Καμπανάκι κινδύνου για τις ελληνικές πόλεις κρούει ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, προειδοποιώντας για την αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων και την ανάγκη άμεσης επανεξέτασης των αντιπλημμυρικών έργων.
Την ανάγκη ριζικής αναθεώρησης του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζονται οι ελληνικές πόλεις και οι υποδομές τους επισημαίνει ο Ευθύμιος Λέκκας, πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και ομότιμος καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Γιώργο Ψύλλια, ο καθηγητής αναλύει τους λόγους για τους οποίους οι πλημμύρες προκαλούν ολοένα μεγαλύτερες καταστροφές, τονίζοντας ότι η κλιματική κρίση, σε συνδυασμό με τις παλαιωμένες υποδομές, αυξάνει σημαντικά την επικινδυνότητα.
«Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε με δεδομένα 40 ετών»
Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Λέκκα, η ένταση και η συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων παρουσιάζουν σημαντική αύξηση, με τις επιπτώσεις να γίνονται ολοένα σοβαρότερες.
Ο ίδιος εκτιμά ότι το φαινόμενο El Niño, που αναφέρει ότι αναπτύχθηκε μέσα στο 2026, ενδέχεται να επηρεάσει τις κλιματικές συνθήκες έως τους πρώτους μήνες του 2027.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρεί χώρες όπως η Ελλάδα, που διαθέτουν εκτεταμένη ακτογραμμή και επηρεάζονται έντονα από τις μεταβολές του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
«Δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις κλιματικές συνθήκες που γνωρίζαμε πριν από 30-40 χρόνια», υπογραμμίζει.
Απαρχαιωμένα αντιπλημμυρικά έργα και τσιμεντοποίηση
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αναδεικνύει ο καθηγητής είναι η κατάσταση των υφιστάμενων υποδομών.
Πολλά αντιπλημμυρικά έργα έχουν σχεδιαστεί με παλαιότερα δεδομένα, χωρίς να ανταποκρίνονται απαραίτητα στις σημερινές κλιματικές συνθήκες.
Ιδιαίτερα στην Αττική, όπως επισημαίνει, ακόμη και βροχοπτώσεις μέτριας έντασης προκαλούν προβλήματα που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Οι βασικές αιτίες περιλαμβάνουν:
- Τα μπαζωμένα και εγκιβωτισμένα ρέματα.
- Την εκτεταμένη τσιμεντοποίηση των αστικών περιοχών.
- Τα ανεπαρκή συστήματα αποστράγγισης.
- Την παλαιότητα και την περιορισμένη ανθεκτικότητα των υποδομών.
Από την ξηρασία στις πλημμύρες μέσα σε λίγες ώρες
Ο Ευθύμιος Λέκκας περιγράφει μια νέα πραγματικότητα, στην οποία περιοχές που αντιμετωπίζουν έλλειψη νερού μπορούν μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να βρεθούν αντιμέτωπες με καταστροφικές πλημμύρες.
Η αυξημένη συγκέντρωση πληθυσμού, κτιρίων και οικονομικών δραστηριοτήτων σε ευάλωτες περιοχές ενισχύει ακόμη περισσότερο τις πιθανές επιπτώσεις.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν περιορίζεται στην ένταση της βροχόπτωσης, αλλά συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ανάπτυξης των πόλεων.
Βιώσιμες και ανθεκτικές πόλεις η απάντηση στην κλιματική κρίση
Η προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η επανεξέταση των αντιπλημμυρικών έργων, η προστασία των φυσικών ρεμάτων, η δημιουργία περισσότερων πράσινων επιφανειών και ο εκσυγχρονισμός των δικτύων αποστράγγισης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου.
Παράλληλα, απαιτείται αποτελεσματικότερος πολεοδομικός σχεδιασμός και ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.
Το μήνυμα του Ευθύμιου Λέκκα είναι σαφές: Η Ελλάδα πρέπει να προσαρμόσει τις πόλεις και τις υποδομές της στις νέες κλιματικές συνθήκες, πριν οι επόμενες έντονες βροχοπτώσεις μετατραπούν σε νέες καταστροφές.