Οι καταστροφικές πυρκαγιές που πλήττουν για ακόμη μία χρονιά την Ελλάδα επαναφέρουν στο
προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η επιστήμη να συμβάλει ώστε οι μεγάλες φωτιές να
προβλέπονται και να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα;
Ο Δρ. Δημήτρης Δράγκας, Μηχανολόγος Μηχανικός (Mechanical Engineering–Science),
εκπονεί σήμερα τη διδακτορική του έρευνα με αντικείμενο την πρόβλεψη ακραίων φυσικών
φαινομένων και ειδικότερα των δασικών πυρκαγιών, αξιοποιώντας σύγχρονες μεθόδους
ανάλυσης δεδομένων. Το επιστημονικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην κατανόηση των
μηχανισμών που οδηγούν στην εκδήλωση και την εξέλιξη των μεγάλων πυρκαγιών, με στόχο
την ανάπτυξη εργαλείων που θα ενισχύσουν την έγκαιρη προειδοποίηση και τον επιχειρησιακό
σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας.
Όπως εξηγεί στο viosimi.gr, η επιλογή αυτού του ερευνητικού αντικειμένου δεν ήταν τυχαία. Οι
δασικές πυρκαγιές αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις για τη
Μεσόγειο και ιδιαίτερα για την Ελλάδα. «Ως Έλληνας επιστήμονας αισθάνθηκα την ανάγκη να
ασχοληθώ με ένα πρόβλημα που κάθε χρόνο κοστίζει ανθρώπινες ζωές, καταστρέφει πολύτιμα
οικοσυστήματα και προκαλεί τεράστιες οικονομικές απώλειες», σημειώνει, διευκρινίζοντας ότι η
έρευνά του βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, αλλά ήδη προκύπτουν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα
συμπεράσματα.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η συζήτηση για τις πυρκαγιές δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στον αριθμό
των πυροσβεστών ή των εναέριων μέσων. Παρότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικές επιχειρησιακές
δυνατότητες, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από ένα πολύ ευρύτερο σύνολο παραγόντων. Η
πρόληψη, η έγκαιρη κινητοποίηση, η διαχείριση της καύσιμης ύλης, η αξιοποίηση των εθελοντών
και, κυρίως, η χρήση αξιόπιστων δεδομένων αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, τους κρίσιμους
πυλώνες μιας σύγχρονης στρατηγικής αντιμετώπισης.
Κεντρικό σημείο της έρευνάς του αποτελεί η δυνατότητα πρόβλεψης των συνθηκών που
ευνοούν την εκδήλωση μεγάλων πυρκαγιών. Όπως διευκρινίζει, δεν πρόκειται για πρόβλεψη
κάθε μεμονωμένης εστίας φωτιάς, αλλά για την εκτίμηση περιοχών και χρονικών περιόδων
υψηλού κινδύνου. Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να επιτρέψει στις αρμόδιες υπηρεσίες
να βρίσκονται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα πριν ακόμη εκδηλωθεί το συμβάν.
Η διεθνής επιστημονική κοινότητα, επισημαίνει, επενδύει πλέον σημαντικά στην αξιοποίηση
μεγάλων δεδομένων, δορυφορικών παρατηρήσεων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης,
καθώς τα εργαλεία αυτά μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την εκτίμηση του κινδύνου και να
ενισχύσουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Στο πλαίσιο της έρευνάς του έχει εξετάσει συγκριτικά δεδομένα από την Ελλάδα και άλλες
μεσογειακές χώρες, όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Πορτογαλία. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι
τέτοιες συγκρίσεις πρέπει να γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή. Η διαφορετική μορφολογία του
εδάφους, η έκταση των δασών, οι κλιματικές συνθήκες και οι πολιτικές διαχείρισης κάθε χώρας
δεν επιτρέπουν απλουστευμένα συμπεράσματα. Όπως αναφέρει, η αξιολόγηση της
αποτελεσματικότητας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις καμένες εκτάσεις ή στον αριθμό
των πυροσβεστών, αλλά απαιτεί μια συνολική ανάλυση όλων των παραμέτρων.
Για τον Δρ. Δράγκα, η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών είναι ξεκάθαρη: η πρόληψη. Η
κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων πυρκαγιών, γεγονός που
καθιστά αναγκαία την επένδυση στην επιστημονική έρευνα, στα συστήματα έγκαιρης
προειδοποίησης, στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων και στην εκπαίδευση όλων των
εμπλεκόμενων φορέων.
«Η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικούς επιστήμονες και ανθρώπους της πρώτης γραμμής», τονίζει.
«Το επόμενο βήμα είναι να αξιοποιήσουμε ακόμη περισσότερο τη γνώση και τα δεδομένα στη
λήψη αποφάσεων. Οι πυρκαγιές δεν θα εξαφανιστούν. Μπορούμε όμως να περιορίσουμε
σημαντικά τις συνέπειές τους, εάν περάσουμε από τη λογική της αντίδρασης στη λογική της
πρόληψης».
Εκτός από την ερευνητική του δραστηριότητα, ο Δρ. Δράγκας είναι ερασιτέχνης δρομέας
μεγάλων αποστάσεων, θεωρώντας ότι η επιμονή, η πειθαρχία και η συνεχής προσπάθεια που
απαιτεί ο αθλητισμός είναι οι ίδιες αξίες που χαρακτηρίζουν και την επιστημονική έρευνα.
Δρ. Δημήτρης Δράγκας: Διδάκτωρ με ακαδημαϊκή εμπειρία στη Δανία και σπουδές στο
Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.

