Από την επιστροφή ενοικίου και τα 400 ευρώ στους συνταξιούχους έως τον «Κουμπαρά» για τα παιδιά, τις φοροελαφρύνσεις σε αγρότες και επαγγελματίες, το «Σπίτι μου ΙΙΙ» και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για τις ΜμΕ – Πώς ξεδιπλώνεται το πακέτο της ΔΕΘ από το φθινόπωρο του 2026 έως το 2027.

Σε διαδοχικά στάδια από το φθινόπωρο του 2026 και κατά τη διάρκεια του 2027 ενεργοποιείται το νέο πακέτο οικονομικών μέτρων που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, με παρεμβάσεις που αγγίζουν σχεδόν κάθε τμήμα της οικονομίας.

Άμεσες ενισχύσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις άνω των 600 εκατ. ευρώ προβλέπονται από τα τέλη του 2026, ενώ επιπλέον 2,2 δισ. ευρώ αφορούν την επόμενη χρονιά.

Το συνολικό πακέτο ανέρχεται έτσι στα 2,8 δισ. ευρώ, ενώ σωρευτικά στους 15 μήνες έως το τέλος του 2027 εκτιμάται ότι θα αφήσει περίπου 3,5 δισ. ευρώ περισσότερα στο διαθέσιμο εισόδημα 2,2 εκατ. δικαιούχων.

Πέρα όμως από την εισοδηματική διάσταση, αρκετές από τις παρεμβάσεις αγγίζουν βασικά ζητήματα βιώσιμης ανάπτυξης: στέγαση, δημογραφικό, περιφερειακή συνοχή, ενεργειακό κόστος, αγροτική παραγωγή, επενδύσεις και χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Ενοίκια: Οι πρώτες πληρωμές από τον Σεπτέμβριο

Η εφαρμογή ξεκινά από τους ενοικιαστές και ιδιαίτερα από δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν στην Περιφέρεια.

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 προβλέπεται η καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς της Περιφέρειας, αναδρομικά για το φορολογικό έτος 2024.

Στις 30 Νοεμβρίου ακολουθεί η επιστροφή ενοικίου για τις μισθώσεις του 2025, με διευρυμένα εισοδηματικά όρια.

Το μέτρο εκτιμάται ότι καλύπτει περίπου 1 εκατ. ενοικιαστές, δηλαδή το 85% του συνόλου, με περίπου 70.000 νέους δικαιούχους.

Η πρόσθετη στήριξη εκπαιδευτικών και υγειονομικών που εργάζονται εκτός μεγάλων αστικών κέντρων αποκτά και αναπτυξιακή διάσταση: το στεγαστικό κόστος αποτελεί πλέον σημαντικό παράγοντα για τη στελέχωση βασικών δημόσιων υπηρεσιών στην Περιφέρεια.

Συνταξιούχοι: 400 ευρώ τον Νοέμβριο

Στις 30 Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ καθαρά για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται επίσης, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.

Συνολικά οι δικαιούχοι υπολογίζονται σε περίπου 2,2 εκατομμύρια.

Στα τέλη Δεκεμβρίου θα καταβληθούν και οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου 2027, με την αύξηση να εκτιμάται, με τα σημερινά δεδομένα, περίπου στο 2,6%-2,8%.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται επίσης ετήσια τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.

Δημόσιο: Αυξήσεις και επιστροφή του δώρου Χριστουγέννων

Για τους δημοσίους υπαλλήλους οι παρεμβάσεις αναπτύσσονται σταδιακά.

Από το 2027 ενεργοποιούνται φορολογικές αλλαγές για τρίτεκνους, ενώ τον Απρίλιο του 2027 οι μισθοί στο Δημόσιο αυξάνονται οριζόντια σε συνάρτηση με την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Τον Δεκέμβριο του 2027, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται η καταβολή για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.

Ιδιωτικός τομέας: Προς κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ

Για τους χαμηλόμισθους του ιδιωτικού τομέα, η επόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού προβλέπεται τον Απρίλιο του 2027, πάνω από τα 950 ευρώ μικτά.

Επόμενος στόχος είναι τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028, ή 1.300 ευρώ με τις τριετίες.

Παράλληλα, τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, με το όφελος να κατευθύνεται στον εργαζόμενο.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Αλλαγές σε τεκμήρια και προκαταβολή φόρου

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Από το φορολογικό έτος 2026 σχεδιάζεται απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.

Παράλληλα προβλέπεται μείωση φόρου εισοδήματος δημοσιονομικού κόστους 402 εκατ. ευρώ.

Από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων μειώνεται από 55% σε 50%, ενώ προβλέπεται ευνοϊκότερη μεταχείριση για επαγγελματίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους.

Η τελευταία παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικονομική βιωσιμότητα μικρών και αγροτικών περιοχών, όπου η διατήρηση επαγγελματικής δραστηριότητας αποτελεί προϋπόθεση για να παραμείνουν ζωντανές οι τοπικές κοινωνίες.

Αγρότες: Πετρέλαιο και φορολογικές ελαφρύνσεις

Από την 1η Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία.

Από τις φορολογικές δηλώσεις του 2027 προβλέπεται επίσης μηδενικός φορολογικός συντελεστής έως τα 20.000 ευρώ για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με το μέτρο να αφορά περίπου 47.000 από τους 246.000 επαγγελματίες αγρότες που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο.

Η φορολογική ελάφρυνση μπορεί να προσφέρει ανάσα στον πρωτογενή τομέα. Σε βάθος χρόνου, ωστόσο, η βιωσιμότητα της γεωργίας θα εξαρτηθεί και από επενδύσεις σε εξοικονόμηση νερού και ενέργειας, τεχνολογία, ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία των προϊόντων.

Μικρά χωριά: Κατάργηση ΕΝΦΙΑ

Από το 2027 προβλέπεται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.

Συνολικά η κατάργηση επεκτείνεται σε 12.855 οικισμούς.

Η παρέμβαση έχει σαφή περιφερειακή και δημογραφική διάσταση, καθώς επιχειρεί να μειώσει το κόστος κατοχής κατοικίας στις μικρότερες κοινότητες.

Το ζητούμενο, βέβαια, για την ουσιαστική αναζωογόνηση της υπαίθρου παραμένει ευρύτερο: εργασία, υποδομές, υγεία, εκπαίδευση, ψηφιακή συνδεσιμότητα και ποιότητα ζωής.

«Κουμπαράς» για τη νέα γενιά

Τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται να ξεκινήσει ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά έως δύο ετών.

Για κάθε ποσό που θα καταθέτει η οικογένεια, το κράτος θα συνεισφέρει ισόποσα, μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως, έως την ενηλικίωση του παιδιού.

Παράλληλα αυξάνεται το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες, ενώ ενισχύονται τα voucher των βρεφονηπιακών σταθμών.

Οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με το δημογραφικό, αλλά και με μια ευρύτερη αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης: τη διαγενεακή δικαιοσύνη και τη δημιουργία περισσότερων δυνατοτήτων για τη νέα γενιά.

«Σπίτι μου ΙΙΙ» με κεφάλαια 2 δισ. ευρώ

Τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται επίσης να ξεκινήσει το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με κεφάλαια 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Το ηλικιακό όριο διευρύνεται έως τα 55 έτη, η μέγιστη αξία κατοικίας στα 300.000 ευρώ και το ανώτατο δάνειο στα 230.000 ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου.

Η προσιτή κατοικία αποτελεί πλέον ένα από τα κεντρικά ζητήματα κοινωνικής βιωσιμότητας, καθώς το κόστος στέγασης επηρεάζει άμεσα τη δημιουργία οικογένειας, την κινητικότητα των εργαζομένων και το διαθέσιμο εισόδημα.

Ενέργεια: Μειώνονται οι χρεώσεις ΥΚΩ

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στα οικιακά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh.

Παράλληλα προβλέπεται σταδιακή αύξηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για νέα ενεργειακά έργα, από 6,2 δισ. ευρώ το 2026 σε 10 δισ. ευρώ το 2030.

Η δεύτερη παρέμβαση είναι καθοριστική για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα: η μόνιμη αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους απαιτεί επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση, παραγωγή και αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας και όχι αποκλειστικά επιδοτήσεις λογαριασμών.

Νέα χρηματοδότηση για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επιχειρηματικότητα παρουσιάζουν δύο νέα προγράμματα μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Προβλέπεται δανειοδοτικό πρόγραμμα 1,1 δισ. ευρώ και εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ, τα οποία με τη συμμετοχή των τραπεζών αναμένεται να υποστηρίξουν συνολικά δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη προβλέπεται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, ενώ θεσπίζονται ταχύτερες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό.

Η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση είναι καθοριστική για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, καθώς μεγάλο μέρος των απαιτούμενων επενδύσεων –από ενεργειακές αναβαθμίσεις έως νέο εξοπλισμό και ψηφιοποίηση– απαιτεί κεφάλαια που οι μικρότερες επιχειρήσεις συχνά δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν.

Το στοίχημα των 2,8 δισ. ευρώ

Το πακέτο της ΔΕΘ επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα: εισόδημα, εργασία, στέγαση, οικογένεια, Περιφέρεια, επιχειρηματικότητα και ενέργεια.

Από τη σκοπιά της βιώσιμης ανάπτυξης, όμως, η πραγματική αξιολόγησή του δεν θα περιοριστεί στο δημοσιονομικό του ύψος.

Θα κριθεί από το κατά πόσο οι παρεμβάσεις θα δημιουργήσουν μόνιμη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος, περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, βιώσιμες θέσεις εργασίας, ισχυρότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και καλύτερες συνθήκες ζωής στην ελληνική Περιφέρεια.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διοχετευθούν 2,8 δισ. ευρώ στην οικονομία.

Είναι κάθε ευρώ να δημιουργήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη και πιο διατηρήσιμη οικονομική και κοινωνική αξία.

Οι παρεμβάσεις συνδέονται ιδιαίτερα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 7 για καθαρή και προσιτή ενέργεια, 8 για αξιοπρεπή εργασία και οικονομική ανάπτυξη, 9 για επενδύσεις και υποδομές, 10 για μείωση των ανισοτήτων και 11 για βιώσιμες πόλεις και κοινότητες.