Στο επίκεντρο της παρέμβασης της υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο σύγχρονος πολεοδομικός σχεδιασμός, η Ψηφιακή Τράπεζα Γης και η αξιοποίηση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης – Πολεοδομικές μελέτες σε 601 Δημοτικές Ενότητες και συνάντηση εργασίας με την Αυτοδιοίκηση στις 25 Νοεμβρίου.
Τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται για τους Δήμους και τους πολίτες μέσα από τον σύγχρονο πολεοδομικό σχεδιασμό ανέδειξε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη, κατά την ομιλία της στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκαν οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, η πρόοδος των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και η ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ της κεντρικής διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Με την εμπειρία της 13ετούς παρουσίας της στον χώρο της Αυτοδιοίκησης, η υφυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις πραγματικές ανάγκες των Δήμων, επισημαίνοντας ότι ο πολεοδομικός σχεδιασμός πρέπει να οδηγεί σε εφαρμόσιμες λύσεις με ουσιαστικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες.
Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης: Ένα νέο εργαλείο για τις πόλεις
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, έναν μηχανισμό που μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες τόσο για τους ιδιοκτήτες ακινήτων όσο και για τους Δήμους.
Όπως εξήγησε, οι ΖΥΣ συνδέονται με την οργανωμένη μεταφορά συντελεστή δόμησης μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης.
Η υφυπουργός διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για γενική αύξηση της δόμησης ούτε για πολεοδομικά μπόνους αντίστοιχα με εκείνα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ).
Αντίθετα, ο μηχανισμός αποσκοπεί στη μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης υπό συγκεκριμένες πολεοδομικές προϋποθέσεις, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν χρόνιες εκκρεμότητες και να εξυπηρετηθούν ανάγκες του δημόσιου χώρου.
Λύσεις για διατηρητέα ακίνητα και δεσμευμένες ιδιοκτησίες
Σύμφωνα με την υφυπουργό, η λειτουργία των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης μπορεί να προσφέρει διέξοδο σε ιδιοκτήτες διατηρητέων κτιρίων και δεσμευμένων ακινήτων.
Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες οι ιδιοκτήτες αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην αξιοποίηση της περιουσίας τους, λόγω πολεοδομικών ή άλλων δεσμεύσεων.
Μέσω της μεταφοράς συντελεστή δόμησης δημιουργείται η δυνατότητα αξιοποίησης των σχετικών δικαιωμάτων με οργανωμένο τρόπο, σύμφωνα με τους κανόνες που θα διέπουν τον μηχανισμό.
Παράλληλα, οι Δήμοι μπορούν να αποκτήσουν ένα πρόσθετο εργαλείο για την εξασφάλιση χώρων που προορίζονται για κοινωφελείς και κοινόχρηστες χρήσεις.
Περισσότερες πλατείες, κοινόχρηστοι χώροι και αστικό πράσινο
Μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις των ΖΥΣ αφορά τη δυνατότητα ενίσχυσης του δημόσιου χώρου.
Μέσα από την εφαρμογή του μηχανισμού, οι Δήμοι μπορούν να διευκολυνθούν στην εξασφάλιση εκτάσεων για πλατείες, χώρους πρασίνου και άλλες κοινόχρηστες υποδομές.
Η συγκεκριμένη προοπτική συνδέεται άμεσα με τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, καθώς η αύξηση και η ποιοτική αναβάθμιση των ελεύθερων χώρων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για πιο λειτουργικές και ανθεκτικές πόλεις.
Σε ένα περιβάλλον όπου η κλιματική αλλαγή εντείνει τις πιέσεις στον αστικό ιστό, η προστασία και η ανάπτυξη του αστικού πρασίνου αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Δημόσια διαβούλευση 60 ημερών – Κάλεσμα στους Δήμους να συμμετάσχουν
Η Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη υπενθύμισε ότι η δημόσια διαβούλευση για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης ξεκίνησε στις 3 Νοεμβρίου 2026 και θα διαρκέσει 60 ημέρες.
Η υφυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη ενεργού συμμετοχής των Δήμων στη διαδικασία, ώστε να αποτυπωθούν οι πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι δημοτικές αρχές διαθέτουν άμεση γνώση των πολεοδομικών προβλημάτων και των αναγκών κάθε περιοχής.
Πολεοδομικός σχεδιασμός σε 601 Δημοτικές Ενότητες
Σημαντική αναφορά έγινε στην πρόοδο των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η υφυπουργός, οι σχετικές μελέτες καλύπτουν 601 Δημοτικές Ενότητες σε ολόκληρη τη χώρα.
Πρόκειται για μια εκτεταμένη προσπάθεια χωρικού σχεδιασμού, με στόχο τη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων χρήσεων γης, την οργάνωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων και την προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος.
Η ολοκλήρωση των σχεδίων μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, να διευκολύνει τον αναπτυξιακό προγραμματισμό και να δημιουργήσει πιο ξεκάθαρους όρους για πολίτες, επιχειρήσεις και επενδυτές.
Ωστόσο, όπως αναγνώρισε η υφυπουργός, ιδιαίτερη σημασία έχει η ολοκλήρωση των διαδικασιών έγκρισης, ώστε οι μελέτες να αποκτήσουν ουσιαστική εφαρμογή.
Τουρισμός, ΑΠΕ και βιομηχανία στον χωροταξικό σχεδιασμό
Η υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις παρεμβάσεις για τα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια που αφορούν τον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία.
Οι συγκεκριμένοι τομείς συνδέονται με σημαντικές αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Ο χωροταξικός σχεδιασμός καλείται να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει την οικονομική δραστηριότητα με την προστασία του περιβάλλοντος και τη διατήρηση της φυσιογνωμίας των τοπικών κοινωνιών.
Στις 25 Νοεμβρίου συνάντηση εργασίας με την Αυτοδιοίκηση
Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι στη στελέχωση και στη λειτουργία των πολεοδομικών υπηρεσιών, η Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη ανακοίνωσε τη διοργάνωση συνάντησης εργασίας στις 25 Νοεμβρίου 2026.
Αντικείμενο της συνάντησης θα είναι η πορεία των πολεοδομικών σχεδίων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ενίσχυση του συντονισμού και στην αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων που επηρεάζουν την ολοκλήρωση του σχεδιασμού.
Από τον πολεοδομικό σχεδιασμό στη βιώσιμη ανάπτυξη
Η παρέμβαση της υφυπουργού στο συνέδριο της ΚΕΔΕ ανέδειξε τη σημασία του χωρικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη σύγχρονων, λειτουργικών και περιβαλλοντικά βιώσιμων πόλεων.
Οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, η Ψηφιακή Τράπεζα Γης και τα νέα Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούν εργαλεία που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων, υπό την προϋπόθεση της αποτελεσματικής εφαρμογής τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα των Δήμων να αξιοποιήσουν τον σχεδιασμό για τη δημιουργία περισσότερων κοινόχρηστων χώρων, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ορθολογική οργάνωση των χρήσεων γης.
«Να περάσουμε από τον σχεδιασμό στα αποτελέσματα, από τις εξαγγελίες στην εφαρμογή», τόνισε χαρακτηριστικά η Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη, συνοψίζοντας το βασικό μήνυμα της παρέμβασής της.