Την ανάγκη να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ενσωμάτωσης της αναθεωρημένης ευρωπαϊκής οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (EPBD) στην ελληνική νομοθεσία επισημαίνει το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), με υπόμνημα που κατέθεσε προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.
Το Συμβούλιο, που αποτελεί το εθνικό μέλος του World Green Building Council, παρουσιάζει οκτώ συγκεκριμένες προτάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα οφείλει να προσαρμόσει το θεσμικό της πλαίσιο έως τις 29 Μαΐου 2026. Η εφαρμογή της οδηγίας αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που σχεδιάζονται, κατασκευάζονται και ανακαινίζονται τα κτίρια, θέτοντας σαφή όρια, υποχρεώσεις και χρονικούς στόχους.
Σύμφωνα με το SBC Greece, η έγκαιρη προσαρμογή της Ελλάδας στα νέα δεδομένα μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την οικονομία, συμβάλλοντας στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, στην αναβάθμιση των κατοικιών και στην τόνωση της αγοράς των κατασκευών και των «πράσινων» τεχνολογιών. Αντίθετα, τυχόν καθυστερήσεις ενδέχεται να επιβαρύνουν το κόστος συμμόρφωσης, να ανακόψουν επενδυτικές πρωτοβουλίες και να φρενάρουν την υλοποίηση έργων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παλαιότητα του ελληνικού κτιριακού αποθέματος, καθώς πάνω από το 55% των κατοικιών έχει ανεγερθεί πριν το 1980, χωρίς επαρκή θερμομόνωση. Το γεγονός αυτό συνδέεται με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, αλλά και μεγαλύτερη ευαλωτότητα απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η ίδια η οδηγία θέτει φιλόδοξους στόχους: μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στις κατοικίες κατά 16% έως το 2030 και ανακαίνιση του 26% των πιο ενεργοβόρων κτιρίων μέχρι το 2033. Παράλληλα, από το 2028 τα νέα δημόσια κτίρια και από το 2030 το σύνολο των νέων κατασκευών θα πρέπει να πληρούν σχεδόν μηδενικά επίπεδα εκπομπών.
Οι βασικές προτάσεις του Συμβουλίου
Στο υπόμνημα περιλαμβάνεται ένα πλέγμα μέτρων που, σύμφωνα με το SBC Greece, μπορούν να διευκολύνουν τη μετάβαση:
- Ζητείται η άμεση ανακοίνωση επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος έως τα μέσα Μαΐου 2026, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για την αγορά και τους πολίτες.
- Προτείνεται η καθιέρωση ελάχιστων ενεργειακών προτύπων (MEPS), τα οποία θα ενεργοποιούνται σε περιπτώσεις πώλησης, μίσθωσης ή αλλαγής χρήσης ακινήτων, με παράλληλη στήριξη ευάλωτων ομάδων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
- Εισηγείται η δημιουργία εθνικού πλαισίου για την καταγραφή του ανθρακικού αποτυπώματος των κτιρίων σε όλο τον κύκλο ζωής τους, με στόχο την υιοθέτηση σχετικών ορίων έως το 2027.
- Προβλέπεται η ανάπτυξη βάσης δεδομένων για τα κτίρια και η εισαγωγή ψηφιακού «διαβατηρίου ανακαίνισης», καθώς και η αξιοποίηση τεχνολογιών όπως BIM και συστήματα αυτοματισμού.
- Δίνεται έμφαση στη σύνδεση της οδηγίας με τις εθνικές στρατηγικές για την ενέργεια και το κλίμα, αλλά και με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
- Προτείνεται η δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων επαγγελματιών και η ενίσχυση της εκπαίδευσης τεχνικών και επιθεωρητών.
- Εισηγείται η σύσταση ειδικής ομάδας υλοποίησης υπό το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Τονίζεται η ανάγκη ενσωμάτωσης κριτηρίων κλιματικής ανθεκτικότητας, ώστε τα κτίρια να ανταποκρίνονται σε κινδύνους όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και καύσωνες.
Παράλληλα, το Συμβούλιο επισημαίνει ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων, το οποίο θα έπρεπε να έχει κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2026, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει την εκταμίευση ευρωπαϊκών πόρων για ενεργειακές παρεμβάσεις.
Το SBC Greece δηλώνει, ωστόσο, πρόθυμο να στηρίξει τεχνικά την προσπάθεια εφαρμογής της οδηγίας, μέσα από εργαλεία όπως η αξιολόγηση κύκλου ζωής, πιλοτικά έργα και η ανάπτυξη εξειδικευμένου μητρώου επαγγελματιών.
Στο ίδιο πλαίσιο, έχει ήδη ζητηθεί συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου τις επόμενες εβδομάδες, με στόχο την παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου οδικού χάρτη για την προσαρμογή της χώρας στα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα.