Στην Καλαμάτα το επίκεντρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Οι μεγάλες προκλήσεις για την πράσινη μετάβαση, την οικονομική βιωσιμότητα και το μέλλον των τοπικών κοινωνιών
Η Καλαμάτα βρίσκεται στο επίκεντρο των αυτοδιοικητικών εξελίξεων, φιλοξενώντας από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), σε μια περίοδο κατά την οποία η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση προς ένα περισσότερο βιώσιμο και ανθεκτικό μοντέλο ανάπτυξης.
Εκατοντάδες δήμαρχοι, αιρετοί, κυβερνητικά στελέχη και εκπρόσωποι θεσμικών φορέων συμμετέχουν στη σημαντικότερη ετήσια συνάντηση της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης, με την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων να βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Για το Viosimi.gr, το συνέδριο αποτελεί αφορμή για την ανάδειξη ενός κρίσιμου ερωτήματος: Μπορούν οι ελληνικοί Δήμοι να αποτελέσουν πραγματικούς πρωταγωνιστές της βιώσιμης ανάπτυξης, όταν αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές και λειτουργικές δυσκολίες;
Η πράσινη μετάβαση ξεκινά από τις τοπικές κοινωνίες
Η ενεργειακή κρίση, η διαχείριση των απορριμμάτων, η προστασία των υδάτινων πόρων και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποτελούν προκλήσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Οι Δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας, καθώς καλούνται να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν παρεμβάσεις που θα περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, θα ενισχύσουν την ενεργειακή αποδοτικότητα και θα δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.
Ωστόσο, η μετάβαση αυτή προϋποθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία, επαρκές προσωπικό, τεχνική υποστήριξη και ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο.
Οικονομικά ισχυροί Δήμοι για βιώσιμες πόλεις
Η οικονομική κατάσταση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους του συνεδρίου.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, οι ανάγκες συντήρησης των δημοτικών υποδομών και οι αυξημένες απαιτήσεις των τοπικών κοινωνιών δημιουργούν πιέσεις στους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης.
Χωρίς οικονομικά ισχυρούς Δήμους, η υλοποίηση περιβαλλοντικών πολιτικών και αναπτυξιακών έργων κινδυνεύει να παραμείνει σε επίπεδο σχεδιασμού.
Κλιματική ανθεκτικότητα και πολιτική προστασία
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής καθιστούν επιτακτική την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
Αντιπλημμυρικά έργα, πρόληψη πυρκαγιών, προστασία φυσικών οικοσυστημάτων και αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων συνθέτουν ένα νέο πεδίο ευθύνης για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η πρόληψη, αντί της αποκλειστικής αντιμετώπισης των συνεπειών, αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια σύγχρονη πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης.
Η περιφέρεια και οι μικροί Δήμοι στο προσκήνιο
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικροί, ορεινοί, αγροτικοί και νησιωτικοί Δήμοι.
Η δημογραφική συρρίκνωση, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και οι περιορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης δημιουργούν σημαντικές ανισότητες μεταξύ των τοπικών κοινωνιών.
Για περιοχές όπως η Κεντρική και η Δυτική Μακεδονία, η βιώσιμη ανάπτυξη συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση του πληθυσμού, την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και την αξιοποίηση των φυσικών πόρων.
Η εδαφική συνοχή δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ουσιαστική στήριξη των Δήμων της ελληνικής περιφέρειας.
Από τις εξαγγελίες στις πράξεις
Το συνέδριο της ΚΕΔΕ πραγματοποιείται με ισχυρή κυβερνητική και πολιτική εκπροσώπηση, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των αποφάσεων και των δεσμεύσεων που τίθενται στο τραπέζι.
Το ουσιαστικό ζητούμενο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις πολιτικές τοποθετήσεις.
Είναι η διαμόρφωση ενός εφαρμόσιμου σχεδίου που θα επιτρέψει στους Δήμους να αποκτήσουν τους πόρους, τις αρμοδιότητες και τα εργαλεία που χρειάζονται για να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις.
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση. Και η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να είναι ισχυρή χωρίς πραγματική οικονομική και θεσμική αυτοτέλεια.
Αυτό είναι και το μεγάλο διακύβευμα του φετινού συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.