Η προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον εξελίσσεται σε κρίσιμο ζήτημα κοινωνικής βιωσιμότητας, με την Ελλάδα να προωθεί κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ψηφιακή ενηλικίωση και την επαλήθευση ηλικίας.
Η βιώσιμη ανάπτυξη στον 21ο αιώνα δεν αφορά μόνο την πράσινη μετάβαση, την ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Αφορά εξίσου τη δημιουργία μιας κοινωνίας ασφαλούς, συμπεριληπτικής και ανθεκτικής απέναντι στις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η ταχύτατη ψηφιακή μετάβαση.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, ένα ζήτημα που βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Ο Υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή συζήτηση, επιδιώκοντας ένα κοινό πλαίσιο για την «ψηφιακή ενηλικίωση», την αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών και τον ασφαλέστερο σχεδιασμό των ψηφιακών υπηρεσιών.
Όπως τόνισε, η προστασία των ανηλίκων αποτελεί κυβερνητική προτεραιότητα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή στάση και σαφείς, δεσμευτικοί κανόνες για τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Από την ψηφιακή ανάπτυξη στην ψηφιακή βιωσιμότητα
Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης αποκτά πλέον και έντονη ψηφιακή διάσταση.
Μια ψηφιακή οικονομία δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά βιώσιμη όταν η ανάπτυξή της δημιουργεί σοβαρούς κοινωνικούς κινδύνους, ειδικά για παιδιά και εφήβους. Η τεχνολογική πρόοδος χρειάζεται να συνοδεύεται από προστασία των προσωπικών δεδομένων, διαφάνεια, ασφαλή σχεδιασμό υπηρεσιών και μηχανισμούς που περιορίζουν φαινόμενα εθισμού ή έκθεσης ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Στην κατεύθυνση αυτή κινείται και το Kids Wallet, η ελληνική πρωτοβουλία που έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να προσφέρει έναν αξιόπιστο τρόπο επιβεβαίωσης της ηλικίας των χρηστών.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιχειρεί να δώσει απάντηση σε ένα από τα βασικά επιχειρήματα των ψηφιακών πλατφορμών: ότι δεν είναι πάντα σε θέση να γνωρίζουν την πραγματική ηλικία του χρήστη.
Τεχνολογία με κοινωνική ευθύνη
Το θέμα αγγίζει άμεσα τον κοινωνικό πυλώνα του ESG και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η προστασία της ψυχικής υγείας των νέων, η ασφάλεια στο διαδίκτυο και η δημιουργία ενός ψηφιακού περιβάλλοντος που δεν βασίζεται στην υπερβολική προσέλκυση της προσοχής αποτελούν πλέον ζητήματα κοινωνικής ευθύνης τόσο για τις κυβερνήσεις όσο και για τις τεχνολογικές εταιρείες.
Όπως επισημάνθηκε στη συζήτηση της ΔΕΘ, δεν αρκούν μόνο οι θεσμικοί κανόνες. Χρειάζεται ένας συνδυασμός νομοθεσίας, τεχνολογικών λύσεων και ουσιαστικής ευθύνης από τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Παράλληλα, η πρόκληση αφορά ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ύπαρξη διαφορετικών κανόνων από χώρα σε χώρα μπορεί να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων σε ένα διαδίκτυο χωρίς γεωγραφικά σύνορα. Για τον λόγο αυτό, η δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η βιώσιμη κοινωνία του 2030 είναι και ψηφιακά ασφαλής
Η συζήτηση για τη βιωσιμότητα διευρύνεται επομένως πέρα από τις παραδοσιακές έννοιες της ενέργειας και του περιβάλλοντος.
Μια βιώσιμη κοινωνία είναι και μια κοινωνία που επιτρέπει στα παιδιά να αξιοποιούν τα οφέλη της τεχνολογίας χωρίς να εκτίθενται ανεξέλεγκτα στους κινδύνους της.
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη είναι να συνδυάσει την καινοτομία και την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της ιδιωτικότητας και της ψυχικής υγείας.
Υπό αυτή την έννοια, η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν αποτελεί απλώς ένα ζήτημα ψηφιακής πολιτικής. Αποτελεί ζήτημα κοινωνικής βιωσιμότητας και υπεύθυνης ανάπτυξης, καθώς ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται σήμερα το ψηφιακό περιβάλλον θα επηρεάσει καθοριστικά τις επόμενες γενιές.