Χιλιάδες μεγάλες φάλαινες εισέρχονται σε νερά που κάποτε κάλυπταν οι πάγοι – Μια εντυπωσιακή αλλαγή με σημαντικές προεκτάσεις για τη βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη
Η υποχώρηση των θαλάσσιων πάγων στην Ανατολική Γροιλανδία μεταμορφώνει ταχύτατα ένα από τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα του πλανήτη, επιτρέποντας σε χιλιάδες μεγάλες φάλαινες να εισέρχονται σε περιοχές που στο παρελθόν ήταν ουσιαστικά απρόσιτες.
Μακροχρόνια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Marine Science καταγράφει σημαντική αύξηση της παρουσίας καμπουροφαλαινών, πτεροφαλαινών και ρυγχοφαλαινών στα παράκτια νερά της Ανατολικής Γροιλανδίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της καμπουροφάλαινας. Μέχρι το 2006 δεν είχε καταγραφεί ούτε μία εμφάνιση στις σχετικές έρευνες, το 2007 εντοπίστηκαν επτά ζώα και το 2024 οι παρατηρήσεις έφτασαν τις 150.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κατά τη θερινή περίοδο του 2024 περίπου 4.000 καμπουροφάλαινες, 6.000 πτεροφάλαινες και 6.000 ρυγχοφάλαινες επισκέφθηκαν τη Θάλασσα της Γροιλανδίας.
Η κλιματική αλλαγή μετακινεί ολόκληρα οικοσυστήματα
Η μεταβολή δεν οφείλεται μόνο στην υποχώρηση των πάγων. Η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων αλλάζει την κατανομή ψαριών και κριλ, δημιουργώντας νέες περιοχές τροφοληψίας.
Οι τρεις ομάδες φαλαινών εκτιμάται ότι μπορούν να καταναλώσουν τουλάχιστον 800.000 τόνους ψαριών και κριλ μέσα σε μία θερινή περίοδο, στοιχείο που δείχνει πόσο βαθιά μπορεί να αλλάξει η τροφική αλυσίδα της περιοχής.
Ωστόσο, δεν επωφελούνται όλα τα είδη. Ενώ οι μεγάλες φάλαινες φαίνεται να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, αυστηρά αρκτικά είδη όπως οι ναρβάλ και οι μπελούγκα βρίσκονται αντιμέτωπα με συρρίκνωση του παραδοσιακού οικοτόπου τους και αυξημένο ανταγωνισμό.
Βιοποικιλότητα και βιώσιμη ανάπτυξη
Η Ανατολική Γροιλανδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η προστασία της βιοποικιλότητας είναι αναπόσπαστο μέρος της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί μόνο άνοδο της θερμοκρασίας ή λιώσιμο των πάγων. Μεταβάλλει τις τροφικές αλυσίδες, τις μεταναστευτικές διαδρομές και τελικά τη σύνθεση ολόκληρων οικοσυστημάτων.
Αυτό καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη συστηματική επιστημονική παρακολούθηση και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Μια νέα Αρκτική διαμορφώνεται ήδη. Και η μεγάλη πρόκληση είναι η προσαρμογή στις αλλαγές να συμβαδίσει με την προστασία των ειδών που δεν έχουν την ίδια δυνατότητα να μετακινηθούν ή να εκμεταλλευτούν τις νέες συνθήκες.