Νέο μοντέλο διεθνούς εξωστρέφειας για το ελληνικό βιβλίο – Μεταφράσεις, διεθνείς συνεργασίες, σύνδεση βιβλίου και οθόνης και παρουσία της ελληνικής δημιουργίας σε μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις του κόσμου
Με 282 τίτλους βιβλίων και 47 εκδοτικούς οίκους, εκ των οποίων οι 30 με φυσική παρουσία, συμμετέχει η Ελλάδα στην 78η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, η οποία πραγματοποιείται από τις 7 έως τις 11 Οκτωβρίου.
Για πρώτη φορά την ευθύνη της ελληνικής εκπροσώπησης αναλαμβάνει το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα νέο μοντέλο διεθνούς παρουσίας της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής.
Στόχος είναι η μεγαλύτερη εξωστρέφεια, η ενίσχυση των δυνατοτήτων δικτύωσης και η δημιουργία νέων διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα σε Έλληνες δημιουργούς και επαγγελματίες της παγκόσμιας αγοράς βιβλίου.
Το ελληνικό περίπτερο ως κόμβος διεθνών συνεργασιών
Το ελληνικό περίπτερο, στο Hall 3.1 C90, έχει σχεδιαστεί ώστε να μην αποτελεί απλώς εκθεσιακό χώρο.
Φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης Ελλήνων και ξένων εκδοτών, συγγραφέων, μεταφραστών, επαγγελματιών του βιβλίου και αναγνωστών, φιλοξενώντας παράλληλα σειρά θεματικών εκδηλώσεων.
Στο περίπτερο παρουσιάζονται 282 βιβλία που έχουν επιλεγεί από ελληνικούς εκδοτικούς οίκους, αποτυπώνοντας ένα ευρύ τμήμα της σύγχρονης ελληνικής εκδοτικής παραγωγής.
«Books from Greece»: Η ελληνική παραγωγή ταξιδεύει στο εξωτερικό
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται φέτος στη συστηματική παρουσίαση των ελληνικών βιβλίων προς τη διεθνή αγορά.
Για πρώτη φορά κυκλοφορούν, τόσο σε έντυπη όσο και σε ψηφιακή μορφή, πέντε αγγλόφωνοι κατάλογοι του ΕΛΙΒΙΠ υπό τον τίτλο «Books from Greece».
Οι εκδόσεις περιλαμβάνουν επιλογές από την ελληνική βιβλιοπαραγωγή των τελευταίων ετών σε πέντε βασικές κατηγορίες:
Μυθοπλασία, Μη Μυθοπλαστικά Έργα, Ποίηση, Graphic Novels και Παιδική Λογοτεχνία.
Η πρωτοβουλία απευθύνεται πρωτίστως στους επαγγελματίες του διεθνούς εκδοτικού χώρου και επιδιώκει να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες για την παρουσία ελληνικών έργων στις ξένες αγορές.
GreekLit: Η μετάφραση ως «γέφυρα» πολιτιστικής εξωστρέφειας
Κεντρικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας αποτελεί το πρόγραμμα GreekLit, μέσω του οποίου επιδοτούνται μεταφράσεις ελληνικών βιβλίων σε άλλες γλώσσες.
Η μετάφραση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη της εγχώριας εκδοτικής παραγωγής, καθώς επιτρέπει σε ένα ελληνικό έργο να αποκτήσει δεύτερη ζωή σε μια διαφορετική αγορά και στους δημιουργούς να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέο αναγνωστικό κοινό.
Η στρατηγική και οι δράσεις του ΕΛΙΒΙΠ, με ιδιαίτερη αναφορά στο GreekLit, θα παρουσιαστούν στη Φρανκφούρτη από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Νίκο Μπακουνάκη και τον αντιπρόεδρο Παναγιώτη Κάπο στις 8 Οκτωβρίου.
Από το ελληνικό βιβλίο στην οθόνη
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση της λογοτεχνίας με την οπτικοακουστική παραγωγή.
Στη θεματική ενότητα «Από το βιβλίο στην οθόνη», ο συγγραφέας Μιχάλης Αλμπάτης θα συνομιλήσει με την ατζέντισσα λογοτεχνίας Κατερίνα Φράγκου για την τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου «Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους».
Τη μεταφορά έχει αναλάβει ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Νεριτάν Ζιντζιρία, με χρηματοδότηση του Eurimages.
Η συγκεκριμένη ενότητα αναδεικνύει μία ακόμη αναπτυξιακή διάσταση της σύγχρονης βιβλιοπαραγωγής: τη δυνατότητα ενός λογοτεχνικού έργου να περάσει σε διαφορετικές δημιουργικές βιομηχανίες, από την τηλεόραση και τον κινηματογράφο έως τις διεθνείς οπτικοακουστικές παραγωγές.
Ελληνικά βιβλία στα γερμανικά
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης συγκεκριμένα παραδείγματα ελληνικών έργων που αποκτούν διεθνή διαδρομή μέσω της μετάφρασης.
Ο συγγραφέας Τηλέμαχος Κώτσιας θα συνομιλήσει με τη μεταφράστριά του Μιχαέλα Πρίντσιγκερ για τη γερμανική έκδοση του βιβλίου «Σινική μελάνη», η μετάφραση του οποίου πραγματοποιήθηκε με επιδότηση του GreekLit.
Η συγγραφέας Μαρίνα Πετσάλη θα συζητήσει για το βιβλίο της «Δεν ήταν μέθη», ενώ η Χριστίνα Ανδρίτσου, μεταφράστρια του έργου «Μαύρα» του Αρκά, θα συνομιλήσει με τον καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μάιντς Χρήστο Καρβούνη για τις ιδιαίτερες προκλήσεις της μετάφρασης του «μαύρου χιούμορ» σε μία ξένη γλώσσα.
Παράλληλα, ο συγγραφέας και μεταφραστής Χρήστος Αστερίου θα συζητήσει με τον Γερμανό εκδότη του Γιεργκ Μπέκεν για τη μετάφραση του έργου «Μικρές Αυτοκρατορίες. MURATTI. Ένας αποχαιρετισμός», επίσης με την υποστήριξη του GreekLit.
Ο Αριστοτέλης στη διεθνή σκηνή
Η Ελλάδα θα δώσει το «παρών» και στο γενικό πρόγραμμα της Διεθνούς Έκθεσης.
Στο Global Stage, ο Αλέκος Παπαδάτος, εικονογράφος του graphic novel «Αριστοτέλης», θα συζητήσει με τον δημοσιογράφο της Frankfurter Allgemeine Zeitung Γιάννη Κόλτερμαν για τη δημιουργική διαδικασία και τις καλλιτεχνικές επιλογές πίσω από την εικονογραφική απόδοση της ζωής και του έργου του αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου.
Το βιβλίο έχει ήδη περάσει τα ελληνικά σύνορα και κυκλοφορεί στα γερμανικά.
Στο Dialogue Stage, η Βουλγάρα συγγραφέας Ρενέ Καραμπάς, υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Booker 2026, θα συνομιλήσει με τον Χρήστο Αστερίου, με θέμα τον μετασχηματισμό της έρευνας σε μυθοπλασία.
Βιβλίο και Τεχνητή Νοημοσύνη
Η ελληνική παρουσία επεκτείνεται και σε ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις δημιουργικές βιομηχανίες: την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Το ΕΛΙΒΙΠ συμμετέχει σε δύο εκδηλώσεις που διοργανώνονται από το International Research Centre on Artificial Intelligence (IRCAI), υπό την αιγίδα της UNESCO.
Η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο του βιβλίου δημιουργεί μία νέα ατζέντα γύρω από τη δημιουργία, τη μετάφραση, τα πνευματικά δικαιώματα και συνολικά το μέλλον της εκδοτικής παραγωγής.
Παρουσία και της ελληνικής διασποράς
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης θα αναδειχθεί και η ελληνόφωνη δημιουργία με μεταναστευτικό υπόβαθρο.
Με πρωτοβουλία του Δήμου Φρανκφούρτης και την υποστήριξη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στη Φρανκφούρτη και της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων στη Γερμανία, 11 Έλληνες και Ελληνίδες συγγραφείς με μεταναστευτικό υπόβαθρο θα παρουσιαστούν στο περίπτερο του KAV, της Δημοτικής Αντιπροσωπείας Αλλοδαπών της Φρανκφούρτης.
Το βιβλίο ως κομμάτι της βιώσιμης πολιτιστικής ανάπτυξης
Η ελληνική παρουσία στη Φρανκφούρτη αναδεικνύει μια διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης που συχνά παραμένει στο περιθώριο: τη βιωσιμότητα του πολιτιστικού και δημιουργικού οικοσυστήματος.
Η ενίσχυση των μεταφράσεων, η διεθνής κυκλοφορία των έργων, η δικτύωση εκδοτών και δημιουργών και η σύνδεση του βιβλίου με άλλες δημιουργικές βιομηχανίες μπορούν να αυξήσουν την εξωστρέφεια της ελληνικής πολιτιστικής παραγωγής.
Για μία μικρή γλωσσική αγορά όπως η ελληνική, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να παράγονται νέα βιβλία, αλλά να δημιουργούνται οι συνθήκες ώστε οι συγγραφείς, οι μεταφραστές, οι εκδότες και τα έργα τους να αποκτούν πρόσβαση σε ένα πολύ μεγαλύτερο διεθνές κοινό.
Και η φετινή παρουσία στη Φρανκφούρτη επιχειρεί ακριβώς αυτό: να μετατρέψει την ελληνική συμμετοχή από μία απλή εκθεσιακή παρουσία σε έναν οργανωμένο μηχανισμό πολιτιστικής εξωστρέφειας.