Ο εθελοντής πυροσβέστης μιλά στο viosimi.gr για τη ζωή στην πρώτη γραμμή, τις
προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και την ανάγκη να αλλάξει η κουλτούρα της πρόληψης.
Οι εικόνες από τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές συνήθως επικεντρώνονται στα εναέρια μέσα, στα
πύρινα μέτωπα και στις δύσκολες επιχειρήσεις κατάσβεσης. Πίσω όμως από κάθε επιχείρηση
βρίσκονται εκατοντάδες άνθρωποι που εργάζονται αδιάκοπα στο έδαφος, συχνά κάτω από
εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες.
Ένας από αυτούς είναι ο Χρήστος Παπατούσης, εθελοντής πυροσβέστης με πολυετή εμπειρία
στις δασικές πυρκαγιές. Μέσα από τη συμμετοχή του σε δεκάδες επιχειρήσεις έχει ζήσει από
κοντά τις αγωνίες, τις δυσκολίες αλλά και τη σημασία της συνεργασίας όλων των δυνάμεων που
συμμετέχουν στην πολιτική προστασία.
Μιλώντας στο viosimi.gr, περιγράφει τον εθελοντισμό όχι ως μια περιστασιακή προσφορά,
αλλά ως μια καθημερινή δέσμευση απέναντι στην κοινωνία.
«Ο εθελοντής πυροσβέστης πρέπει να είναι έτοιμος οποιαδήποτε στιγμή να αφήσει τη δουλειά,
την οικογένεια ή την προσωπική του ζωή για να βρεθεί στο μέτωπο μιας πυρκαγιάς», αναφέρει
χαρακτηριστικά. «Όταν κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές και το φυσικό περιβάλλον, δεν υπάρχουν
ωράρια.»
Από την εμπειρία του γνωρίζει καλά ότι οι πρώτες στιγμές μιας πυρκαγιάς είναι καθοριστικές.
Όπως εξηγεί, όταν μια φωτιά περιοριστεί άμεσα, οι πιθανότητες να τεθεί υπό έλεγχο αυξάνονται
σημαντικά. Αν όμως αποκτήσει γρήγορα μεγάλη ένταση, η διαχείρισή της γίνεται πολλαπλάσια
δυσκολότερη, ακόμη και για τις πλέον οργανωμένες δυνάμεις.
Ο κ. Παπατούσης θεωρεί ότι η δημόσια συζήτηση συχνά επικεντρώνεται υπερβολικά στα
εναέρια μέσα. Αναγνωρίζει τη μεγάλη επιχειρησιακή τους αξία, επισημαίνει όμως ότι δεν
μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε κατάσταση. Οι ισχυροί άνεμοι, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες
και η έντονη θερμική δραστηριότητα μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις δυνατότητες των
αεροσκαφών και των ελικοπτέρων, μεταφέροντας το κύριο βάρος της επιχείρησης στις επίγειες
δυνάμεις.
Για τον ίδιο, η ουσιαστική λύση βρίσκεται πολύ πριν εμφανιστεί η πρώτη φλόγα.
Η πρόληψη αποτελεί, όπως λέει, τον σημαντικότερο σύμμαχο της κοινωνίας απέναντι στις
δασικές πυρκαγιές. Καθαρά οικόπεδα, συντηρημένοι δασικοί δρόμοι, αντιπυρικές ζώνες, σωστή
διαχείριση της βλάστησης και ενημερωμένοι πολίτες είναι οι παρεμβάσεις που μπορούν να
περιορίσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
«Αν δεν επενδύσουμε σοβαρά στην πρόληψη, κάθε καλοκαίρι θα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με
τις ίδιες καταστάσεις», τονίζει.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον θεσμό του εθελοντισμού, υπογραμμίζοντας ότι οι εθελοντές
αποτελούν πολύτιμο συμπλήρωμα των επαγγελματικών δυνάμεων της Πυροσβεστικής. Ωστόσο,
όπως σημειώνει, ο εθελοντισμός χρειάζεται συνεχή εκπαίδευση, κατάλληλο εξοπλισμό και
ουσιαστική θεσμική υποστήριξη.
«Δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στο φιλότιμο», επισημαίνει.
Η κλιματική κρίση, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει αλλάξει σημαντικά τα χαρακτηριστικά των δασικών
πυρκαγιών. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και οι
ισχυρότεροι άνεμοι δημιουργούν πυρκαγιές που εξαπλώνονται πολύ πιο γρήγορα από ό,τι πριν
από μερικές δεκαετίες, γεγονός που απαιτεί διαφορετική προετοιμασία και ακόμη καλύτερο
συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Κλείνοντας, ο Χρήστος Παπατούσης απευθύνει ένα μήνυμα προς όλους τους πολίτες.
Η προστασία των δασών, όπως υπογραμμίζει, δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της
Πυροσβεστικής ή των εθελοντών. Είναι μια συλλογική προσπάθεια, στην οποία κάθε πολίτης
μπορεί να συμβάλει, είτε φροντίζοντας την ιδιοκτησία του, είτε τηρώντας τα μέτρα
πυροπροστασίας, είτε ενημερώνοντας άμεσα τις αρχές όταν εντοπίσει μια εστία φωτιάς.
«Η πρόληψη σώζει ζωές, προστατεύει το φυσικό περιβάλλον και αποτελεί τη σημαντικότερη
επένδυση που μπορούμε να κάνουμε απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης»,
καταλήγει.
Η μαρτυρία του Χρήστου Παπατούση υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε μεγάλη επιχείρηση
κατάσβεσης βρίσκονται άνθρωποι που δίνουν καθημερινά τη μάχη στο πεδίο. Ταυτόχρονα,
αναδεικνύει μια κοινή διαπίστωση που διατρέχει ολόκληρο το αφιέρωμα του viosimi.gr: η
προστασία των δασών δεν ξεκινά όταν απογειωθούν τα πυροσβεστικά αεροσκάφη, αλλά μήνες
νωρίτερα, μέσα από την πρόληψη, τη σωστή διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος, την
εκπαίδευση και τη συνεργασία όλων των φορέων και των πολιτών.
Ο Χρήστος Παπατούσης είναι εθελοντής πυροσβέστης

