Ένα νέο κεφάλαιο στη συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ανοίγει η Ένωση για τη Μεσόγειο (UfM), καθώς 43 χώρες συμφώνησαν να προχωρήσουν στην εκπόνηση του πρώτου κοινού Σχεδίου Δράσης για το Κλίμα στη Μεσόγειο. Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε κατά την 3η Μεσογειακή Πράσινη Εβδομάδα (30 Ιουνίου – 3 Ιουλίου 2026) και αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου συνεργασίας για μία από τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Μεσόγειος θερμαίνεται περίπου 20% ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που επιταχύνει την απώλεια βιοποικιλότητας, αυξάνει τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων και εντείνει τις πιέσεις στους υδάτινους πόρους, τη γεωργία, τον τουρισμό και τις παράκτιες περιοχές. Οι παρατεταμένες ξηρασίες, οι δασικές πυρκαγιές, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η μείωση των βροχοπτώσεων συνθέτουν πλέον μια νέα πραγματικότητα για τις μεσογειακές οικονομίες.
Το νέο Σχέδιο Δράσης, το οποίο θα αναπτυχθεί μέσα στο 2026, φιλοδοξεί να μετατρέψει τις πολιτικές δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Κλιματικής Δράσης της Ένωσης για τη Μεσόγειο το 2021 σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες παρεμβάσεις. Μεταξύ των βασικών στόχων περιλαμβάνονται η διασύνδεση των εθνικών κλιματικών στρατηγικών με διασυνοριακά έργα, η καλύτερη αξιοποίηση της διεθνούς χρηματοδότησης για το κλίμα, καθώς και η ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της προσαρμογής, της ανθεκτικότητας και της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι καμία χώρα της Μεσογείου δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η περιφερειακή συνεργασία θεωρείται πλέον αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία των οικοσυστημάτων, την ασφάλεια των υδάτινων πόρων και τη διατήρηση της οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας στην περιοχή.
Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, ιδίως τον Στόχο 13 (Δράση για το Κλίμα), τον Στόχο 14 (Ζωή στο Νερό), τον Στόχο 15 (Ζωή στη Στεριά) και τον Στόχο 17 (Συνεργασίες για τους Στόχους). Παράλληλα, ενισχύει την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, προωθώντας μια συντονισμένη και διασυνοριακή προσέγγιση απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.
Με το πρώτο κοινό Σχέδιο Δράσης για το Κλίμα, η Μεσόγειος επιχειρεί να μετατρέψει τη συνεργασία σε εργαλείο ανθεκτικότητας, επιταχύνοντας την πράσινη μετάβαση και ενισχύοντας την ικανότητα των χωρών της περιοχής να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός μεταβαλλόμενου κλίματος.