Σε μία επιχειρηματική ιδέα με ανθρωπιστικό και βιώσιμο πρόσημο εξελίχθηκε το παιδικό τραύμα του 33χρονου Ίνοσεντ Τζέιμς από την Τανζανία: Όταν ήταν μικρός χρησιμοποιούσε μια λάμπα κηροζίνης για να μπορεί να διαβάζει τα μαθήματά του στο σκοτάδι. Αρκετά χρόνια μετά, ο Τζέιμς δίνει λύσει σε μια ιδιαίτερα δαπανηρή λύση ενέργειας δημιουργώντας σακίδια πλάτης εξοπλισμένα με ηλιακά φωτοβολταϊκά.
Ξεκίνησε ως ένα έργο μικρής κλίμακας από μερικές πεταμένες σακούλες τσιμέντου, μια ραπτομηχανή και ένα ηλιακό πάνελ και έχει εξελιχθεί σε μια επιχείρηση που προσελκύει φιλανθρωπικά ιδρύματα και φίρμες μόδας από όλο τον κόσμο, όπως μεταδίδει το CNNi. Ο λόγος για την «Soma Bags», που το 2024 πούλησε 36.000 ηλιακά σακίδια σε ανθρώπους σε όλη την Αφρική, παρέχοντας μια ανεκτίμητη πηγή ενέργειας.
Προσιτό φως για τα αγροτικά νοικοκυριά
Όλα ξεκίνησαν στο πανεπιστήμιο της Μουάνζα, όταν ο Τζέιμς συνειδητοποίησε πόσο μεγάλος είναι ο αριθμός των μαθητών και των μαθητριών που εγκαταλείπουν τα μαθήματά τους γιατί δεν έχουν πρόσβαση στο φως.
«Ήμουν απογοητευμένος» δήλωσε στο CNNi «μπορούσα να δω ότι το πρόβλημα ήταν πολύ μεγαλύτερο από ό,τι νόμιζα».
Στην Τανζανία χωρίς ηλεκτρισμό βρίσκονται περίπου τα μισά νοικοκυριά, ενώ το φαινόμενο γίνεται ακόμη χειρότερο στις αγροτικές περιοχές, καθώς τα νοικοκυριά αυτά ανέρχονται σε περισσότερο από το ένα τρίτο. Ως αποτέλεσμα, πολλές οικογένειες χρησιμοποιούν λαμπτήρες κηροζίνης για τον φωτισμό των σπιτιών τους.
Αυτοί οι λαμπτήρες παράγουν αμυδρό φως και είναι πολύ κοστοβόροι, ενώ σοβαρές είναι και οι περιβαλλοντικές συνέπειες της χρήσης τους, καθώς μολύνουν τον αέρα και εγκυμονούν τον κίνδυνο εγκαυμάτων. Οι γονείς συχνά επιλέγουν να στέλνουν τα παιδιά τους στο κρεβάτι, εξήγησε ο Τζέιμς, αντί να τους επιτρέπουν να χρησιμοποιούν τη λάμπα αυτή για να διαβάζουν, επειδή φοβούνται για τυχόν ατυχήματα
Η πηγή έμπνευσης
Τη λύση αυτή, δηλαδή τα εύκαμπτα ηλιακά πάνελ που είναι ραμμένα στο εξωτερικό των σακιδίων πλάτης για να τροφοδοτούν ένα φως ανάγνωσης, ο Τζέιμς την εμπνεύστηκε από έναν καθηγητή πανεπιστημίου που έφερε μαζί του έναν ηλιακό φορτιστή για το τηλέφωνό του, ραμμένο σε μια υφασμάτινη θήκη.
«Μου έδωσε τη σιγουριά ότι αυτό που θέλω θα λειτουργήσει», είπε ο Τζέιμς.
Ξεκίνησε το 2016 φτιάχνοντας 80 χειροποίητα σακίδια πλάτης το μήνα, πάνω στα οποία έραβε ένα ηλιακό πάνελ που προμηθευόταν από την Κίνα, το οποίο φόρτιζε ενώ τα παιδιά πήγαιναν στο σχολείο και όταν γύριζαν από αυτό. Όταν επέστρεφαν στο σπίτι τους, το φως που είχε συγκεντρωθεί είχε δώσει αρκετή ισχύ στο πάνελ για να τροφοδοτήσει ένα φως ανάγνωσης.
Μια πλήρως φορτισμένη τσάντα μπορεί να τροφοδοτήσει ένα φως για έξι έως οκτώ ώρες, που σημαίνει ότι μια μέρα με ηλιόλουστο καιρό μπορεί να επιτρέψει στα παιδιά να διαβάζουν για πολλές νύχτες ανάγνωσης.
Πιο προσιτά από λαμπτήρες
Ταυτόχρονα, όμως, τα ηλιακά αυτά σακίδια είναι πιο προσιτά από τη χρήση ενός λαμπτήρα. Μία τέτοια τσάντα πλάτης κοστίζει περίπου 4-8 ευρώ, μαζί με τη λυχνία ανάγνωσης που περιλαμβάνεται.
Μετά από μια πειραματική περίοδο, ο Τζέιμς ίδρυσε τη Soma Bags το 2019 και επέβλεψε την κατασκευή του δικού του εργοστασίου στο χωριό Μπουλαλές, στην περιοχή στην οποία μεγάλωσε, έναν χρόνο αργότερα.
Κατασκευασμένο από επαναχρησιμοποιημένες σακούλες τσιμέντου που βρέθηκαν στους δρόμους της Μουάνζα, το υλικό του σακιδίου πλάτης είναι ανθεκτικό, ελαφρύ και έρχεται χωρίς κόστος.
«Είναι καινοτόμο» δήλωσε ο Τζόζεφ Μανιρακίζα από το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNDP), το οποίο υποστηρίζει την Soma Bags από το 2023.
«Ποτέ δεν πίστευα ότι κάποιος θα σκεφτόταν να μετατρέψει τις σακούλες απορριμμάτων τσιμέντου σε κάτι χρήσιμο» υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.