Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης αναγνωρίζουν τη βελτίωση της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας τη σημαντική αύξηση των επενδύσεων και την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Η μεγάλη πρόκληση είναι η οικονομική πρόοδος να μετατραπεί σε μακροχρόνια, βιώσιμη ανάπτυξη που θα ωφελεί το σύνολο της κοινωνίας.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε μια περίοδο μετασχηματισμού, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στην αναπτυξιακή της πορεία. Οι αξιολογήσεις των διεθνών οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης τον Σεπτέμβριο καταγράφουν τη βελτίωση της οικονομικής ανθεκτικότητας της χώρας, αναδεικνύοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση αυτής της δυναμικής.

Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί βασικό ζητούμενο για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Η αύξηση του ΑΕΠ και η ενίσχυση των επενδύσεων αποτελούν σημαντικούς οικονομικούς δείκτες. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση είναι η δημιουργία ενός παραγωγικού μοντέλου που θα συνδυάζει την οικονομική μεγέθυνση με την κοινωνική συνοχή, την περιβαλλοντική προστασία και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Θετικά μηνύματα από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης

Οι Moody’s, DBRS και Scope αναγνωρίζουν τη βελτίωση των οικονομικών προοπτικών της Ελλάδας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην επενδυτική δραστηριότητα, στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και στη δημοσιονομική ανθεκτικότητα.

Ο Moody’s αναβάθμισε στις 18 Σεπτεμβρίου τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές, διατηρώντας την επενδυτική βαθμίδα Baa3.

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

+1

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας στηρίζεται περισσότερο στις επενδύσεις, γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις ενίσχυσης της παραγωγικότητας.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων μετά το 2020. Σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης των επενδύσεων ως ποσοστού του ΑΕΠ προήλθαν, σύμφωνα με τον οίκο, από την ιδιωτική οικονομία.

Η συγκεκριμένη διαπίστωση υποδηλώνει ότι η επενδυτική κινητικότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Αντίστοιχα, ο DBRS αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας σε θετικές, διατηρώντας την πιστοληπτική βαθμίδα BBB, ενώ ο Scope προχώρησε σε αναβάθμιση της χώρας στη βαθμίδα BBB+.

Οι αξιολογήσεις αυτές συνδέουν τη βελτίωση των οικονομικών προοπτικών με την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, τη συνεχιζόμενη επενδυτική δραστηριότητα και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

Οι επενδύσεις ενισχύουν την παραγωγική δυναμική

Η σημαντική αύξηση των επενδύσεων αποτελεί ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο ερευνητικός σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ντίνος Πινέλι, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 10,8% την περίοδο 2019-2025.

Την ίδια περίοδο, το ποσοστό των επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι παραγωγικές επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και να αυξήσουν τις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας.

Παράλληλα, η μεταβολή στη σύνθεση των ξένων άμεσων επενδύσεων, με μικρότερη συγκέντρωση στον τομέα των ακινήτων, αποτελεί ένδειξη διαφοροποίησης της επενδυτικής δραστηριότητας.

Το ζητούμενο είναι η τάση αυτή να συνεχιστεί, ενισχύοντας κλάδους που δημιουργούν υψηλή προστιθέμενη αξία και προσφέρουν μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη.

Η παραγωγικότητα και οι πραγματικοί μισθοί

Παρά τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων, η παραγωγικότητα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται ο DBRS, η παραγωγικότητα της εργασίας ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα βρισκόταν το 2025 στο 67% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση την αγοραστική δύναμη.

Η απόσταση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω εκσυγχρονισμού της παραγωγικής βάσης.

Η επένδυση στην τεχνολογία, στην έρευνα, στην καινοτομία και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για υψηλότερη παραγωγικότητα.

Η αύξηση της παραγωγικότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική και για τη διατηρήσιμη ενίσχυση των πραγματικών μισθών.

Η οικονομική ανάπτυξη αποκτά ουσιαστικό κοινωνικό περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από καλύτερες αμοιβές, ποιοτικές θέσεις εργασίας και περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες.

Πράσινη μετάβαση και βιώσιμες επενδύσεις

Η μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας της ελληνικής οικονομίας.

Οι επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στην ενεργειακή αποδοτικότητα, στην κυκλική οικονομία και στις καθαρές τεχνολογίες μπορούν να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την υλοποίηση επενδύσεων που συνδυάζουν οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Η πράσινη μετάβαση, ωστόσο, απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η ανάπτυξη νέων ενεργειακών υποδομών πρέπει να συνοδεύεται από την προστασία της βιοποικιλότητας, την ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και την εξασφάλιση οικονομικά προσιτής ενέργειας.

Η βιωσιμότητα των επενδύσεων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την οικονομική τους απόδοση, αλλά και από τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις τους.

Η ανάπτυξη πρέπει να φτάσει σε ολόκληρη την Ελλάδα

Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις του νέου αναπτυξιακού μοντέλου είναι η ισόρροπη κατανομή των αναπτυξιακών ευκαιριών.

Η ενίσχυση των επενδύσεων πρέπει να δημιουργεί προοπτικές τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και στην ελληνική περιφέρεια.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο πρωτογενής τομέας, η μεταποίηση, ο τουρισμός και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός περισσότερο διαφοροποιημένου παραγωγικού μοντέλου.

Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή περισσότερων επιχειρήσεων στην αναπτυξιακή διαδικασία.

Παράλληλα, η ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση δημογραφικών προκλήσεων και στη δημιουργία προοπτικών απασχόλησης για τους νέους.

Η ανάπτυξη που συγκεντρώνεται σε περιορισμένο αριθμό επιχειρήσεων ή γεωγραφικών περιοχών δεν αξιοποιεί πλήρως τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Οι θετικές αξιολογήσεις των διεθνών οίκων αποτελούν ένδειξη βελτίωσης των οικονομικών προοπτικών της Ελλάδας. Δεν σημαίνουν, ωστόσο, ότι έχουν αντιμετωπιστεί όλες οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας.

Η ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας, η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η αποτελεσματική αξιοποίηση των επενδυτικών πόρων παραμένουν σημαντικές προκλήσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η περίοδος μετά την ολοκλήρωση των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής θα αποτελέσει ουσιαστική δοκιμασία για τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Το ζητούμενο είναι να διαμορφωθούν συνθήκες που θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να συνεχίσουν να επενδύουν, να καινοτομούν και να δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, χωρίς να εξαρτώνται διαρκώς από έκτακτα χρηματοδοτικά προγράμματα.

Παράλληλα, η οικονομική πολιτική καλείται να συνδυάσει τη δημοσιονομική σταθερότητα με την κοινωνική συνοχή και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αποτελεί απλώς έναν περιβαλλοντικό στόχο. Είναι μια συνολική προσέγγιση που συνδέει την παραγωγικότητα, την οικονομική ανθεκτικότητα και την ευημερία των πολιτών.

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι μόνο να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά να εξασφαλίσει ότι η ανάπτυξη αυτή θα έχει διάρκεια, θα δημιουργεί ευκαιρίες για όλους και θα προστατεύει τους πόρους που χρειάζονται οι επόμενες γενιές.