Η μετάβαση από τις «αμυντικές δαπάνες» στις «αμυντικές επενδύσεις» βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια κατά τα εγκαίνια του περιπτέρου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για μια αλλαγή φιλοσοφίας που μπορεί να συνδεθεί άμεσα με ένα ευρύτερο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης: επενδύσεις στην ελληνική τεχνογνωσία, στην έρευνα, στην καινοτομία, στην εγχώρια παραγωγή και στη δημιουργία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο κ. Δένδιας, στόχος είναι η Ελλάδα να μετατραπεί «από απλό πελάτη αγοράς συστημάτων σε συμπαραγωγό».
Ελληνική τεχνολογία και συστήματα anti-drone
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του υπουργού στα νέα ελληνικά συστήματα αντιμετώπισης drones.
Πέρα από το ήδη γνωστό σύστημα «Κένταυρος» της ΕΑΒ, ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στους «Υπερίωνα», «Τηλέμαχο» και «Τεύκρο», συστήματα που, σύμφωνα με όσα ανέφερε, έχουν αναπτυχθεί με ελληνική έρευνα και τεχνογνωσία.
Η ανάπτυξη τέτοιων τεχνολογιών αποκτά οικονομική σημασία πέρα από τη στενή αμυντική τους χρήση. Η επένδυση σε προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, drones, τεχνητή νοημοσύνη, αισθητήρες και τεχνολογίες διττής χρήσης μπορεί να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα καινοτομίας με εφαρμογές και σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Από εισαγωγέας σε παραγωγό τεχνολογίας
Αυτή ακριβώς είναι μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις της βιώσιμης παραγωγικής ανάπτυξης.
Μια οικονομία γίνεται περισσότερο ανθεκτική όταν δεν βασίζεται αποκλειστικά στην εισαγωγή τεχνολογίας, αλλά δημιουργεί εγχώρια τεχνογνωσία, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η αμυντική βιομηχανία μπορεί, υπό αυτή την έννοια, να λειτουργήσει ως πεδίο ανάπτυξης νέων τεχνολογιών και συνεργασιών μεταξύ κράτους, ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, νεοφυών επιχειρήσεων και βιομηχανίας.
ΕΑΒ και διεθνείς συνεργασίες
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ της ΕΑΒ και της Generation 5 Holdings, το οποίο υπεγράφη παρουσία του υπουργού.
Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση ενός ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας, με σημαντικότερη προοπτική τη δημιουργία περιφερειακής εγκατάστασης συντήρησης και επισκευής αεροσκαφών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τέτοιες διεθνείς συνέργειες μπορούν να ενισχύσουν την εξωστρέφεια της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και να δημιουργήσουν νέες προοπτικές για ελληνική τεχνογνωσία και επιχειρήσεις.
Επένδυση και στο ανθρώπινο δυναμικό
Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε επίσης στη δεύτερη φάση της μεταρρύθμισης της Δομής Δυνάμεων, από την οποία εκτίμησε ότι μπορούν να προκύψουν νέες εξοικονομήσεις ύψους 160 έως 180 εκατ. ευρώ.
Στόχος, όπως ανέφερε, είναι οι εξοικονομήσεις αυτές να επιστρέψουν στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω μισθολογικών αυξήσεων, με χρονικό ορίζοντα έως τα μέσα του 2027.
Η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελεί επίσης βασικό συστατικό μιας βιώσιμης αναπτυξιακής στρατηγικής. Η τεχνολογία χωρίς κατάλληλα εκπαιδευμένο και επαρκώς υποστηριζόμενο προσωπικό δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει μακροπρόθεσμη αξία.
Άμυνα, καινοτομία και βιώσιμη οικονομία
Η νέα προσέγγιση που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ δείχνει ότι η αμυντική πολιτική μπορεί να αποκτήσει και ισχυρό παραγωγικό αποτύπωμα.
Το μεγάλο στοίχημα είναι ένα μέρος των σημαντικών πόρων που απαιτούνται για την άμυνα της χώρας να επιστρέφει στην ελληνική οικονομία με τη μορφή έρευνας, παραγωγής, καινοτομίας, εξαγωγών και νέων θέσεων εργασίας.
Αν αυτό επιτευχθεί, η ενίσχυση της εθνικής άμυνας μπορεί παράλληλα να αποτελέσει μοχλό τεχνολογικού και παραγωγικού μετασχηματισμού.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη σύνδεση με τη βιώσιμη ανάπτυξη: οι αναγκαίες δημόσιες δαπάνες να μετατρέπονται, όπου είναι δυνατόν, σε επενδύσεις που δημιουργούν τεχνογνωσία και μακροχρόνια αξία για την ελληνική οικονομία.