Οικονομική ανασφάλεια, στεγαστικό, γραφειοκρατία, κοινωνικά δίκτυα, Τεχνητή Νοημοσύνη και περιβαλλοντική υποβάθμιση. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης, μιλώντας στο Olympia Forum, συνέδεσε την ενίσχυση των πολιτικών άκρων με ένα ευρύτερο ζήτημα εμπιστοσύνης και αποτελεσματικότητας των θεσμών, τοποθετώντας στο επίκεντρο τη δυνατότητα της νέας γενιάς να σχεδιάζει το μέλλον της.
«Όταν ανεβαίνουν τα άκρα, κάτι δεν έχει κάνει καλά το κέντρο», ανέφερε ο Γρηγόρης Δημητριάδης, επιχειρώντας να προσεγγίσει τα αίτια της ενίσχυσης πολιτικών δυνάμεων στα άκρα του πολιτικού φάσματος στην Ευρώπη.
Στη συζήτηση με τη δημοσιογράφο Σοφία Τουντούρη, στο πλαίσιο του Olympia Forum, ο πρώην διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού υποστήριξε ότι το φαινόμενο δεν αντιμετωπίζεται με την καταδίκη των ψηφοφόρων, αλλά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούν απογοήτευση και δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα.
Κατά την τοποθέτησή του, συνέδεσε το φαινόμενο με διαφορετικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις στην παραγωγή αποτελεσμάτων και η αίσθηση μερίδας των πολιτών ότι δεν εισακούεται από το πολιτικό σύστημα.
«Δεν θα φτιάξει ούτε με ευχολόγια ούτε με το να καταδικάζουμε. Θα φτιάξει με το να δίνουμε λύσεις ως πολιτικό σύστημα», σημείωσε.
Αποτελεσματικοί θεσμοί και βιώσιμη ανάπτυξη
Η συζήτηση αγγίζει μια πλευρά της βιώσιμης ανάπτυξης που συχνά μένει έξω από το επίκεντρο: την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των θεσμών.
Μια κοινωνία δεν είναι βιώσιμη μόνο όταν περιορίζει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Χρειάζεται θεσμούς που μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών, να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα και να μετατρέπουν τις δημόσιες πολιτικές σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ο Γρηγόρης Δημητριάδης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι οι πολύπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίες περιορίζουν την αποτελεσματικότητα.
Έφερε ως παράδειγμα τις δημόσιες προμήθειες, επισημαίνοντας ότι όταν μία διαδικασία μπορεί να απαιτεί χρόνια για να ολοκληρωθεί, η δυνατότητα παραγωγής αποτελεσμάτων μέσα στον χρόνο μιας κυβερνητικής θητείας περιορίζεται σημαντικά.
Κατά τον ίδιο, απαιτούνται απλούστερες διαδικασίες και ταχύτερες αποφάσεις, με σειρά μικρότερων αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων.
Το μεγάλο ζήτημα: Μπορούν οι νέοι να σχεδιάσουν τη ζωή τους;
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι νεότερες γενιές.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ύψος του εισοδήματος. Αφορά τη δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να αποκτήσει οικονομική αυτονομία, να εξασφαλίσει κατοικία, να δημιουργήσει οικογένεια εφόσον το επιθυμεί, να επενδύσει στην εκπαίδευσή του ή να σχεδιάσει τα επόμενα χρόνια της ζωής του.
Ο κ. Δημητριάδης αναφέρθηκε ειδικότερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας εργαζόμενος με εισόδημα λίγο υψηλότερο από τον κατώτατο μισθό ως προς τη στέγαση και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
«Σήμερα δεν μπορεί ο νέος να ελπίζει. Με αυτό πρέπει να ασχοληθούμε», ανέφερε.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της κοινωνικής βιωσιμότητας.
Μια κοινωνία που θέλει να είναι βιώσιμη σε βάθος χρόνου χρειάζεται οι νεότερες γενιές να μπορούν να βλέπουν πραγματικές προοπτικές κοινωνικής και οικονομικής εξέλιξης.
Social media και πολιτική απογοήτευση
Στη συζήτηση τέθηκε και ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων.
Ο Γρηγόρης Δημητριάδης αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι πλατφορμών όπως το TikTok και το Instagram μπορούν να ενισχύουν περιεχόμενο συμβατό με ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις των χρηστών.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η πολιτική απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε καλύτερες τεχνικές επικοινωνίας.
«Δεν είναι χαζοί οι 25άρηδες. Ζούνε εδώ, δουλεύουν, παλεύουν, σπουδάζουν, παράγουν. Πρέπει να τους λύσεις τα προβλήματα», είπε.
Η παρατήρηση μεταφέρει τη συζήτηση από την πολιτική επικοινωνία στις ίδιες τις δημόσιες πολιτικές: στέγαση, εισόδημα, απασχόληση, εκπαίδευση και δυνατότητα κοινωνικής κινητικότητας.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση
Ο κ. Δημητριάδης αναφέρθηκε και στη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι κατά την περίοδο της Άνγκελα Μέρκελ υπήρξε αποτελεσματική διαχείριση σειράς ζητημάτων, αλλά όχι επαρκής προετοιμασία για μεταγενέστερες προκλήσεις.
Μεταξύ αυτών ανέφερε την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, την οικονομική σχέση με την Κίνα και το μεταναστευτικό, ενώ εκτίμησε ότι έλειψε ένα επαρκώς πειστικό αφήγημα για το μέλλον.
Οι αναφορές αυτές αποτελούν την πολιτική του αποτίμηση για τις εξελίξεις στην Ευρώπη και εντάσσονται σε μια ευρύτερη συζήτηση για την ικανότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να σχεδιάζουν πέρα από την αντιμετώπιση των άμεσων κρίσεων.
Τεχνητή Νοημοσύνη, πόλεμοι και περιβαλλοντική υποβάθμιση
Στο τέλος της συζήτησης, ο Γρηγόρης Δημητριάδης κλήθηκε να αναφέρει τι τον ανησυχεί περισσότερο για τα επόμενα χρόνια.
Ξεχώρισε τέσσερα πεδία: Τεχνητή Νοημοσύνη, πολεμικές συγκρούσεις, περιβαλλοντική υποβάθμιση και μέλλον της νέας γενιάς.
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη ξεκαθάρισε ότι δεν αντιμετωπίζει αρνητικά την τεχνολογική εξέλιξη και αναφέρθηκε στις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει, μεταξύ άλλων, στην ιατρική. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη προσοχής απέναντι στους νέους κινδύνους που δημιουργεί.
Αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς συγκρούσεις και στους γεωπολιτικούς κινδύνους, καθώς και στην περιβαλλοντική υποβάθμιση.
Πάνω από όλα, όμως, έθεσε την προοπτική των νέων.
«Εάν η νέα γενιά δεν ελπίζει, αυτό είναι συνταγή καταστροφής», ανέφερε.
SDG 16 και SDG 10: Θεσμοί, ανισότητες και εμπιστοσύνη
Η συγκεκριμένη συζήτηση συνδέεται κυρίως με τον SDG 16 – Ειρήνη, Δικαιοσύνη και Ισχυροί Θεσμοί, καθώς θέτει ζητήματα αποτελεσματικότητας, εμπιστοσύνης και δυνατότητας των θεσμών να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της κοινωνίας.
Συναντά επίσης τον SDG 10 – Λιγότερες Ανισότητες, ιδιαίτερα όταν η συζήτηση αφορά τις δυνατότητες οικονομικής και κοινωνικής εξέλιξης των νεότερων γενεών.
Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει, άλλωστε, κάτι περισσότερο από θετικούς οικονομικούς δείκτες. Αφορά και το κατά πόσο οι πολίτες αισθάνονται ότι μπορούν να συμμετέχουν στην πρόοδο και να σχεδιάζουν το μέλλον τους.
Η ελπίδα ως δείκτης κοινωνικής βιωσιμότητας
Η συζήτηση για την άνοδο των πολιτικών άκρων έχει πολλές διαφορετικές ερμηνείες και δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο οικονομικό, κοινωνικό ή πολιτικό παράγοντα.
Η παρέμβαση του Γρηγόρη Δημητριάδη στο Olympia Forum έθεσε μία συγκεκριμένη οπτική: ότι η απάντηση πρέπει να αναζητηθεί περισσότερο στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που βιώνουν οι πολίτες και λιγότερο στην καταδίκη των πολιτικών επιλογών τους.
Για τη βιώσιμη ανάπτυξη, το ερώτημα γίνεται ακόμη ευρύτερο.
Μπορεί μια κοινωνία να θεωρείται πραγματικά βιώσιμη όταν η επόμενη γενιά δυσκολεύεται να πιστέψει ότι το δικό της αύριο μπορεί να είναι καλύτερο από το σήμερα;
Η οικονομική ασφάλεια, η πρόσβαση στη στέγη, η κοινωνική κινητικότητα, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η δυνατότητα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων δεν είναι περιφερειακά ζητήματα της βιωσιμότητας.
Είναι μέρος του ίδιου του πυρήνα της.