Το Phoenix Species Project αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες για την προστασία ειδών που βρίσκονται στα πρόθυρα της εξαφάνισης
Μια φιλόδοξη διεθνής προσπάθεια για την προστασία της παγκόσμιας βιοποικιλότητας ξεκινά με χρηματοδότηση 200 εκατ. δολαρίων και στόχο τη διάσωση 100 από τα πλέον απειλούμενα είδη του πλανήτη.
Το Phoenix Species Project ανακοινώθηκε από το Re:wild, περιβαλλοντικό οργανισμό που υποστηρίζεται από τον Λεονάρντο ΝτιΚάπριο, και το Bezos Earth Fund του Τζεφ Μπέζος και χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη μεμονωμένη χρηματοδοτική πρωτοβουλία που έχει αφιερωθεί αποκλειστικά στην αποκατάσταση ειδών που βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης.
Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της σύγχρονης περιβαλλοντικής κρίσης: την ταχύτατη απώλεια ειδών και οικοσυστημάτων, η οποία απειλεί όχι μόνο την άγρια ζωή αλλά και τη λειτουργία των φυσικών συστημάτων από τα οποία εξαρτώνται οι ανθρώπινες κοινωνίες.
Από τη Μαδαγασκάρη έως τα Γκαλαπάγκος
Στο επίκεντρο του Phoenix Species Project βρίσκονται είδη που αντιμετωπίζουν εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο golden-crowned sifaka, ένα είδος λεμούριου της Μαδαγασκάρης, καθώς και απειλούμενα είδη παγκολίνων στη Νοτιοανατολική Ασία.
Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης η ροζ ιγκουάνα των Γκαλαπάγκος, η χαρακτηριστική pancake tortoise της Τανζανίας και η μακρόρρυγχη έχιδνα του Ατένμπορο από τη Νέα Γουινέα.
Η τελευταία φέρει το όνομα του διάσημου Βρετανού φυσιοδίφη Sir David Attenborough και αποτελεί ένα από τα σπανιότερα και λιγότερο γνωστά θηλαστικά του πλανήτη.
Η συνεργασία ΝτιΚάπριο – Μπέζος
Σύμφωνα με τους εμπνευστές του προγράμματος, η πρωτοβουλία αποτελεί αποτέλεσμα πολυετούς συνεργασίας του Λεονάρντο ΝτιΚάπριο με το Re:wild και διαβουλεύσεων με τον Τζεφ Μπέζος και τη Lauren Sánchez Bezos.
Στον σχεδιασμό συμμετείχαν επίσης κυβερνήσεις, περιβαλλοντικές οργανώσεις και αυτόχθονες κοινότητες.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα μοντέλο προστασίας που δεν θα περιορίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά θα προσφέρει σταθερή και μακροχρόνια χρηματοδότηση σε ανθρώπους και οργανώσεις που εργάζονται στο πεδίο.
Αυτή η διάσταση θεωρείται κρίσιμη, καθώς πολλά προγράμματα προστασίας απειλούμενων ειδών εξαρτώνται από περιορισμένες ή βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις.
Γιατί η μακροχρόνια χρηματοδότηση κάνει τη διαφορά
Η διάσωση ενός είδους από την εξαφάνιση σπάνια μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε λίγα χρόνια.
Απαιτεί προστασία και αποκατάσταση των οικοτόπων, αντιμετώπιση της λαθροθηρίας και του παράνομου εμπορίου, επιστημονική παρακολούθηση των πληθυσμών και συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες.
Η σταθερή χρηματοδότηση μπορεί επομένως να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία αυτών των προσπαθειών.
Όπως δήλωσε η Tiana Andriamanana, επικεφαλής της Association Fanamby στη Μαδαγασκάρη, η νέα οικονομική και διεθνής υποστήριξη «αλλάζουν όσα είναι πλέον εφικτά» για την προστασία του απειλούμενου golden-crowned sifaka.
Η βιοποικιλότητα είναι φυσικό κεφάλαιο
Η πρωτοβουλία αναδεικνύει παράλληλα μια διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης που για χρόνια βρισκόταν στη σκιά της κλιματικής αλλαγής.
Η προστασία της βιοποικιλότητας δεν αφορά μόνο τη διάσωση σπάνιων και εντυπωσιακών ζώων.
Κάθε είδος αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου οικοσυστήματος. Η απώλεια ειδών μπορεί να επηρεάσει τροφικές αλυσίδες, δάση, εδάφη, υδάτινους πόρους και τελικά τις υπηρεσίες που παρέχει η φύση στις ανθρώπινες κοινωνίες.
Η βιοποικιλότητα αποτελεί με αυτή την έννοια φυσικό κεφάλαιο, πάνω στο οποίο στηρίζονται η παραγωγή τροφίμων, η οικονομική δραστηριότητα και η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Από τη διάσωση ενός είδους στην προστασία ολόκληρου οικοσυστήματος
Η πραγματική αξία του Phoenix Species Project θα κριθεί επομένως όχι μόνο από το εάν θα αυξηθούν οι πληθυσμοί των 100 ειδών που θα επιλεγούν.
Η προστασία ενός απειλούμενου είδους μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για την προστασία ολόκληρου του οικοτόπου στον οποίο ζει και, μαζί με αυτόν, πολλών ακόμη φυτών και ζώων.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμμετοχή των τοπικών και αυτόχθονων κοινοτήτων, καθώς η μακροχρόνια προστασία της φύσης δύσκολα μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή των ανθρώπων που ζουν στις συγκεκριμένες περιοχές.
Ένα στοίχημα 200 εκατ. δολαρίων απέναντι στην εξαφάνιση
Το Phoenix Species Project επιχειρεί τελικά να αποδείξει ότι ακόμη και είδη που βρίσκονται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση μπορούν να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία, εφόσον υπάρξουν επαρκείς πόροι, επιστημονική γνώση και μακροχρόνια δέσμευση.
Τα 200 εκατ. δολάρια για 100 απειλούμενα είδη αποτελούν μια σημαντική επένδυση στη διατήρηση του φυσικού πλούτου του πλανήτη.
Σε μια εποχή κατά την οποία η βιώσιμη ανάπτυξη συνδέεται όλο και περισσότερο με την προστασία και αποκατάσταση της φύσης, το μήνυμα είναι σαφές:
η μάχη απέναντι στην εξαφάνιση των ειδών δεν αφορά μόνο τη διάσωση της άγριας ζωής. Αφορά τη διατήρηση των ίδιων των οικοσυστημάτων πάνω στα οποία στηρίζεται το μέλλον των ανθρώπινων κοινωνιών.