Από τις πράσινες διαδρομές και το ποδήλατο έως την κοινωνική ένταξη και την προσβασιμότητα – Νέα πολιτική διακήρυξη αναγνωρίζει τον αθλητισμό ως παράγοντα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης
Ο αθλητισμός αποκτά πλέον έναν ευρύτερο ρόλο στην παγκόσμια ατζέντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως μέσο άσκησης και ψυχαγωγίας, αλλά και ως εργαλείο για τη δημιουργία πιο υγιών, συμπεριληπτικών, ασφαλών και βιώσιμων πόλεων.
Η νέα αυτή διάσταση αποτυπώνεται σε πολιτική διακήρυξη που υιοθέτησαν τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ στο πλαίσιο του High-level Political Forum (HLPF) στη Νέα Υόρκη.
Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (IOC), η οποία διαθέτει καθεστώς παρατηρητή στον ΟΗΕ, συμμετείχε στη σχετική διαβούλευση, υποστηρίζοντας την ενσωμάτωση του αθλητισμού στις πολιτικές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης.
Αθλητισμός πέρα από τα γήπεδα
Η διακήρυξη περιλαμβάνει δύο ρητές δεσμεύσεις που συνδέουν τον αθλητισμό με την κοινωνική ένταξη, την εκπαίδευση, την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η δυνατότητά του να συμβάλει στη δημιουργία ασφαλών, προσβάσιμων και ποιοτικών δημόσιων χώρων.
Πρόκειται για μια διαφορετική προσέγγιση στον σχεδιασμό των πόλεων. Αθλητισμός δεν σημαίνει μόνο μεγάλες εγκαταστάσεις και διοργανώσεις, αλλά και πεζόδρομοι, ποδηλατόδρομοι, πάρκα, ανοιχτά γήπεδα και δημόσιοι χώροι που ενθαρρύνουν τη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητα.
Η σύνδεση αυτή βρίσκεται και στον πυρήνα του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 11 του ΟΗΕ για βιώσιμες πόλεις και κοινότητες.
19 χώρες εντάσσουν τον αθλητισμό στις πολιτικές τους
Η τάση αποτυπώνεται και στις Εθελοντικές Εθνικές Εκθέσεις Προόδου (Voluntary National Reviews).
Από τις 36 χώρες που παρουσίασαν τις εκθέσεις τους, οι 19 ανέδειξαν τον αθλητισμό ως εργαλείο για την προώθηση της υγείας, της εκπαίδευσης, της κοινωνικής συνοχής, του τουρισμού και της βιώσιμης ανάπτυξης των πόλεων.
Τα παραδείγματα δείχνουν ότι η συγκεκριμένη στρατηγική μπορεί να πάρει πολύ διαφορετικές μορφές ανάλογα με τις ανάγκες κάθε χώρας και πόλης.
135 χιλιόμετρα πράσινων διαδρομών στο Ριάντ
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία παρουσίασε το Sports Boulevard στο Ριάντ.
Πρόκειται για ένα δίκτυο πράσινων διαδρομών μήκους 135 χιλιομέτρων, σχεδιασμένο μεταξύ άλλων για περπάτημα και ποδηλασία.
Τέτοιου είδους παρεμβάσεις δείχνουν πώς η φυσική δραστηριότητα μπορεί να συνδεθεί με την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και τις βιώσιμες μετακινήσεις.
Το Μπαχρέιν, από την πλευρά του, ανέδειξε τις επενδύσεις σε αθλητικές υποδομές και στον σχολικό αθλητισμό, καθώς και τις προσπάθειες ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών και ανάπτυξης του παραολυμπιακού αθλητισμού.
Από το Milano Cortina 2026 στο Ντακάρ
Η Ιταλία υπογράμμισε τη συμβολή του αθλητισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από τη Διακήρυξη της G7 στην Πεσκάρα και τις πρωτοβουλίες που συνδέονται με τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Milano Cortina 2026.
Στη Σενεγάλη, αντίστοιχα, ο αθλητισμός ενσωματώνεται στον αστικό σχεδιασμό της πόλης Πικίν στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες Νέων Ντακάρ 2026.
Αθλητικές εγκαταστάσεις και δημόσιοι χώροι αξιοποιούνται με στόχο όχι μόνο τη φιλοξενία αθλητικών δραστηριοτήτων, αλλά και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της τοπικής ανάπτυξης.
Μια βιώσιμη πόλη είναι και μια πόλη που κινείται
Η αναγνώριση του αθλητισμού από τον ΟΗΕ διευρύνει ουσιαστικά τη συζήτηση γύρω από τη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων.
Μια βιώσιμη πόλη δεν χαρακτηρίζεται μόνο από την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων της, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή τις πράσινες μεταφορές. Χρειάζεται παράλληλα να προσφέρει στους κατοίκους της χώρο για περπάτημα, ποδήλατο, άθληση, κοινωνική επαφή και ασφαλή καθημερινή δραστηριότητα.
Η επένδυση σε τέτοιες υποδομές μπορεί να δημιουργεί πολλαπλό όφελος: καλύτερη ποιότητα ζωής, περισσότερη φυσική δραστηριότητα, ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και νέες δυνατότητες για την τοπική οικονομία.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, η νέα αναγνώριση ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική Olympic Impact, η οποία επιδιώκει να καταστήσει τον αθλητισμό μέρος της καθημερινής ζωής περισσότερων ανθρώπων και κοινοτήτων.
Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφές: ο αθλητισμός μπορεί να αποτελέσει κομμάτι της υποδομής μιας βιώσιμης πόλης και όχι απλώς μια δραστηριότητα που πραγματοποιείται μέσα σε αυτήν.