Σημαντική χρηματοδότηση για Δήμους και Περιφέρειες που επλήγησαν από ακραία φυσικά φαινόμενα – 492 εκατ. ευρώ στην πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση, ψηφιοποίηση των αποζημιώσεων και λιγότερη γραφειοκρατία για τους πληγέντες.
Τη σημασία της ουσιαστικής στήριξης των τοπικών κοινωνιών που δοκιμάζονται από φυσικές καταστροφές, αλλά και την ανάγκη εκσυγχρονισμού του μηχανισμού κρατικής αρωγής, ανέδειξε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για θέματα κρατικής αρωγής, Κώστας Κατσαφάδος, κατά την ομιλία του στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν οι χρηματοδοτήσεις για την αποκατάσταση δημοτικών και περιφερειακών υποδομών, η επιτάχυνση των διαδικασιών αποζημίωσης και η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ κεντρικού κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο υφυπουργός παρουσίασε στοιχεία για τη χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης από το 2023 έως σήμερα, ενώ αναφέρθηκε στις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές και στα νέα ψηφιακά εργαλεία που αποσκοπούν στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών μετά από μια φυσική καταστροφή.
1,124 δισ. ευρώ σε Δήμους και Περιφέρειες από το 2023
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Κώστας Κατσαφάδος, από το 2023 μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί 1,124 δισεκατομμύρια ευρώ προς την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση για την αποκατάσταση υποδομών σε περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Από το συνολικό ποσό, 492 εκατομμύρια ευρώ έχουν κατευθυνθεί στους Δήμους.
Όπως ανέφερε, από το 2025, οπότε ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο της κρατικής αρωγής, έχουν δοθεί 362 εκατομμύρια ευρώ σε Δήμους για την αποκατάσταση των υποδομών τους.
Επιπλέον, κατά την τελευταία συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής, περίπου έναν μήνα πριν από το συνέδριο, εκταμιεύθηκαν ακόμη 35 εκατομμύρια ευρώ για Δήμους που βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Τα συγκεκριμένα ποσά αποτυπώνουν την έκταση των αναγκών που δημιουργούνται μετά από πλημμύρες, πυρκαγιές και άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα, τα οποία προκαλούν σημαντικές ζημιές στις τοπικές υποδομές.
«Τα χρήματα δεν είναι αρκετά, αλλά υπάρχει ένα πολύτιμο εργαλείο»
Ο υφυπουργός αναγνώρισε ότι οι ανάγκες αποκατάστασης είναι ιδιαίτερα μεγάλες και ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν πάντοτε για την πλήρη κάλυψή τους.
«Είναι αρκετά αυτά τα χρήματα; Προφανώς και δεν είναι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι έχει διαμορφωθεί ένας σημαντικός χρηματοδοτικός μηχανισμός, μέσω του οποίου οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να προχωρούν με ταχύτερες διαδικασίες στην αποκατάσταση των ζημιών.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι οι πληγείσες περιοχές να αποκτούν το συντομότερο δυνατό ξανά λειτουργικές υποδομές και οι πολίτες να επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους.
Η Πολιτεία δίπλα στον πολίτη και την επόμενη ημέρα της καταστροφής
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Κώστας Κατσαφάδος στην ανάγκη η Πολιτεία να βρίσκεται δίπλα στους πολίτες όχι μόνο κατά την εκδήλωση ενός ακραίου φαινομένου, αλλά και κατά την περίοδο αποκατάστασης.
Όπως τόνισε, η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, όμως εξίσου σημαντική είναι η στήριξη των ανθρώπων που έχουν χάσει την κατοικία, την περιουσία ή τις βασικές υποδομές της καθημερινότητάς τους.
Η αποκατάσταση των τοπικών κοινωνιών δεν περιορίζεται στην τεχνική επισκευή των ζημιών, αλλά συνδέεται με την οικονομική δραστηριότητα, την κοινωνική συνοχή και την επιστροφή των πολιτών σε συνθήκες κανονικότητας.
Λιγότερες αρμοδιότητες στους Δήμους για τις αυτοψίες
Σημαντική θεσμική αλλαγή που παρουσίασε ο υφυπουργός αφορά τις αυτοψίες σε κτίρια που έχουν υποστεί ζημιές από φυσικές καταστροφές.
Μέχρι πρότινος, η σχετική διαδικασία αποτελούσε υποχρέωση των Δήμων, μέσω των αρμόδιων δημοτικών επιτροπών.
Πλέον, σύμφωνα με τον Κώστα Κατσαφάδο, τις αυτοψίες αναλαμβάνουν κλιμάκια μηχανικών της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών.
Η αλλαγή αποσκοπεί στην αποφόρτιση των δημοτικών υπηρεσιών, οι οποίες συχνά καλούνται να διαχειριστούν μεγάλο αριθμό αρμοδιοτήτων με περιορισμένο προσωπικό.
Παράλληλα, επιδιώκεται η καλύτερη οργάνωση και η επιτάχυνση των διαδικασιών καταγραφής των ζημιών.
Ψηφιοποίηση των αποζημιώσεων και εκσυγχρονισμός της κρατικής αρωγής
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε στο πρόσφατα ψηφισμένο νομοσχέδιο για την κρατική αρωγή, το οποίο προβλέπει τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση των σχετικών διαδικασιών.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, στόχος είναι η ταχύτερη, διαφανέστερη και αποτελεσματικότερη καταβολή των αποζημιώσεων προς τους πολίτες που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Οι παρεμβάσεις αφορούν τη στεγαστική αρωγή, την πρώτη αρωγή και άλλες μορφές οικονομικής ενίσχυσης.
Παράλληλα, όπως σημείωσε, πραγματοποιήθηκαν αλλαγές στο ύψος των ενισχύσεων, ώστε η οικονομική στήριξη να ανταποκρίνεται περισσότερο στο πραγματικό κόστος αποκατάστασης.
Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μπορεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να διευκολύνει την πρόσβαση των δικαιούχων στις υπηρεσίες κρατικής αρωγής.
Ψηφιακός Βοηθός Κρατικής Αρωγής για την ενημέρωση των πολιτών
Στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού, ο Κώστας Κατσαφάδος παρουσίασε και τον Ψηφιακό Βοηθό Κρατικής Αρωγής, ο οποίος έχει τεθεί σε λειτουργία μέσω της ιστοσελίδας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Πρόκειται για ένα νέο εργαλείο ενημέρωσης, μέσω του οποίου οι πολίτες μπορούν να αναζητούν πληροφορίες για ζητήματα κρατικής αρωγής με απλό και κατανοητό τρόπο.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια δημιουργίας πιο προσβάσιμων δημόσιων υπηρεσιών, ιδιαίτερα για ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες μιας φυσικής καταστροφής.
Παράλληλα, ο υφυπουργός προανήγγειλε αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής, με έμφαση στην ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα.
Η συνεργασία κράτους, Περιφερειών και Δήμων είναι απαραίτητη
Ο Κώστας Κατσαφάδος υπογράμμισε ότι κανένας σχεδιασμός Πολιτικής Προστασίας δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς αποτελεσματική συνεργασία όλων των επιπέδων διοίκησης.
Όπως επισήμανε, το κεντρικό κράτος, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες, αλλά κοινό στόχο την προστασία και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε από την Αυτοδιοίκηση έγκαιρη ενημέρωση για τις ανάγκες των περιοχών, σαφή καταγραφή των προβλημάτων και υποβολή ώριμων, τεκμηριωμένων προτάσεων έργων.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ιεράρχηση των υποδομών που χρειάζονται ενίσχυση και στη βελτίωση του επιχειρησιακού συντονισμού.
«Το κεντρικό κράτος, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι δεν είναι ανταγωνιστικοί μηχανισμοί. Έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες, αλλά κοινό στόχο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Κλιματική ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών
Η παρέμβαση του υφυπουργού στο συνέδριο της ΚΕΔΕ ανέδειξε τη σημασία της κρατικής αρωγής ως βασικού μηχανισμού στήριξης των περιοχών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές.
Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση εντείνει την ανάγκη προσαρμογής και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των υποδομών, η γρήγορη αποκατάσταση των ζημιών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.
Η διάθεση χρηματοδοτικών πόρων, η απλοποίηση των διαδικασιών και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού συστήματος κρατικής αρωγής.
Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα απαιτεί η αποκατάσταση να συνδυάζεται με έργα πρόληψης, αντιπλημμυρικής προστασίας και καλύτερου σχεδιασμού των υποδομών.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αποκαθίστανται γρήγορα οι ζημιές, αλλά οι τοπικές κοινωνίες να γίνονται ισχυρότερες και καλύτερα προετοιμασμένες απέναντι στις μελλοντικές φυσικές καταστροφές.
Αυτή είναι και η ουσία της συνεργασίας που ζήτησε ο Κώστας Κατσαφάδος από τους Δήμους και τις Περιφέρειες, με κοινό προσανατολισμό την προστασία του πολίτη και την ταχύτερη επιστροφή στην κανονικότητα.