Η κλιματική κρίση, η αξιόπιστη ενημέρωση, η προστασία της ελληνικής γλώσσας και η ενίσχυση των ακριτικών κοινωνιών στο επίκεντρο ενός συνεδρίου που συνδέει τη δημοσιογραφία με τις σύγχρονες προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αφορά αποκλειστικά την οικονομία και το περιβάλλον. Προϋποθέτει ισχυρούς θεσμούς, αξιόπιστη ενημέρωση, ποιοτική εκπαίδευση, κοινωνική συνοχή και ανθεκτικές τοπικές κοινωνίες. Αυτές οι διαφορετικές διαστάσεις συναντήθηκαν στο 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο Σαμοθράκης, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Με τη συμμετοχή 45 ομιλητών και 150 δημοσιογράφων, η διοργάνωση έφερε στο προσκήνιο δύο βασικές θεματικές: την ελληνική γλώσσα και την περιβαλλοντική κρίση.
Το συνέδριο συνδιοργανώθηκε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και με την υποστήριξη του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη.
Η Σαμοθράκη ως σύμβολο βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης
«Από τη Σαμοθράκη δεν ξεκινάει ούτε τελειώνει η Ελλάδα, η Σαμοθράκη είναι η Ελλάδα».
Με αυτή τη φράση ο υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τον Τομέα Μακεδονίας και Θράκης, Κώστας Γκιουλέκας, ανέδειξε τη σημασία της ακριτικής Ελλάδας.
Η επιλογή της Σαμοθράκης ως τόπου διεξαγωγής αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον μέσα από το πρίσμα της βιώσιμης ανάπτυξης.
Οι νησιωτικές και ακριτικές περιοχές αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις που σχετίζονται με τις υποδομές, την προσβασιμότητα, την περιβαλλοντική προστασία και τη διατήρηση του πληθυσμού.
Ο δήμαρχος Σαμοθράκης Θανάσης Βίτσας αναφέρθηκε στις καταστροφές που προκάλεσαν τα ακραία καιρικά φαινόμενα του 2017, επισημαίνοντας ότι μέρος των ζημιών στις υποδομές και στο οδικό δίκτυο παραμένει χωρίς πλήρη αποκατάσταση.
Η περίπτωση της Σαμοθράκης αναδεικνύει τη σημασία της επένδυσης σε ανθεκτικές υποδομές, στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η περιβαλλοντική δημοσιογραφία στην εποχή της κλιματικής κρίσης
Μία από τις σημαντικότερες θεματικές του συνεδρίου αφορούσε την περιβαλλοντική κρίση και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται από τα μέσα ενημέρωσης.
Η κλιματική αλλαγή, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων αποτελούν πλέον ζητήματα με άμεσες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Στη συζήτηση συμμετείχαν επιστήμονες, μετεωρολόγοι, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο ακαδημαϊκός Χρήστος Ζερεφός, ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς και ο Σάκης Αρναούτογλου, καθώς και εκπρόσωποι του ΟΦΥΠΕΚΑ και της WWF Ελλάς.
Το βασικό ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν η ανάγκη επιστημονικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης.
Η δημοσιογραφία μπορεί να συμβάλει στη βιώσιμη ανάπτυξη όταν δεν περιορίζεται στην καταγραφή μιας καταστροφής, αλλά εξετάζει τις αιτίες, παρουσιάζει τις συνέπειες και αναδεικνύει τις δυνατότητες πρόληψης.
Ελληνική γλώσσα, εκπαίδευση και πολιτιστική βιωσιμότητα
Η δεύτερη μεγάλη θεματική αφορούσε την ελληνική γλώσσα και τον ρόλο της στη σύγχρονη δημοσιογραφία.
Η διατήρηση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί σημαντική διάσταση της κοινωνικής βιωσιμότητας.
Στις σχετικές συζητήσεις συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης, ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης, η καθηγήτρια Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη και ο συγγραφέας Νίκος Σαραντάκος.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη χρήση της ελληνικής γλώσσας στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και στις προκλήσεις που δημιουργούν οι νέες ψηφιακές πλατφόρμες.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών από ακριτικές περιοχές.
Οι βραβεύσεις σχολείων από τα Δίκαια Έβρου και τον Βώλακα Κάτω Νευροκοπίου ανέδειξαν τον ρόλο της εκπαίδευσης στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στη διατήρηση ζωντανών των μικρών τοπικών κοινωνιών.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η ανθεκτικότητα των νησιωτικών κοινωνιών
Ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης αναφέρθηκε στη σημασία του συνεδρίου και στην προσπάθεια ενίσχυσης της Σαμοθράκης.
Παρουσίασε τη στήριξη της διοργάνωσης ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη βελτίωση των υποδομών και της ποιότητας ζωής των κατοίκων του νησιού.
Η βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη απαιτεί συνδυασμό οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παρεμβάσεων.
Η ενίσχυση των δημόσιων υποδομών, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η πρόσβαση στην εκπαίδευση και η δημιουργία επαγγελματικών ευκαιριών αποτελούν αλληλένδετες προϋποθέσεις για το μέλλον των νησιωτικών και ακριτικών περιοχών.
Η αξιόπιστη ενημέρωση ως προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης
Ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου αναφέρθηκε στη διαδρομή του Δημοσιογραφικού Συνεδρίου και στην προσπάθεια επανεδραίωσής του.
Η επανεκκίνηση του θεσμού αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημοσιογράφων, επιστημόνων, εκπαιδευτικών και δημόσιων φορέων.
Σε μια περίοδο υπερπληροφόρησης, η δημοσιογραφία καλείται να διατηρήσει την αξιοπιστία της και να προσφέρει στους πολίτες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να κατανοήσουν σύνθετα ζητήματα.
Η σύνδεση με τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι ουσιαστική. Η πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση, η διαφάνεια και η δημόσια λογοδοσία συνδέονται με τον Στόχο 16 της Ατζέντας 2030 του ΟΗΕ, που αφορά την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και τους ισχυρούς θεσμούς.
Αντίστοιχα, οι θεματικές του συνεδρίου συνδέονται με την ποιοτική εκπαίδευση, τη δράση για το κλίμα και τη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων.
Από την ενημέρωση στη δράση
Το 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο Σαμοθράκης ανέδειξε ότι η ενημέρωση μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων.
Η περιβαλλοντική κρίση, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η εκπαίδευση και η ενίσχυση της περιφέρειας αποτελούν διαφορετικές αλλά αλληλένδετες πτυχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η δημοσιογραφία μπορεί να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια μέσα από την επιστημονική τεκμηρίωση, την ανάδειξη καλών πρακτικών και τον έλεγχο των δημόσιων πολιτικών.
Το μήνυμα που αναδεικνύεται από τη Σαμοθράκη είναι ότι η βιώσιμη ανάπτυξη χρειάζεται και βιώσιμη ενημέρωση: δημοσιογραφία που δεν περιορίζεται στο γεγονός, αλλά ερευνά τις αιτίες, αναδεικνύει τις λύσεις και συμβάλλει στον ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για το μέλλον.