Ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ ζητά ενιαίο μηχανισμό κοστολόγησης των εκπομπών – Προοπτικές και προκλήσεις ενόψει της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα
Ο πρώην αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και μακροχρόνιος ακτιβιστής για το κλίμα, Αλ Γκορ, δήλωσε ότι η COP30 στη Βραζιλία θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής για την παγκόσμια τιμολόγηση του άνθρακα, ανοίγοντας τον δρόμο για μια διεθνή συμφωνία που θα αποδίδει πραγματική αξία στο κόστος των εκπομπών.
Μιλώντας σε διεθνές φόρουμ, ο Γκορ αποκάλυψε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση μιας πολυμερούς συμμαχίας κρατών και οικονομικών ζωνών, με στόχο να υιοθετήσουν κοινό μηχανισμό κοστολόγησης των εκπομπών ή τουλάχιστον να συμφωνήσουν σε ελάχιστη τιμή άνθρακα.
«Πρέπει να βάλουμε τιμή στον άνθρακα για να επιταχύνουμε τις τάσεις της αγοράς», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η συζήτηση πλέον «δεν αφορά το αν θα καθιερωθεί, αλλά το πότε και με ποιους όρους».
Η πρόταση περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας «συμμαχίας άνθρακα» που θα καθορίζει όχι μόνο κοινή τιμή εκπομπών, αλλά και προσαρμογές στα σύνορα (border adjustments), ώστε να αποτραπεί η μεταφορά ρυπογόνων δραστηριοτήτων σε χώρες με χαμηλότερα κριτήρια.
Ωστόσο, η εφαρμογή ενός τέτοιου μηχανισμού συνοδεύεται από πολλαπλές προκλήσεις:
τον καθορισμό του ύψους της τιμής,
τη σύνθεση των χωρών που θα συμμετάσχουν στην πρώτη φάση,
τις επιπτώσεις στις αναπτυσσόμενες οικονομίες,
και την ανάγκη για αξιόπιστους μηχανισμούς διακυβέρνησης και συμμόρφωσης.
Ο Γκορ υπογράμμισε ότι η ενιαία τιμολόγηση του άνθρακα θα δημιουργούσε καθαρότερο οικονομικό πλαίσιο για επενδύσεις, «μετατρέποντας τις εκπομπές σε πραγματικό κόστος» για τις επιχειρήσεις και επιταχύνοντας την καινοτομία στις καθαρές τεχνολογίες.
Η ιδέα ενός παγκόσμιου μηχανισμού άνθρακα συζητείται εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες, ωστόσο η πολιτική βούληση και οι γεωοικονομικές αντιθέσεις εμπόδισαν μέχρι σήμερα μια κοινή προσέγγιση.
Η φετινή διάσκεψη, όμως, πραγματοποιείται σε μια στιγμή που οι κλιματικές επιπτώσεις εντείνονται και οι κυβερνήσεις αναζητούν ρεαλιστικούς τρόπους χρηματοδότησης της μετάβασης.
Αναλυτές σημειώνουν ότι μια συμφωνία με χαλαρούς όρους θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία της COP30, ενώ μια πιο δεσμευτική προσέγγιση θα έστελνε το πιο ισχυρό μήνυμα των τελευταίων ετών προς τις αγορές: ότι ο άνθρακας αποκτά επιτέλους πραγματική τιμή.