Δραματική προειδοποίηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την υπερθέρμανση του πλανήτη – Έκκληση για ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών.
Η ανεπαρκής διεθνής ανταπόκριση στην κλιματική αλλαγή οδηγεί τον πλανήτη σε μια ολοένα πιο επικίνδυνη πορεία, προειδοποίησε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απευθυνόμενος στους παγκόσμιους ηγέτες κατά τη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP31, που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Με ιδιαίτερα αυστηρό τόνο, ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε τις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, επισημαίνοντας ότι οι σημερινές αποφάσεις θα καθορίσουν το μέλλον των επόμενων γενεών.
«Η σκληρή αλήθεια είναι ότι η κλιματική κρίση μάς ξεπερνά. Αυτός είναι ο δρόμος προς την αμοιβαία βέβαιη καταστροφή», δήλωσε, αναφερόμενος στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας και στην εντεινόμενη συχνότητα και σφοδρότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η επιστημονική κοινότητα δεν καλεί την ανθρωπότητα να εγκαταλείψει την προσπάθεια, αλλά να επιταχύνει τη δράση της.
«Η επιστήμη δεν μας λέει να παραδοθούμε. Μας λέει να αγωνιστούμε περισσότερο», τόνισε.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή μετάβαση
Στη φετινή διάσκεψη συμμετέχουν διαπραγματευτές από σχεδόν 200 χώρες, με βασικό στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και τη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Τουρκία, ως διοργανώτρια χώρα, προωθεί πρόταση για αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στη συνολική παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, από λίγο περισσότερο από 20% σήμερα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπεί στον περιορισμό των εκπομπών από τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τα κτίρια, μέσω της ευρύτερης χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, η πρόταση προκαλεί επιφυλάξεις, καθώς δεν περιλαμβάνει σαφή δέσμευση για την παραγωγή της πρόσθετης ηλεκτρικής ενέργειας από καθαρές πηγές. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της διαμόρφωσης ενός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για τη μείωση της εξάρτησης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
«Τα ορυκτά καύσιμα πρέπει να εξαφανιστούν όπως οι δεινόσαυροι»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Αντόνιο Γκουτέρες απέναντι στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων, την οποία κατηγόρησε ότι παρεμποδίζει την πρόοδο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
«Όπως οι δεινόσαυροι, έτσι και η ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα πρέπει να εξαφανιστεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί χωρίς αποφασιστικές πολιτικές παρεμβάσεις.
Κατηγόρησε, μάλιστα, τα ισχυρά συμφέροντα του ενεργειακού τομέα ότι ακολουθούν μια στρατηγική αμφισβήτησης των επιστημονικών δεδομένων, καθυστέρησης της δράσης και αποφυγής της ανάληψης ευθυνών.
Πρόταση για φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έθεσε επίσης το ζήτημα της οικονομικής ευθύνης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ορυκτών καυσίμων.
Όπως υποστήριξε, οι εταιρείες που αποκομίζουν σημαντικά κέρδη από την παραγωγή και εμπορία πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των ζημιών που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Επικαλούμενος στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι εννέα μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες κατέγραψαν συνολικά κέρδη 95 δισ. δολαρίων μέσα σε ένα τρίμηνο, κάλεσε τις κυβερνήσεις να εξετάσουν τη φορολόγηση αυτών των κερδών.
Τα έσοδα, όπως πρότεινε, θα μπορούσαν να κατευθυνθούν προς τις πιο ευάλωτες χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες από την κλιματική κρίση.
Η κλιματική κρίση συνδέεται με την ενεργειακή ανασφάλεια
Ο Αντόνιο Γκουτέρες συνέδεσε την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης και με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό πρόβλημα, αλλά και σημαντικό παράγοντα οικονομικής αστάθειας.
Οι πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου ανέδειξαν, σύμφωνα με τον ίδιο, την ευαλωτότητα των οικονομιών απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις.
«Τα τρία τέταρτα της ανθρωπότητας ζουν σε χώρες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα, όμηροι διακυμάνσεων των τιμών που δεν δημιούργησαν και δεν μπορούν να ελέγξουν», δήλωσε.
Υπογράμμισε ότι η επιτάχυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να συμβάλει τόσο στη μείωση των εκπομπών όσο και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Ανησυχία για την υπέρβαση του ορίου του 1,5°C
Η COP31 πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για την πορεία της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, ο πλανήτης βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης του στόχου περιορισμού της υπερθέρμανσης στον 1,5 βαθμό Κελσίου, όπως προβλέπεται στη Συμφωνία του Παρισιού.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που καταγράφονται σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου ενισχύουν τις προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Η συζήτηση διεξάγεται, παράλληλα, σε ένα σύνθετο διεθνές περιβάλλον, με πολεμικές συγκρούσεις, πληθωριστικές πιέσεις και γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις να περιορίζουν την πολιτική προσοχή που αφιερώνεται στην κλιματική δράση.
Απουσίες ηγετών και πιέσεις για ουσιαστικές δεσμεύσεις
Στη διάσκεψη αναμένεται να τοποθετηθούν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο αντιπρόεδρος της Κίνας Χαν Ζενγκ και η πρόεδρος των Νήσων Μάρσαλ Χίλντα Χάινε.
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες απουσιάζουν από τις συνομιλίες, ενώ αρκετές μεγάλες οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία και ο Καναδάς, δεν εκπροσωπούνται στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Ο Μοχάμεντ Άντοου, διευθυντής του κέντρου σκέψης Power Shift Africa, υπογράμμισε ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη οφείλουν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Από την πλευρά του, ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας και πρόεδρος της ιστορικής διάσκεψης του Παρισιού το 2015, Λοράν Φαμπιούς, επισήμανε ότι το σημαντικότερο ζητούμενο της φετινής συνόδου είναι η εφαρμογή των δεσμεύσεων.
Όπως σημείωσε, οι ηγέτες καλούνται όχι μόνο να ανακοινώσουν νέους στόχους, αλλά κυρίως να εξηγήσουν με ποιον τρόπο θα τους υλοποιήσουν.
Το βασικό διακύβευμα της COP31 είναι πλέον η μετατροπή των διεθνών κλιματικών δεσμεύσεων σε συγκεκριμένες πολιτικές και μετρήσιμα αποτελέσματα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο χρόνος για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη γίνεται ολοένα πιο πιεστικός.

