Εξωστρέφεια, χρηματοδότηση, ενεργειακό κόστος, υποδομές, μεταποίηση και στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τα ζητήματα που αναδεικνύουν τα Επιμελητήρια συνδέονται πλέον άμεσα με τη μεγάλη συζήτηση για ένα βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο που δεν θα περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά θα δημιουργεί ανάπτυξη και ευκαιρίες σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο ρόλος των Επιμελητηρίων αλλάζει καθώς αλλάζουν και οι ανάγκες της ελληνικής οικονομίας. Από θεσμοί εκπροσώπησης της επιχειρηματικής κοινότητας καλούνται όλο και περισσότερο να λειτουργήσουν ως σύνδεσμος μεταξύ επιχειρήσεων, Πολιτείας, επενδύσεων και τοπικής ανάπτυξης.

Η παρουσία των Επιμελητηρίων στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ανέδειξε ακριβώς αυτή τη διάσταση.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Επιμελητήριο Πέλλας, το οποίο συμμετείχε με δικό του περίπτερο και πέντε επιχειρήσεις του νομού, προβάλλοντας προϊόντα και την παραγωγική δυναμική της περιοχής.

Πέρα όμως από την προβολή των επιχειρήσεων, η παρουσία του ανέδειξε ευρύτερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα την περιφερειακή οικονομία: χρηματοδότηση, ενεργειακό κόστος, υποδομές, μεταποίηση, επενδύσεις και εξωστρέφεια.

Τα Επιμελητήρια ως μοχλός βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης

Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από μεγάλες εθνικές επενδύσεις. Χρειάζεται ένα ισχυρό παραγωγικό οικοσύστημα σε κάθε περιφέρεια της χώρας.

Σε αυτό το πεδίο τα Επιμελητήρια μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.

Γνωρίζουν τις ανάγκες των τοπικών επιχειρήσεων, μπορούν να μεταφέρουν τα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας προς την κεντρική διοίκηση και παράλληλα να ενημερώνουν τις επιχειρήσεις για χρηματοδοτικά εργαλεία, ψηφιακές τεχνολογίες, πράσινες επενδύσεις και νέες αγορές.

Ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που δεν διαθέτουν πάντα την οργανωτική δυνατότητα μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, αυτή η υποστήριξη μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την πράσινη και ψηφιακή τους μετάβαση.

Εξωστρέφεια για τις επιχειρήσεις της Περιφέρειας

Ένας από τους βασικότερους άξονες είναι η εξωστρέφεια.

Η συμμετοχή επιχειρήσεων σε μεγάλες εκθέσεις όπως η ΔΕΘ δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία προβολής. Δημιουργεί δυνατότητες για νέες συνεργασίες, επαφές με πελάτες και προμηθευτές και πρόσβαση σε μεγαλύτερες αγορές.

Για μια επιχείρηση της Πέλλας ή οποιασδήποτε άλλης περιφερειακής ενότητας, η γεωγραφική απόσταση από τα μεγάλα οικονομικά κέντρα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Τα Επιμελητήρια μπορούν να λειτουργούν ως πλατφόρμες που συγκεντρώνουν δυνάμεις και επιτρέπουν ακόμη και σε μικρότερες επιχειρήσεις να αποκτούν μεγαλύτερη παρουσία στην ελληνική και διεθνή αγορά.

Ενεργειακό κόστος και πράσινη μετάβαση

Το ενεργειακό κόστος βρίσκεται σταθερά μεταξύ των σημαντικότερων προβλημάτων που θέτουν οι παραγωγικές επιχειρήσεις.

Η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων, η αυτοπαραγωγή ενέργειας, η αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η εξοικονόμηση και ο εκσυγχρονισμός του παραγωγικού εξοπλισμού μπορούν να περιορίσουν τόσο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα όσο και το λειτουργικό κόστος μιας επιχείρησης.

Τα Επιμελητήρια μπορούν εδώ να λειτουργήσουν ως φορείς ενημέρωσης και τεχνικής υποστήριξης, βοηθώντας ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση στις δυνατότητες της πράσινης μετάβασης.

Οι υποδομές καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα

Εξίσου κρίσιμο ζήτημα είναι οι υποδομές.

Στην περίπτωση της Πέλλας, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ιορδάνης Τσώτσος έθεσε στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα το ζήτημα του οδικού δικτύου και της προώθησης του μεγάλου οδικού έργου που αφορά την περιοχή.

Ένα σύγχρονο οδικό δίκτυο δεν αποτελεί απλώς ένα κατασκευαστικό έργο. Συνδέεται με την ασφάλεια των μετακινήσεων, τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, την πρόσβαση στις αγορές και την ελκυστικότητα μιας περιοχής για νέες επενδύσεις.

Για αγροτικές και παραγωγικές περιοχές, η ποιότητα των μεταφορικών υποδομών μπορεί να καθορίζει σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα των ίδιων των επιχειρήσεων.

Στη σύγχρονη αντίληψη της βιώσιμης ανάπτυξης, ωστόσο, οι νέες υποδομές χρειάζεται να σχεδιάζονται με κριτήρια οδικής ασφάλειας, ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και περιορισμού των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Μεταποίηση: να μένει μεγαλύτερη αξία στον τόπο παραγωγής

Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική περιφέρεια έχει και η ενίσχυση της μεταποίησης.

Σε περιοχές με ισχυρή πρωτογενή παραγωγή, όπως η Πέλλα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να παράγονται αγροτικά προϊόντα αλλά μεγαλύτερο μέρος της επεξεργασίας, τυποποίησης και εμπορικής τους αξίας να δημιουργείται στον ίδιο τον τόπο παραγωγής.

Η ενίσχυση της τοπικής μεταποίησης μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να αυξήσει την προστιθέμενη αξία των προϊόντων και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας.

Χρηματοδότηση για τη μετάβαση

Καμία πράσινη ή ψηφιακή μετάβαση, όμως, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς πρόσβαση σε κεφάλαια.

Η ρευστότητα και η χρηματοδότηση βρέθηκαν μεταξύ των βασικών θεμάτων που τέθηκαν και στη Γενική Συνέλευση της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, όπου ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Πέλλας, ως μέλος της Διοικητικής Επιτροπής της ΚΕΕΕ, πραγματοποίησε την κεντρική εισήγηση για τα ζητήματα των παραγωγικών τάξεων.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία είναι απαραίτητη προκειμένου να επενδύσουν σε ενεργειακή αποδοτικότητα, ψηφιοποίηση, σύγχρονο εξοπλισμό και καινοτομία.

Από την εκπροσώπηση στη δημιουργία οικοσυστημάτων

Το επόμενο βήμα για τα Επιμελητήρια είναι επομένως να εξελιχθούν ακόμη περισσότερο από φορείς εκπροσώπησης σε τοπικούς επιταχυντές της βιώσιμης επιχειρηματικότητας.

Να συνδέουν επιχειρήσεις με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, να διευκολύνουν συνεργασίες, να ενημερώνουν για ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία, να ενισχύουν την εξωστρέφεια και να υποστηρίζουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Η περίπτωση του Επιμελητηρίου Πέλλας στη ΔΕΘ αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη διευρυμένη αποστολή: προβολή των επιχειρήσεων από τη μία πλευρά και θεσμική διεκδίκηση των προϋποθέσεων ανάπτυξης από την άλλη.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα αναζητά ένα περισσότερο ανθεκτικό και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο, τα Επιμελητήρια μπορούν να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στην εθνική στρατηγική και στην πραγματική οικονομία κάθε τόπου.

Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τον Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης 8 για αξιοπρεπή εργασία και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, τον Στόχο 9 για βιομηχανία, καινοτομία και ανθεκτικές υποδομές και τον Στόχο 17 για συνεργασίες και συνέργειες για την επίτευξη των στόχων.