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες της αγοράς.
Παρά τις πολυετείς προσπάθειες ώστε επενδύσεις με περιβαλλοντικό ή κοινωνικό πρόσημο να καταστούν ελκυστικές, οι ερευνητές του Κέντρου Βιώσιμης Χρηματοδότησης (CISL) στο Ινστιτούτο Βιωσιμότητας του Κέιμπριτζ διαπιστώνουν ότι οι θεσμοί όπως οι τράπεζες και οι διαχειριστές κεφαλαίων εξακολουθούν να μην ενθαρρύνονται ουσιαστικά να διοχετεύσουν κεφάλαια σε δραστηριότητες που προστατεύουν το περιβάλλον και τις κοινωνίες.
«Το σημερινό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν ενσωματώνει τη βιωσιμότητα στις αποφάσεις του, διότι απουσιάζουν τα απαραίτητα κίνητρα», αναφέρουν η Nina Seega, διευθύντρια του CISL, και ο Eliot Whittington, επικεφαλής συστημικών μεταρρυθμίσεων. Στην έκθεση υπογραμμίζεται η έλλειψη αντικινήτρων για μη βιώσιμες πρακτικές, καθώς και η απουσία πλαισίου που να ενθαρρύνει την αποεπένδυση από επισφαλή περιουσιακά στοιχεία.
Αντιθέτως, οι επενδύσεις που επιβαρύνουν το περιβάλλον αποφέρουν σήμερα υψηλότερες αποδόσεις από τις βιώσιμες, επισημαίνουν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι αγορές να αποτυγχάνουν να αποδώσουν τις πραγματικές αξίες και κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική κρίση.
Οι συγγραφείς της μελέτης προειδοποιούν ότι οι επενδυτές λειτουργούν με την υπόθεση πως θα μπορέσουν να αποχωρήσουν μαζικά από την αγορά αν η κατάσταση επιδεινωθεί, όμως οι πρόσφατες χρηματοπιστωτικές κρίσεις έχουν δείξει ότι αυτό δεν είναι ρεαλιστικό σενάριο.
Η δημοσίευση της έκθεσης συμπίπτει με την εντεινόμενη πολιτική στοχοποίηση των αρχών ESG (Περιβαλλοντική, Κοινωνική και Εταιρική Διακυβέρνηση) και DEI (Ποικιλομορφία, Ισότητα και Ένταξη) στις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως από συντηρητικούς κύκλους που τις απορρίπτουν ως μέρος ενός υποτιθέμενου «woke καπιταλισμού». Ένας από τους βασικούς άξονες κριτικής είναι ότι οι ESG επενδύσεις δεν επιτυγχάνουν ικανοποιητικές αποδόσεις για τους μετόχους.
Μετά από μια περίοδο άνθησης κατά την πανδημία, το ενδιαφέρον για ESG στρατηγικές έχει μειωθεί, καθώς η άνοδος των επιτοκίων και τα εμπόδια στην εφοδιαστική αλυσίδα έχουν επιβραδύνει την υλοποίηση πράσινων έργων υποδομής. Σύμφωνα με την Morningstar, τα κεφάλαια ESG κατέγραψαν ιστορικά υψηλές εκροές το πρώτο τρίμηνο του έτους.
Αυτή η στροφή της αγοράς έρχεται τη στιγμή που η παγκόσμια θερμοκρασία πλησιάζει το κρίσιμο όριο του +1,5°C, με τις επιπτώσεις να είναι ήδη αισθητές. Το Swiss Re Institute εκτιμά πως οι ασφαλισμένες ζημιές φέτος μπορεί να ξεπεράσουν τα 145 δισεκατομμύρια δολάρια – σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, όταν οι αγορές αρχίσουν να αντανακλούν τη φυσική πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αιφνίδιας αναταραχής. Ωστόσο, επισημαίνουν και την άλλη πλευρά: οι επενδυτές που προσαρμόζονται εγκαίρως μπορούν να επωφεληθούν από ένα νέο κύμα ευκαιριών που υπολογίζεται σε 10,3 τρισεκατομμύρια δολάρια στη μεταβατική πράσινη οικονομία.
«Το χρηματοπιστωτικό σύστημα πρέπει να εξελιχθεί – όχι μόνο για να αποτρέψει μια επερχόμενη κρίση, αλλά και για να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προσφέρει η μετάβαση σε ένα βιώσιμο μέλλον», καταλήγουν οι ερευνητές.