Οι μεγάλες διαρθρωτικές ανατροπές —από την κλιματική κρίση έως τη ραγδαία άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης— αρχίζουν να αποτυπώνονται με σαφήνεια στις εκτιμήσεις κινδύνου των μεγαλύτερων επενδυτικών οργανισμών παγκοσμίως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, το οποίο διαχειρίζεται το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο παγκοσμίως, με ενεργητικό που προσεγγίζει τα 2 τρισ. δολάρια.
Σύμφωνα με πρόσφατη άσκηση προσομοίωσης κινδύνου της Norges Bank Investment Management, ακραία γεγονότα χαμηλής πιθανότητας αλλά υψηλού αντίκτυπου θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκτεταμένες απώλειες στις αγορές μετοχών.
Κλίμα και τεχνητή νοημοσύνη ως συστημικοί παράγοντες
Στο σενάριο μιας σοβαρής κλιματικής κρίσης που θα επηρέαζε την παγκόσμια επισιτιστική αλυσίδα —μέσω εκτεταμένων καταστροφών στις καλλιέργειες— το μετοχικό σκέλος του χαρτοφυλακίου εκτιμάται ότι θα μπορούσε να υποχωρήσει έως και 24%. Ακόμη πιο έντονος θεωρείται ο κίνδυνος μιας απότομης διόρθωσης στις αποτιμήσεις εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες που αγγίζουν το 53% της αξίας των μετοχών.
Η ανάλυση εξετάζει συνολικά τέσσερις βασικούς άξονες κινδύνου: κλιματικό σοκ, κρίση χρέους, γεωπολιτικό κατακερματισμό και διόρθωση στην αγορά της AI. Μια εκτεταμένη κρίση χρέους θα μπορούσε να περιορίσει την αξία του μετοχικού χαρτοφυλακίου κατά 39%, ενώ ένα σενάριο γεωπολιτικής ρήξης εκτιμάται ότι θα οδηγούσε σε απώλειες της τάξης του 49%.
Ο συνολικός κίνδυνος για τα διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια
Σε επίπεδο συνολικού χαρτοφυλακίου —συμπεριλαμβανομένων ομολόγων και τίτλων σταθερού εισοδήματος— ο μεγαλύτερος κίνδυνος αποδίδεται σε έναν παγκόσμιο οικονομικό κατακερματισμό, με γενικευμένη επιβολή δασμών και περιορισμό του διεθνούς εμπορίου. Σε αυτό το σενάριο, οι απώλειες θα μπορούσαν να φτάσουν το 37%, αν και μέρος της πτώσης στις μετοχές θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από την απόδοση των ομολόγων.
Η συζήτηση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη ανησυχία των αγορών για την αυξανόμενη συγκέντρωση αξίας σε μετοχές τεχνολογίας και την ευαισθησία τους σε απότομες αλλαγές προσδοκιών.
Η κλιματική διάσταση στον πυρήνα της χρηματοοικονομικής ανάλυσης
Για πρώτη φορά, το νορβηγικό ταμείο ενσωμάτωσε φέτος ειδικό κλιματικό σενάριο στις δοκιμές αντοχής του, αναγνωρίζοντας ότι οι περιβαλλοντικές εξελίξεις επηρεάζουν πλέον άμεσα τη μακροοικονομική σταθερότητα. Οι κλιματικοί κίνδυνοι εκτιμάται ότι μπορούν να επιβραδύνουν την παγκόσμια ανάπτυξη και να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, μέσω ζημιών στην αγροτική παραγωγή και διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι επενδύσεις είναι όλο και πιο εκτεθειμένες σε φαινόμενα όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες, γεγονός που επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος.
Χαμηλή πιθανότητα, υψηλός αντίκτυπος
Η έκθεση τονίζει ότι τα ακραία αυτά σενάρια δεν θεωρούνται τα πιο πιθανά, ωστόσο τα πρώτα «ίχνη» αντίστοιχων πιέσεων έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται σε μικρότερη κλίμακα τα τελευταία χρόνια. Σε έναν κόσμο αυξανόμενης αβεβαιότητας, η ενσωμάτωση κλιματικών, τεχνολογικών και γεωπολιτικών κινδύνων στη χρηματοοικονομική ανάλυση παύει να είναι προαιρετική και μετατρέπεται σε βασική προϋπόθεση για τη διαχείριση μεγάλων κεφαλαίων.
Πηγή: Financial Times