Περίπου 70.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τις αρχές, διαδήλωσαν στη Μαδρίτη, ενώ οι διοργανωτές ανεβάζουν τη συμμετοχή στις 500.000. Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε δεκάδες ισπανικές πόλεις μετά την απόρριψη από το Κοινοβούλιο των κυβερνητικών μέτρων για τη στέγαση. Η κρίση των ενοικίων μετατρέπεται πλέον σε μείζον ζήτημα κοινωνικής βιωσιμότητας, την ώρα που εντείνεται και η πολιτική αβεβαιότητα γύρω από την κυβέρνηση Σάντσεθ.
Η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία έβγαλε ξανά δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους της Ισπανίας, μετατρέποντας το στεγαστικό από ένα χρόνιο κοινωνικό πρόβλημα σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές προκλήσεις για τη χώρα.
Στη Μαδρίτη, τέσσερις διαφορετικές πορείες κατέληξαν στην πλατεία Θιμπέλες, με κεντρικό αίτημα την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και συνθήματα υπέρ μιας γενικότερης κινητοποίησης. Η κυβερνητική αντιπροσωπεία υπολόγισε τη συμμετοχή σε περίπου 70.000 ανθρώπους, ενώ το Συνδικάτο Ενοικιαστών έκανε λόγο για 500.000 διαδηλωτές. Κινητοποιήσεις οργανώθηκαν σε περίπου 50 ισπανικές πόλεις. Ανατολού Άντζι.
Από τη στέγαση στην πολιτική κρίση
Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό κλίμα, μετά την απόρριψη από το ισπανικό Κοινοβούλιο δύο κυβερνητικών διαταγμάτων για τη στέγαση.
Τα μέτρα καταψηφίστηκαν με 172 ψήφους υπέρ και 178 κατά στην πρώτη περίπτωση και 166 υπέρ έναντι 184 κατά στη δεύτερη. Μεταξύ των δυνάμεων που τα καταψήφισαν ήταν το PP, το Vox και το Junts. El País
Το πακέτο επιχειρούσε να ενισχύσει την προστασία των ενοικιαστών και των ευάλωτων νοικοκυριών, περιλαμβάνοντας παρεμβάσεις απέναντι στις εξώσεις και μέτρα για τις μισθώσεις και την αγορά κατοικίας. Η απόρριψή του ενίσχυσε παράλληλα τη συζήτηση για τη δυνατότητα της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ να συνεχίσει απρόσκοπτα την κοινοβουλευτική περίοδο.
Τα σενάρια πρόωρων εκλογών έχουν ενταθεί, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής σχετική απόφαση. Σύμφωνα με το Reuters, το γραφείο του Ισπανού πρωθυπουργού δεν σχολίασε τις σχετικές πληροφορίες. Reuters
Η έξωση μιας 87χρονης που έγινε σύμβολο
Καταλύτης για το νέο κύμα κοινωνικών αντιδράσεων υπήρξε η έξωση της 87χρονης Μαρι Κάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι στη Μαδρίτη όπου ζούσε για περισσότερα από 70 χρόνια.
Η υπόθεση προκάλεσε μεγάλη κινητοποίηση και οδήγησε στη δημιουργία καταυλισμού διαμαρτυρίας στην Πουέρτα ντελ Σολ. Μέσα σε λίγες ημέρες είχαν στηθεί περισσότερες από 1.000 σκηνές, σύμφωνα με καταμέτρηση της El País.
Η προσωπική ιστορία μιας ηλικιωμένης ενοικιάστριας εξελίχθηκε έτσι σε σύμβολο ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος: του φόβου ότι ακόμη και άνθρωποι που ζουν επί δεκαετίες σε μια γειτονιά μπορούν να βρεθούν αντιμέτωποι με την απώλεια της κατοικίας τους.
Όταν το ενοίκιο απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος
Πίσω από τις μαζικές κινητοποιήσεις βρίσκονται καθημερινές ιστορίες ανθρώπων που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος της κατοικίας.
Νέοι εργαζόμενοι περιγράφουν συγκατοικήσεις ως αναγκαστική επιλογή, μετακινήσεις μακριά από το κέντρο και ολοένα μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος να κατευθύνεται στο ενοίκιο.
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει μια θεμελιώδη παράμετρο της βιώσιμης ανάπτυξης: δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά βιώσιμη μια πόλη όταν οι άνθρωποι που εργάζονται σε αυτή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να κατοικήσουν σε αυτή.
Ένταση και στη Βαλένθια
Οι περισσότερες κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν ειρηνικά, ωστόσο καταγράφηκαν και επεισόδια.
Στη Βαλένθια σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών, ενώ εντάσεις υπήρξαν και στη Μαδρίτη. Οι προγραμματισμένες κινητοποιήσεις στη Βαρκελώνη και στο Hospitalet de Llobregat ακυρώθηκαν εξαιτίας των καιρικών συνθηκών.
Η στέγαση ως πυλώνας βιώσιμων πόλεων
Για το Viosimi.gr, όσα συμβαίνουν στην Ισπανία φωτίζουν μία από τις σημαντικότερες και συχνά υποτιμημένες διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η βιώσιμη πόλη δεν είναι μόνο η πόλη με περισσότερα πάρκα, καθαρές μεταφορές και ενεργειακά αποδοτικά κτίρια.
Είναι και η πόλη στην οποία ένας εργαζόμενος, ένας νέος άνθρωπος, μια οικογένεια ή ένας ηλικιωμένος μπορούν να βρουν ασφαλή και οικονομικά προσιτή κατοικία χωρίς να διαθέτουν δυσανάλογο μέρος του εισοδήματός τους για αυτή.
Το στεγαστικό συνδέεται άμεσα με τον SDG 11 για Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες, ο οποίος περιλαμβάνει την πρόσβαση όλων σε επαρκή, ασφαλή και οικονομικά προσιτή στέγαση.
Ταυτόχρονα αγγίζει τον SDG 10 για τη μείωση των ανισοτήτων. Όταν η αύξηση των τιμών κατοικίας ξεπερνά επί μακρόν την οικονομική δυνατότητα σημαντικού μέρους του πληθυσμού, η γεωγραφία μιας πόλης αρχίζει να αλλάζει: οι χαμηλότερου και μεσαίου εισοδήματος κάτοικοι μετακινούνται προς τα έξω και η πρόσβαση σε εργασία, εκπαίδευση και υπηρεσίες γίνεται δυσκολότερη.
Το ευρωπαϊκό στοίχημα της προσιτής κατοικίας
Η ισπανική περίπτωση έχει σημασία και πέρα από τα σύνορα της χώρας. Το ζήτημα της προσιτής κατοικίας απασχολεί ολοένα περισσότερο πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, όπου συγκρούονται διαφορετικές ανάγκες: η προστασία των ενοικιαστών, τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, η τουριστική χρήση ακινήτων, η επενδυτική δραστηριότητα και, κυρίως, η ανάγκη αύξησης της διαθέσιμης κατοικίας.
Και αυτό είναι ίσως το ουσιαστικότερο μήνυμα των ισπανικών κινητοποιήσεων.
Η στεγαστική πολιτική δεν είναι ένα επιμέρους κοινωνικό ζήτημα. Επηρεάζει το πού μπορούν να ζήσουν οι νέοι, αν μπορούν να δημιουργήσουν οικογένεια, πόσο εισόδημα τους απομένει μετά το ενοίκιο, τη συνοχή των γειτονιών και τελικά το κατά πόσο μια πόλη παραμένει βιώσιμη για τους ίδιους τους κατοίκους της.
Η μεγάλη πρόκληση για την Ισπανία —και συνολικά για την Ευρώπη— είναι επομένως να μετατρέψει την κατοικία από παράγοντα αυξανόμενης ανασφάλειας σε βασικό πυλώνα κοινωνικής βιωσιμότητας και αξιοπρεπούς διαβίωσης.